Бөлшек сауда дүкенін автоматтандыру

Нарықта бөлшек сауда дүкендерін автоматтандыруға арналған кешенді жүйелер көп. Мұндай инфрақұрылымды енгізудің пайдасы нақты бизнестің қызмет саласына тәуелді емес: ол бір мезгілде көптеген міндетті шешеді. Бизнес-процестерді жеделдетеді, құжат айналымын ретке келтіреді, кадр жұмысын жеңілдетеді және басқаруды жолға қояды. Нәтижесінде кәсіпкер клиенттер үшін ыңғайлы сервис құра алады.

Жалпы түсінік

Бизнес-процестерді оңтайландырудың танымал шешімдері («1С:Розница», Cleverence компаниясының «Магазин-15» бағдарламасы) мыналарды қамтамасыз етеді:

• жылдам қызмет көрсету;
• клиенттер лоялдылығын арттыру;
• шығыстар мен кірістерді бақылау;
• тауар есебін жүргізу;
• тиімді әкімшілендіру және т.б.

Мұндай бағдарламалық және аппараттық кешендердің мәні — барлық тауар туралы ақпараты бар деректер базасын пайдалануға енгізу. Өнімнің қозғалысын қадағалау үшін бағдарламалық қамтамасыз ету кассалық жабдықпен байланыстырылады. Нәтижесінде тауар-материалдық құндылықтардың ағыны бақылауға алынады, кәсіпкер нақты есеп жүргізіп, кез келген сатып алуды жоспарлай алады, бұл түптеп келгенде оның табысына әсер етеді.

Бөлшек сауданы автоматтандыру не үшін қажет

Мұндай жүйелерді енгізуге себеп шынымен көп. Олардың бәрі қандай да бір түрде күнделікті бизнес-процестерді оңтайландырумен байланысты. POS жүйесін енгізуден бәрі — сауда нүктелерінің иелері де, олардың клиенттері де ұтады. Біріншілері өз жұмысын айтарлықтай жеңілдетеді, ал екіншілері сапалы сервис алады, бұл, әрине, коммерциялық табысқа әсер етеді.

Сатылымды жедел тіркеу

Кассирлер тауар позицияларымен жұмыс істеу үшін штрихкодтарды пайдаланады. Бұл жеңілдіктер қолданылғанда құнды қайта есептеуге немесе өнімді өлшеуге уақыт жұмсамауға мүмкіндік береді (таразылар да есептеулерді автоматты түрде жүргізіп, деректерді базаларға жібере алады).

Қойма есебін ұйымдастыру

Дүкендер мен бөлшек сауда кәсіпорындарын автоматтандыру қойманы да оңтайландыруға мүмкіндік береді. Қабылдау, орын ауыстыру, тиеп жөнелту және түгендеу сияқты барлық стандартты іс-шаралар ақылды техниканың көмегімен ұйымдастырылады.

Таңбалаумен жұмыс

Таңбалауды киім мен фотоаппараттардан бастап сүт өнімдері мен темекіге дейін тауарлардың барлық санатына қою қажет. Штрихкодтармен және Data Matrix форматындағы кодтармен жұмыс та POS-инфрақұрылым арқылы жүргізіледі.

Бақылау және басқару

Заманауи әзірлемелер бизнес иесіне басқарушылық құралдардың тұтас жиынтығын ұсынады. Ол сатылымдар, өтінімдер мен мәмілелер бойынша есептермен танысып, әлсіз тұстарды көріп, желілік немесе әкімшілік персоналдың қызметін реттей алады.

Бөлшек сауда дүкенін автоматтандыруға қажетті шешімдер

Бағдарламалық қамтамасыз ету — түрлі бизнес-процестерді оңтайландыруға қажетті жалғыз нәрсе емес. Кәсіпкерге кассалық станциялар, фискалдық тіркегіштер, цифрлық таразылар және т.б. сияқты техника да керек болады. Жұмысты жеңілдететін кешенді орта құрып, барлық құрылғыны бірыңғай желіге қосу қажет болады.

Сонымен қатар құрылған инфрақұрылымды үнемі тексеріп, баптап, оған қызмет көрсетіп отыру қажет. Кейбір жағдайларда коммерциялық деректердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету маңызды.

Автоматтандыру қалай енгізіледі

Процесс бес кезеңнен тұрады:

1. Алдымен жұмыс қызметін автоматтандыру қажеттігін тудырған себептер нақтыланады.
2. Содан кейін бағдарламалар мен жабдықты енгізу әдіснамасы әзірленеді.
3. Келесі кезеңде техника сатып алынады.
4. Осыдан кейін сатып алынған құрылғылар орнатылып, реттеледі.
5. Қажет болса, персоналға арналған курстар ұйымдастырылады.

Бастапқы кезеңде кәсіпкерге бағдарламалық қамтамасыз етуді жеткізетін қандай да бір компанияны таңдауға тура келеді.

Қандай жабдық қажет болады

Бөлшек саудадағы есеп пен сатуға байланысты процестерді автоматтандыру аппараттық құралдардың тұтас каталогы арқылы жүзеге асырылады.

Кассирдің жұмыс орны

Монитор, пернетақта, кәдімгі фискалдық тіркегіш, банк терминалы, ақша жәшігі және сатып алушы дисплейі қосылған компьютер. Штрихкод сканері және жалған банкноттарды анықтай алатын құрылғы сияқты қосымша жабдықтармен жарақтандырылады.

Тауартанушының станциясы

Алып жүруге және жоғары жүктемелі қосымшалармен жұмыс істеуге ыңғайлы, қуатты әрі жеңіл ноутбук. Есептік жазбасы бар мамандандырылған жүйе: оның иесіне өз бейініндегі қызметті жүргізуге қажетті барлық ішкі құқық берілген.

Қойма аппаратурасы

Заттаңба басып шығаруға арналған принтерлер, қолға ұстайтын деректер жинау терминалдары, сондай-ақ бақылау және өлшеу таразылары. Қоймаға жабдықты сәл көбірек көлемде сатып алған жөн, өйткені механикалық әсер мен климаттық факторлардан бұзылу қаупі бар.

Басқа техника

Банк құрылғыларының болуы маңызды рөл атқарады (оларды бизнеске арналған есеп шотын ашқанда алуға болады) — банкнот детекторлары, әртүрлі номиналдағы купюралар мен монеталарды санағыштар. Жиһаз — сөрелер мен кассалық бокстардан бастап сатып алушыларға арналған себеттер мен арбаларға дейін.

Дүкендердегі автоматтандырылған бөлшек саудаға арналған шешімдер

Бизнесті дамытуға қандай жабдық қажет екенін анықтау үшін өз кәсіпорныңызды талдап, нақты неден тапшылық бар екенін айқындап, әкімшілер мен персоналдың қажеттіліктерін ескере отырып құрылғылар тізімін жасау керек. Сондай-ақ лайықты бағдарламалық қамтамасыз етуді таңдауға да назар аударған жөн.

Тауар есебі қосымшаларын әзірлеушілер көп, әрқайсысы өзіндік артықшылықтары мен кемшіліктері бар өнімдер шығарады. Айта кету керек, клиенттер бағдарламалық қамтамасыз етудің демонұсқасын немесе 1-2 айлық ең аз лицензиялық пакетті пайдалана алады.

Cleverence компаниясының «Магазин 15» бағдарламасы бірнеше нұсқада шығарылады — ассортиментіңізге сәйкес келетінін таңдаңыз:

• Магазин 1513 000 ₸
• Магазин 15 ПРОДУКТОВЫЙ55 000 ₸
• Магазин 15 ВЕЩЕВОЙ46 000 ₸
• Магазин 15 Прайсчекер43 000 ₸

Шағын сауда нүктелері

Әрі қарай бөлшек сауда дүкенін қалай автоматтандыру керектігін айтып береміз.

Сипаты

Бұл санатқа шағын алаңдары және күнделікті тұтынуға арналған өнім ассортименті бар шағын және орта форматтағы бизнес-жобалар жатады. Инфрақұрылымға қойма мен кеңсе де кіруі мүмкін.

Ерекшеліктері

Бұл жағдайда кәсіпкердің бірнеше негізгі міндеті болады. Біріншіден, нақты әрі қатесіз есепті жолға қою керек. Екіншіден, қызметкерлердің жұмыс жылдамдығын арттыру қажет. Үшіншіден, ұрлыққа байланысты жағдайларды болдырмау қажет.

Талаптар

Кассалық бокс, көпфункционалды POS-жүйе, штрихкод сканері, сауда залына арналған өзіне-өзі қызмет көрсету таразысы, деректер жинау терминалы және заттаңба принтері қажет болады. Тауар есебі ортасын толық орнатпай-ақ, бұлттық форматта пайдалануға болады.

Гипермаркеттер мен супермаркеттер

Сату көлемі өскен сайын ірі сауда нүктелері мен бөлшек сауда желісі дүкендерін автоматтандыру әлдеқайда күрделене түседі: жұмыс процесіне көптеген қызметкер тартылады, ассортимент кең, жеткізушілермен нақты өзара іс-қимыл мен мерчандайзинг қажет.

Сипаты

Өзіне-өзі қызмет көрсету аймағы бар. Инфрақұрылымда — бір немесе бірнеше үлкен алаң, бірнеше мың позициядан тұратын ауқымды ассортимент, бір-екі қойма және бас кеңсе.

Ерекшеліктері

Супермаркеттер мен гипермаркеттердің жұмысы үнемі өңдеуді, талдауды және сақтауды қажет ететін коммерциялық ақпараттың үлкен көлемімен байланысты. Сонымен қатар мұндай сауда нүктелерінде жеңілдіктер, акциялар, арнайы ұсыныстар мен лоялдылық бағдарламалары жиі өткізіледі. Сондықтан аталған функционалдың бәрін қолдайтын ақылды тауар есебі ортасы қажет.

Талаптар

Фронт-фейс отырғызу үлгісіндегі кассалық бокстар, залдар мен кеңсені біріктіретін қуатты POS, штрихкод сканерлері, таразы жабдығы, заттаңба басуға арналған принтерлер және интернетке қосылу мүмкіндігі бар деректер жинау терминалдары. Жеке топта — банк аппараттары (валютаның инфрақызыл детекторлары, монеталар мен банкноттарды санағыштар, сондай-ақ қолма-қол ақшаны өңдеуді жеңілдететін сұрыптағыштар).

Дүкендер желісі

Егер сөз желілік форматта жұмыс істейтін нүктелер туралы болса, супермаркеттер мен шағын сауда кәсіпорындарын автоматтандыру одан да күрделене түседі.

Сипаты

Бір елді мекеннің әртүрлі аудандарында не бірден бірнеше қалада орналасқан белгілі бір санды нүктелер. Олардың бірыңғай каталогтары бар, орталықтандырылған сатып алу сервистерімен жұмыс істейді, логистика, есеп және басшылық саясатының ортақ ережелерін ұстанады.

Ерекшеліктері

Енгізілетін жабдық пен бағдарламалық қамтамасыз ету түрлі дүкендерден келетін деректер ағынын басқару мен сатып алушылардың бірыңғай тізімдерін жүргізуден бастап, лоялдылықты арттыру сервистерін интеграциялау мен баға белгілеу факторларын нүктелік баптауға дейінгі тұтас міндеттер ауқымын шешуі тиіс. Сонымен қатар экожүйе өнімнің кез келген орын ауыстыруын, ақша қозғалысының схемаларын және контрагенттермен өзара қарым-қатынасты бақылауы керек.

Талаптар

Әр нүктеге оның көлеміне қарай жеке жабдық таңдалады. Мұнда штрихкод сканерлері бар кассалық бокстар да, ақпарат жинау терминалдарымен бірге заттаңба басып шығаратын принтерлер де қажет болуы мүмкін. Нүктелер мен кеңселер арасында бэк-форматта өзара байланыс арналарын қамтамасыз ететін бағдарламалар тиімді жұмыстың маңызды элементіне айналады.

Азық-түлік емес бөлшек сауда

Бөлшек сауда дүкендерін автоматтандыруға арналған дайын шешімдер тек азық-түлік кәсіпорындарына ғана қажет емес. Мұндай инфрақұрылымды, мысалы, киім мен аяқ киім сататын бизнес-жобалар да қажет етеді.

Сипаты

Сөз балалар ойыншықтарын, спорт құрал-жабдықтарын, парфюмерияны, электр құралдарын, құрылыс материалдарын немесе, айталық, жиһаз сататын компаниялар туралы болып отыр.

Ерекшеліктері

Non-food секторының оңтайландыру орталарын енгізу кезінде ескеруді қажет ететін белгілі бір қыр-сыры бар. Кәсіпкер сатылымды қалай басқару, контрагенттермен қалай жұмыс істеу, жеткізушілерге тапсырыстарды қалай қалыптастыру және тауар айналымын қалай жүргізу керектігін түсініп, баға саясатын ойластыруы тиіс. Сонымен қатар лоялдылық бағдарламаларын және қоймаларды басқарудың ақылды жүйелерін құру туралы да ұмытпаған жөн.

Талаптар

Арнайы жабдық (әр салаға өзіндік), кассирдің жұмыс станциясы, тауартанушының жұмыс орны, онлайн жұмыс опциялары бар деректер жинау терминалдары, штрихкод сканерлері және сауда залдарына орнатылатын бейнебақылау.

Киім дүкені

Ол дербес сауда нүктесі болуы да, белгілі бір желіге тиесілі болуы да мүмкін. Автоматтандыру экожүйесін таңдағанда ең алдымен кәсіпорынның жұмыс сегментіне назар аудару керек. Бюджеттік дүкендерге бір шешімдер тән болса, қымбат ассортименті бар нүктелерге мүлдем басқа шешімдер сай келеді.

Жабдық тұрғысынан бәрі стандартты:

• Қойма үшін — деректер жинау терминалы, штрихкод сканері және заттаңба басып шығаруға арналған принтер.
• Зал үшін — персоналға қажетті барлық аппаратпен жабдықталған кассирдің жұмыс орны.
• Тауартанушы үшін — жеке мониторы бар компьютер немесе ноутбук, ақпараттық инфрақұрылымға қолжетімділік.

Сондай-ақ бейнебақылау мен күзет бекетін ұйымдастыру маңызды. Көптеген компания тек ұрлықтың кесірінен пайданың 5%-дан 7%-ға дейінгі бөлігін жоғалтады. Күзет кешендерін пайдалану арқылы мұндай жағдайлардың алдын алуға болады.

Автоматтандыру кезіндегі қателер мен проблемалар

Бизнес-процестерді автоматтандырғысы келетін тәжірибесіз кәсіпкерлердің басты қателігі — нәтижеге бағытталмау. Адамдар жолдың соңында нақты қандай қайтарым көргісі келетінін түсінбей, экожүйелерді енгізу үшін ғана енгізеді. Экономикалық пайда — басшылыққа алу керек негізгі көрсеткіш.

Мына жағдайларда оңтайландырудан бас тартқан жөн:

• сатып алу мен сату сирек болғанда;
• жұмыс процесінде жүйелеуге орасан зор ресурс жұмсауға тура келетін күрделі міндеттер болғанда;
• жеке параметрлері көп тауар-материалдық құндылықтарды өткізгенде.

Сонымен қатар барлық техниканы бірден сатып алудың қажеті жоқ. Тиімділіктің артуын бақылай отырып, жабдықты біртіндеп сатып алуға болады.

Қорытындылайық

Түрлі санаттағы өнімдерді сататын шағын және ірі дүкендердің жұмысын автоматтандыру — ұзақ әрі көп еңбекті қажет ететін процесс. Алайда бизнесті сауатты ұйымдастыра отырып, сату көлемін ұлғайтуға, клиенттердің лоялдылығын арттыруға, жеткізушілермен өзара іс-қимылды жолға қоюға болады. Нарықта бизнес-процестерді оңтайландыруға арналған шешімдер жеткілікті, сондықтан кәсіпкерге платформаны таңдап, инфрақұрылымды жинақтап, персоналды оқыту ғана қалады.

Сұрақтар мен жауаптар

Сауда қызметін оңтайландыруға арналған қандай бағдарламалар бар?

Ең танымалдарының қатарында — Cleverence компаниясының «Магазин-15» бағдарламасы және «1С:Розница». Аталған бағдарламалардың бәрінің функционалы шынымен ауқымды әрі озық.

Бөлшек сауданы автоматты жүйелеу не береді?

Бизнес-процестердің жеделдеуін, құжат айналымының барлық бағытының ретке келуін және клиенттерге шынымен ыңғайлы сервис құруды.

Бизнес-қызметті автоматтандыруға қандай жабдық көмектеседі?

Аппараттық кешен ауқымды болуы мүмкін. Оған компьютерлер, кассалық бокстар, деректер жинау терминалдары, түрлі заттаңбаларды басып шығаруға арналған принтерлер, купюраларды тексеруге және қайта санауға арналған банк құрылғылары, бейнебақылау жүйелері, ақылды электрондық таразылар және т.б. кіреді. Әр кәсіпорынға жеке көрсеткіштері мен сұраныстарына қарай таңдалатын өз техникалық ортасы қажет.