1С:КА-да (1С:ERP-дегі сияқты) өзіндік құнды дұрыс есептеу — қаржылық нәтиженің іргетасы. Егер өзіндік құн есептелмесе немесе қате есептелсе, Сіз нақты жалпы пайданы білмейсіз, ал баланс шынайы жағдайды емес, «ауа райын» көрсетеді.
Ескі конфигурациялардан айырмашылығы, 1С:КА 2.x РАУЗ (шығындар есебінің кеңейтілген аналитикасы) механизмін пайдаланады. Бұл — қуатты, бірақ деректер сапасына талапшыл құрал. Қателер көбінесе қай жерде туындайтынын және оларды қалай «емдеуге» болатынын қарастырайық.
Басты ерекшелік: өзіндік құн қашан есептеледі?
Мынаны есте сақтау маңызды: 1С:КА 2.x-те жедел өзіндік құн (құжат өткізілген сәттегі) — бағалау шамасы (әдетте жылжымалы орташа бойынша).
Нақты өзіндік құн (қосымша шығыстарды, ҚҚС-ты бөлуді, FIFO партиялық есебін қоса алғанда) тек Айды жабу процедурасы кезінде қалыптасады.
Өзіндік құн есептелмеуінің ТОП-5 себебі
Айды жабу кезінде «Формирование движений по партиям» немесе «Расчет себестоимости» тармағының қарсысында қызыл шеңберлерді көрсеңіз, себебі әдетте мыналардың бірінде жатады:
1. Теріс қалдықтар («минустар»)
Бұл — өзіндік құнның №1 «жауы». Егер Сіз қоймада жоқ (жүйе деректері бойынша) тауарды сатсаңыз, бағдарлама оның құнын есептен шығара алмайды, өйткені шығаратын ештеңе жоқ.
-
Белгісі: есептеу хаттамасындағы қателер: «Обнаружены отрицательные остатки…» (теріс қалдықтар анықталды).
-
Қайда қарау керек: «Ведомость по товарам на складах» есебі. Оны міндетті түрде айдың соңына, жабу алдында қалыптастырыңыз.
2. Хронологияның бұзылуы (өткен күнмен енгізу)
Жағдай: айдың 20-сында Сіз өткізу құжатын жүргіздіңіз, ал 25-інде осы тауардың түсімін 15-і күнімен енгіздіңіз. Логика тұрғысынан бәрі дұрыс, бірақ партиялардың реттілігі бұзылды.
- Шешімі: айды жабу процедурасы реттілікті қалпына келтіруді өзі ұсынады («Актуализация движений»). Бұл қадамнан бас тартпаңыз.
3. Есеп аналитикасының әртүрлі болуы (аналитикалардың шатасуы)
1С:КА-да есеп «Виды запасов» (қор түрлері) бөлінісінде жүргізіледі: меншікті тауар, комиссиялық тауар, ГТД, жеткізуші.
-
Мысал: тауар «Собственный» (меншікті) ретінде келді, ал Сіз оны «Комиссионный» (комиссиялық) ретінде сатуға тырысасыз. Немесе ГТД шатастырылған.
-
Нәтижесі: тауар қоймада бар, бірақ есептен шығаруға қажетті партия жоқ.
4. «Интеркампани» қателері
Егер Сізде ұйымдар арасында тауар беру схемасы (Интеркампани) бапталған болса, бірақ беру құжаттары рәсімделмесе, өзіндік құн «ілініп қалады». Тауар «Ромашка» ЖШС атынан сатылды, бірақ «Лютик» ЖШС-те тіркеліп тұр. «Передача товаров» құжаты болмаса, тізбек үзіледі.
5. Қосымша шығыстар және көлік-дайындау шығыстары
Жиі кездесетін қате — көлік шығыстарын қалдықта енді жоқ тауарларға бөлу немесе шығыстардың қате бабын пайдалану (мысалы, аналитика «На направление деятельности» деп көрсетілгенде, «На себестоимость товаров» бойынша бөлу).
Мәселені шешудің қадамдық алгоритмі
Өзіндік құн жабылмаса, абыржымаңыз. Мына алгоритм бойынша әрекет етіңіз:
1-қадам: Қате туралы хабарламаларды талдау
Финансовый результат и контроллинг -> Закрытие месяца бөліміне кіріңіз. Қатесі бар кезеңнің қарсысындағы «Подробнее» қызыл сілтемесін басыңыз. Проблемалы тауарлардың тізімін көшіріп алыңыз.
2-қадам: Қойманы тексеру
«Ведомость по товарам на складах» есебін тіркеушіге дейін егжей-тегжейлеп қалыптастырыңыз.
-
Қателер тізіміндегі тауарларды табыңыз.
-
«Конечный остаток» (соңғы қалдық) бағанын тексеріңіз. Онда минус тұрса, неге болғаннан көп есептен шығарылғанын іздеңіз.
3-қадам: «Аналитика кілттерін» тексеру
Кейде сырттай бәрі дұрыс көрінеді, бірақ жүйенің ішінде аналитика кілттері «бұзылып» кеткен (регистрлердің техникалық ерекшелігі).
- Кіріктірілген «Проверка структур данных» өңдеуін пайдаланыңыз (Администрирование -> Обслуживание -> Корректировка данных). Ол жасырын техникалық қателерді жиі тауып, түзетеді.
4-қадам: Қор түрлерін бақылау
Өткізу құжатында жасырын «Открыть виды запасов» батырмасын ашыңыз (құжаттың жоғарғы панелінде). Жүйенің дұрыс қор түрін алғанына көз жеткізіңіз. Онда бос болса немесе «не списано» (есептен шығарылмаған) деп тұрса, мәселе тауардың дәл осы мақсатқа арналған қалдығында.
5-қадам: Қайта жабу
Құжаттарды түзеткеннен кейін (артық өткізулердің күшін жойып немесе түсімдерді енгізіп) айды жабуды міндетті түрде қайта іске қосыңыз.
Маңызды: айларды әрқашан ретімен жабыңыз. Қаңтар қателермен жабылса, Наурызды сәтті жабу мүмкін емес.
Алдын алу: қатесіз қалай жұмыс істеуге болады?
Айды жабу «жасыл жарықпен» өтуі үшін үш ережені енгізіңіз:
-
Минусқа тиеп жөнелтуге тыйым салу. Баптауларда (НСИ и Администрирование -> Финансовый результат) қалдықтарды бақылауды қосыңыз. Иә, менеджерлер шағымданады, бірақ есеп таза болады.
-
Жедел бақылау. Партиялықтың бұзылуы мен минустарды анықтау үшін аптасына бір рет айды алдын ала жабуды (өзіндік құнды есептемей) іске қосып отырыңыз.
-
Шығыстардың дұрыс баптары. Баптарды нақты ажыратыңыз: қайсысы өзіндік құнға жатады (тауар құнын арттырады), ал қайсысы қаржылық нәтижеге жатады (кезең пайдасын азайтады).
Түйін: 1С:КА-дағы өзіндік құн — сиқыр емес, математика. Мәселелердің 90%-ы «минустарды» жою және қосымша шығыстардың түсім құжаттарында тәртіп орнату арқылы шешіледі.