Сатып алушы үшін ештеңе өзгерген жоқ: тауар өткізілді, чек берілді. Дүкен үшін көп нәрсе өзгерді. Таңбаланған позицияның әр сатылымы — бұл нақты таңбалау кодының айналымнан шыққаны туралы мемлекетке жіберілетін хабарлама. Хабарлама кетпесе, тауар ЭСФ АЖ-дағы қалдықтарыңызда ресми түрде тұра береді, ал чекте бұзушылық пайда болады.
Сатылымға касса көзімен қарайық: нені баптау керек және кассирді жиі тығырыққа тірейтін жағдайлар қандай.
Сату кезінде не болады
- Кассир тауар қаптамасындағы DataMatrix-ті сканерлейді.
- Касса кодты тексеріп, оны атауы мен бағасымен бірге чекке қосады.
- Таңбалау коды бар чек фискалдық деректер операторына беріледі.
- ОФД сатылым туралы мәліметтерді ЭСФ АЖ-ға береді.
- ЭСФ АЖ кодты айналымнан шығарады — тауар енді сіздің ұйымыңыздың айналымында тұрмайды.
Бүкіл тізбек бірнеше секунд алады және кассирден әдеттегі сатылымнан артық ештеңе талап етпейді. Бірақ ол касса таңбалау кодын бере алғанда және тауар оған дейін дұрыс қабылданғанда ғана жұмыс істейді.
Дүкенде не болуы тиіс
| Элемент | Не үшін |
|---|---|
| ЭСФ АЖ-да тіркелу | Онсыз дүкен айналым қатысушысы емес және тауарды АПП бойынша қабылдай алмайды |
| Таңбалау кодын беруді қолдайтын БКМ | Код чекке түсуі тиіс; кассалар өзекті алмасу хаттамасына көшіріледі |
| ОФД-мен шарт | Сатылым туралы деректер таңбалау жүйесіне сол арқылы кетеді |
| 2D сканер | Кәдімгі бір өлшемді сканер DataMatrix-ті оқымайды |
| Есеп базасы | Қалдықтар, қабылдау мен сатылымдар үш жерде емес, бір жерде тұруы үшін |
Чектің мазмұнына қойылатын талаптарды бөлек тексерген жөн: 2025 жылғы 24 қазандағы № 626 бұйрыққа сәйкес чекте тауардың НКТ-ға сай атауы және тауардың сәйкестендіру коды көрсетіледі, ал кассалар NTIN кодтарын қолдайтын 2.0.3 хаттамасына көшіріледі. Техникалық бөлігін ОФД мен касса бағдарламасының жеткізушісі орындайды, бірақ кассаңыздың жаңартылғанына көз жеткізу — дүкеннің міндеті.
Чекте таңбалау коды болмағаны үшін әкімшілік жауапкершілік көзделген: алғашқы бұзушылық үшін әдетте ескерту жасалады, жыл ішінде қайталанғаны үшін — айыппұл, оның мөлшері бизнес санатына байланысты және АЕК-пен есептеледі.
Бәрі қабылдаудан басталады
Кассадағы мәселелердің ең жиі себебі кассада емес. Тауар қабылдау-тапсыру актісі бойынша қабылданбаса, оның кодтары жүйеде сізде жоқ, демек сату кезінде оларды айналымнан шығару да мүмкін емес.
Тәртіп қарапайым:
- жеткізуші тауарды тиеп жөнелтіп, кодтар тізімі бар АПП жібереді;
- дүкен актіні қабылдап, кодтарды нақты тауармен салыстырады;
- алшақтық болса, «қабылдай тұрайық, кейін қараймыз» емес, алшақтықтар актісі ресімделеді;
- расталғаннан кейін ғана тауар сатылымға шығады.
Шағын дүкенде мұны тауартанушының жұмыс орнындағы сканермен жасайды. Қабылдау қорап пен палетамен жүрсе, деректер жинау терминалымен қабылдаған ыңғайлы: Mobile SMARTS: Магазин 15 таңбаланатын топтармен жұмыс істейді және нәтижені бірден есеп базасына береді. Құрылғылардан нені таңдау керегін бөлек мақалада талдадық.
Қайтарымдар, есептен шығару және интернет-тапсырыстар
Сатып алушының қайтаруы. Кодты айналымға қайтару керек — тауар қайтадан сіздің қалдығыңызға айналады және қайта сатылуы мүмкін. Ашылған қаптама коды бүлінген күйде қайтарылса, тәртіп басқаша: мұндай тауар есептен шығарылады.
Ақауды, сынықты, бүлінгенді есептен шығару. Тиісті себеппен айналымнан шығару арқылы ресімделеді. «1С-те есептен шығару» жеткіліксіз: ЭСФ АЖ-да код айналымда қала береді.
Интернет-дүкен және жеткізу арқылы сату. Айналымнан шығару сәті сатылымның қалай ресімделетініне байланысты — тапсырысты бергенде касса арқылы ма, әлде басқа тәсілмен бе. Мұны жеткізуді іске қосқан күні емес, алдын ала баптау керек.
Заңды тұлғаға жүкқұжатпен тиеп жөнелтіп сату. Бұл енді бөлшек сауда емес: кодтар айналымнан шығарылмайды, АПП арқылы келесі қатысушыға беріледі.
Код оқылмаса не істеу керек
- Заттаңба бүлінген. Коды оқылмайтын тауарды сатуға болмайды. Әдетте мұндай тауар қайта таңбалауға жіберіледі — тәртібі тауар тобына байланысты.
- Сканер DataMatrix-ті көрмейді. Сканердің екі өлшемді екенін және қажетті символикаға бапталғанын тексеріңіз. Бір өлшемді сканер бұл кодты физикалық тұрғыдан оқи алмайды.
- Касса кодтың айналымда жоқ екенін жазады. Демек, тауар АПП бойынша қабылданбаған немесе код бұрын шығарылып қойған — мысалы, қателесіп сатылған.
- Байланыс жоқ. Касса дербес жұмыс істеп, байланыс қалпына келгенде деректерді береді. Чектер кезегінің кеткеніне көз жеткізу маңызды: ілініп қалған чектер — шығарылмаған кодтар.
Ереже жасаңыз: код оқылмаса, тауар «басқа штрихкодпен өткізілмейді», бөлек қойылып, тауартанушы қарайды. Екінші нұсқа кейін апталап ізделетін алшақтық туғызады.
Бұл 1С-те қалай көрінеді
Бөлшек саудада көбіне мынадай байланыс қолданылады: есеп базасы ретінде 1С:Розница для Казахстана, ЭСФ АЖ-мен алмасу үшін «1С:Маркировка для Казахстана» сервисі және кодтарды ОФД арқылы беретін касса. 1С:Управление торговлей-де жұмыс істейтін дүкендер таңбалауды өз конфигурациясында қосады, ал касса орнын — үйлесімді шешім арқылы.
Касса мен есеп бөлек тұрса, бұл бірден көрінеді: қалдықтар сәйкес келмейді, кодтар жоғалады, ал түгендеу басқатырғышқа айналады. Біз мұндай дүкендерді бөлшек сауданы автоматтандыру аясында ретке келтіреміз, ал кассаны 1С:Webkassa — тікелей 1С-ке кіріктірілген онлайн-касса арқылы қосамыз. Касса бөлігі қалай құрылғаны онлайн-касса мен 1С туралы мақалада сипатталған.
Жиі кездесетін қателер
- АПП бойынша қабылданбаған тауарды сатып, ЭСФ АЖ-да алшақтық алады.
- Қайтарымдарды тек есепте ресімдеп, кодты айналымға қайта енгізуді ұмытады.
- Ақауды базада есептен шығарады, бірақ кодтарды айналымнан шығармайды.
- «Бәріне бір» сканерді қолданып, оның DataMatrix оқитынын тексермейді.
- Байланыс үзілгеннен кейін кассадағы чектер кезегін қадағаламайды.
Жиі қойылатын сұрақтар
Әр тауар данасының кодын сканерлеу керек пе? Иә, бөлшек сатуда код данамен айналымнан шығарылады. Қорапқа агрегациялау кассада емес, қоймада және тиеп жөнелтуде қолданылады.
Таңбалау енгізілгенге дейін алынған қалдықтарды не істеу керек? Әр топқа қалдықтарды таңбалаудың өз тәртібі белгіленеді. Бұл мәселе міндетті таңбалау күнінен кейін емес, оған дейін шешіледі.
Кассаны есеп базасымен интеграцияламай таңбаланған тауар сатуға бола ма? Касса кодты ОФД-ға берсе, сатылым ресми түрде өтеді. Бірақ онда қалдықтарды есепте қолмен жүргізуге тура келеді, ал кез келген қате алғашқы түгендеуде шығады.
ОФД деректерді бермесе, кім кінәлі? Чектің дұрыстығына жауапкершілік сатушыда, сондықтан беруді өзіңіз бақылауыңыз керек — ең болмағанда ОФД жеке кабинетінде чектер мәртебесін қарап отырыңыз.
Таңбаланған тауарды сатуды қабылдаудан чекке дейін баптаймыз: ЭСФ АЖ-ды қосамыз, касса, есеп және қойманы байланыстырамыз, кассирлер мен тауартанушыларды оқытамыз. Бізге жазыңыз — сізде не жұмыс істеп тұрғанын қарап, нең жетпейтінін айтамыз.
