Таңбалау кодын (КМ) айналымға енгізу

Тауарға жапсырылған таңбалау коды өздігінен жарамсыз. Ол Сіз ИС МПТ-ға осы кодпен тауардың айналымға шығарылғанын хабарлағанда ғана жарамды болады. Бұл операция айналымға енгізу деп аталады: жапсырылған кодтар бір құжатқа жиналып, жүйеге есеп жіберіледі. Тек осыдан кейін ғана тауарды сатуға, сатып алушыларға беруге және таңбалау ережелері бойынша есептен шығаруға болады.

Айналымға енгізу деген не

ИС МПТ — тауарларды таңбалау және қадағалау ақпараттық жүйесі, оның бірыңғай операторы — «Қазақтелеком» АҚ. Жүйе код туралы айналым қатысушылары хабарлаған нәрсені ғана біледі. Кодтың жолы:

1. Кодқа Ұлттық тауарлар каталогында карточкасы бар тауар үшін тапсырыстарды басқару станциясы (СУЗ) арқылы тапсырыс берілді.
2. Код тауарға жапсырылды.
3. Код айналымға енгізілді — ИС МПТ-ға есеп жіберілді.
4. Код қатысушылар арасында қабылдау-беру актілері (АПП) бойынша беріледі.
5. Код айналымнан шығады — бөлшек саудада сатылғанда немесе басқа себеппен.

Айналымға енгізілмеген жапсырылған код неге ештеңе білдірмейді: жүйе үшін мұндай тауар нарықта әлі жоқ. Оны сатып алушыға АПП бойынша беру мүмкін болмайды, ал бөлшек саудадағы сату туралы деректер ИС МПТ білетін мәліметтермен сәйкес келмейді.

Айналымға енгізуді кім және қашан береді

• Өндіруші — Қазақстанда өндірілген тауар бойынша: кодтарды жапсырғаннан кейін және алғашқы тиеп жөнелтуге немесе сатуға дейін.
• Импорттаушы — әкелінген тауар бойынша. Импорт үшін ИС МПТ-да әкелу туралы жеке хабарламалар қарастырылған — үшінші елдерден және ЕАЭО елдерінен; тәртібі мен мерзімдері тауар тобына байланысты.
• Көтерме және бөлшек саудагерлер әдетте тауарды айналымға енгізбейді: олар оны АПП бойынша қабылдап, сатады. Ерекшелік — қалдықтарды таңбалау: тауар тобы үшін міндетті таңбалау енгізілгенде, ережелер таңбалау басталғанға дейін сатып алынған тауарды таңбалап, айналымға енгізуді талап етуі мүмкін. Өз тобыңыздың ережелерін тексеріңіз.

Қайта айналымға енгізу де болады — айналымнан шығарылған тауар қайтадан сатылымға оралған кезде.

Кодтарды 1С-тен айналымға қалай енгізуге болады

Таңбалауды есеп жүргізілетін жерде жүргізген ыңғайлы. Ол үшін «1С» фирмасында «1С:Маркировка для Казахстана» сервисі бар (2023 жылғы 1 желтоқсанда іске қосылған): ИС МПТ құжаттары жеке кабинетке қайта енгізілмей, тікелей бағдарламадан рәсімделіп, жіберіледі. Сервисте кодтар эмиссиясына сұраулар, агрегаттау, айналымға енгізу және қайта енгізу туралы хабарламалар, АПП жіберу және алу, алшақтықтар туралы актілер, бөлшек сауда кезінде және өзге себептер бойынша айналымнан шығару, импорт пен экспорт, кодтарды сақтау және басып шығару бар.

Сервисті мына конфигурациялар қолдайды:

• «1С:Бухгалтерия для Казахстана», ред. 3.0;
• «1С:Управление торговлей для Казахстана», ред. 3.4;
• «1С:Розница для Казахстана», ред. 2.3;
• «1С:Комплексная автоматизация для Казахстана», ред. 2.4;
• «1С:Управление предприятием для Казахстана» (ERP), ред. 2.4.

Сервиске ПРОФ деңгейіндегі 1С:ИТС шарты бар ПРОФ және КОРП нұсқаларының тіркелген пайдаланушылары, сондай-ақ тарифтердің бір бөлігінде Қазақстанға арналған бұлттық 1С-Fresh пайдаланушылары қосыла алады. Операциялар жиынтығы сервис тарифіне байланысты, ол қатысушының рөлі бойынша таңдалады: бөлшек сауда, көтерме сауда, өндіріс, импорт және экспорт.

Жұмыста бұл былай көрінеді:

1. Тапсырыс бойынша алынған кодтар 1С-те сақталады: олар бағдарламадан басылады немесе жапсыру үшін ТСД-ға беріледі.
2. Жапсырғаннан кейін 1С-те жапсырылған кодтармен айналымға енгізу туралы хабарлама қалыптастырылып, жетіспейтін деректемелер толтырылады.
3. Құжатқа ЭЦҚ-мен қол қойылып, ИС МПТ-ға жіберіледі.
4. Нәтиже тексеріледі: құжат қабылданса — тауарды тиеп жөнелтуге болады; қате болса — түзетіліп, қайта жіберіледі.

Кодтар ТСД-да жапсырылса, терминалдағы қорытынды құжаттар ИС МПТ-мен алмасу бапталған есеп жүйесіне кетеді — айналымға енгізу сол жерден жіберіледі. Cleverence-те таңбалауға арналған жеке өнім — «Кировка» да бар, бірақ ол ресейлік таңбалау жүйесіне арналып жасалған, сондықтан оның Сіздің міндетіңіз үшін ИС МПТ-мен жұмыс істеу мүмкіндігін сатып алуға дейін тексереміз.

Әрі қарай: АПП және айналымнан шығу

• Көтерме беру. Сатушы ИС МПТ-ға кодтары бар қабылдау-беру актісін жібереді, сатып алушы оны қабылдайды. Алшақтықтар болса, алшақтықтар туралы акт рәсімделеді.
• Бөлшек сауда. Кассир DataMatrix-ті сканерлейді, код чекке түседі, ал ОФД деректерді ИС МПТ-ға береді — код айналымнан шығады. Дүкен үшін касса мен 1С-ті қалай баптау керегін бөлшек сауданы автоматтандыру бетінде айтамыз.
• Өзге шығу. Есептен шығару және басқа жағдайлар өзге себептер бойынша айналымнан шығарумен рәсімделеді.

Қазақстанда қандай тауарлар таңбаланады

• темекі бұйымдары — 2020 жылдан бастап;
• аяқ киім — 2021 жылдан бастап;
• дәрілік заттар — 2024 жылғы 1 шілдеден бастап;
• кегтер мен бөтелкелердегі сыра және сыра сусындары — 2026 жылғы 1 ақпаннан бастап өндірілгендері, банкалардағылары — 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап;
• жағар майлар (мотор майлары) — 2026 жылғы 1 ақпаннан бастап, тежегіш сұйықтықтары мен антифриздер — 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап;
• жеңіл өнеркәсіп тауарлары — 2026 жылғы желтоқсаннан бастап кезең-кезеңімен.

Тізбе мен мерзімдер өзгеріп отырады, әр топтың өз ережелері бар, сондықтан іске қоспас бұрын өзекті талаптармен салыстырып тексеріңіз.

Жиі кездесетін қателер

• Код жапсырылды, бірақ айналымға енгізілмеді. Тауар физикалық түрде таңбаланған, ал ИС МПТ үшін ол жоқ.
• Жүйе құжатты қабылдамай тұрып тауар тиеп жөнелтілді. Сатып алушыда қабылдау кезінде алшақтықтар туындайды.
• Жапсыру кезіндегі пересорт. Айналымға басқа тауарға жапсырылған кодтар кетеді, қате тізбек бойымен әрі қарай созылады.
• Қос енгізу. Құжаттардың бір бөлігі 1С-тен, бір бөлігі ИС МПТ жеке кабинетінде қолмен жіберіледі, деректер алшақтайды.
• ЭЦҚ-мен байланысты қиындықтар. Кілттің мерзімі өтіп кеткен немесе қызметкердің өкілеттігі жоқ — құжатқа қол қою мүмкін емес.
• Ескірген 1С. ИС МПТ талаптары өзгереді, ал оларды қолдау бағдарламаға жаңартулармен келеді.

Жиі қойылатын сұрақтар

Тауарды айналымға енгізбей тұрып сатуға бола ма?

Жоқ. ИС МПТ айналымға енгізуді қабылдамайынша код жарамсыз болып саналады.

Кодтарды 1С-сіз айналымға енгізуге бола ма?

Иә, ИС МПТ жеке кабинетінде. Бірақ есеп 1С-те жүргізілсе, құжаттарды бағдарламадан жіберген ыңғайлы — қос енгізусіз және алшақтықсыз.

«1С:Маркировка для Казахстана» 1С:ИТС-сіз немесе Базалық нұсқада жұмыс істей ме?

Жоқ. Сервис ПРОФ деңгейіндегі 1С:ИТС шарты бар ПРОФ және КОРП нұсқаларының тіркелген пайдаланушыларына немесе лайықты тарифтегі Қазақстанға арналған 1С-Fresh пайдаланушыларына қолжетімді.

Мен тауарды тек сатамын. Оны айналымға енгізуім керек пе?

Әдетте жоқ — мұны өндіруші немесе импорттаушы жасайды; ерекшелік — жаңа топты таңбалау басталғанда қалдықтарды таңбалау. Сіз тауарды АПП бойынша қабылдап, касса арқылы сатасыз — айналымнан шығу чек пен ОФД арқылы көрініс табады.

1С енгізу аясында «1С:Маркировка для Казахстана» сервисін қосып, ИС МПТ құжаттарын, ТСД мен кассаны процесіңізге қарай баптаймыз.