Декларацияны бухгалтер емес, бағдарлама толтырады — база тәртіпте болса. Есеп беру кезеңіндегі нақты уақыт шығыны нысанда емес, оған дейін туындайды: банк өткізілмеген, чектер таратылмаған, кіріс ЭСФ салыстырылмаған, ай жабылмаған. Сондықтан бір компания 300.00-ді жарты сағатта тапсырады, екіншісі бірнеше мың теңге айырмасының қайдан шыққанын үш күн іздейді.
Бір жерге жинадық: қандай нысандар қашан тапсырылады, жүктеп шығару алдында базада нені жабу керек және алшақтықтар көбіне қай жерде пайда болады.
Негізгі нысандар мен мерзімдер
| Нысан | Кім тапсырады | Кезең | Ұсыну мерзімі |
|---|---|---|---|
| 100.00 — КТС | Жалпыға бірдей белгіленген режимдегі заңды тұлғалар | Жыл | Есепті жылдан кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей |
| 220.00 — кәсіпкерлік қызмет бойынша ЖТС | Жалпыға бірдей режимдегі ЖК | Жыл | Есепті жылдан кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей |
| 200.00 — ЖТС және әлеуметтік салық | Салық агенттері (қызметкері барлардың бәрі) | Тоқсан | Тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей |
| 300.00 — ҚҚС | ҚҚС төлеушілері | ҚҚС бойынша салық кезеңі | Кезеңнен кейінгі айдың 15-інен ерте емес және екінші айдың 15-інен кешіктірмей |
| 910.00 — оңайлатылған декларация | Оңайлатылған режимдегі салық төлеушілер | Режим бойынша салық кезеңі | Кезеңнен кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей |
| 328.00 — тауарлардың әкелінгені және жанама салықтардың төленгені туралы өтініш | ЕАЭО елдерінен импорттаушылар | Импорт фактісі бойынша | Есепті кезеңнен кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей |
Мерзім демалыс немесе мереке күніне түссе, ол келесі жұмыс күніне ауысады. Нысандардың құрамы режиміңізге және қызмет түрлеріңізге байланысты — кейбіреуде мүлік, көлік, жер немесе акциз бойынша есептер қосылады. Жылға арналған өзекті нысандар тізбесін Мемлекеттік кірістер комитеті жариялайды.
Іргелес талапты да еске салайық: ҚҚС бойынша декларацияны тапсыру алдында есепке жатқызылатын салық сомалары ЭСФ жүйесінде белгіленеді. Кіріс шот-фактуралар сұрыпталмаса, декларация толтырылғанға дейін-ақ тоқтайды.
Жүктеп шығару алдында базада нені жабу керек
Ең көп уақыт үнемдейтін тәртіп.
- Банк пен касса. Барлық үзінді көшірме жүктеліп, өткізілген, «жоба» күйіндегі құжат жоқ.
- Сатылым мен кіріс. Есепті кезеңде өткізілмеген құжат жоқ, салыстырудан кейін «өткен күнмен» қойылған даталар жоқ.
- ЭСФ. Шығыс құжаттар барлық айналым бойынша жазып берілген, кіріс құжаттар жүктеліп, кірістермен салыстырылған. Мұнда тәртіпті қалай орнату керегі — 1С-тен ЭСФ жазып беру туралы мақалада.
- Өзара есеп айырысулар. Шын мәнінде тиеп жөнелтумен жабылған «ілініп тұрған» аванстар жоқ, керісінше де солай.
- Жалақы. Кезеңнің барлық айы бойынша есептеу аяқталған, ведомостар өткізілген, аударымдар есептелген. Толығырақ — ҚР ережелері бойынша жалақы есептеу туралы материалда.
- Қойма. Теріс қалдықтар жоқ: олар өзіндік құнды бұзады және КТС-ке әсер етеді.
- Айды жабу. Регламенттік операциялар қатесіз орындалған, өзіндік құн есептелген.
- Есептің экспресс-тексеруі. Типтік конфигурацияларда кіріктірілген тексерулер бар — оларды есеп қалыптастырылғанға дейін, бас тартудан кейін емес, жүргізген жөн.
Тек осыдан кейін ғана регламенттелген есепті ашып, «Толтыру» батырмасын басқан мағыналы.
Сандар неге сәйкес келмейді
| Не алшақтайды | Әдеттегі себебі |
|---|---|
| 300.00-дегі айналым мен сатылым бойынша айналымдар | ЭСФ-сіз құжаттар, қате мөлшерлемемен сатылымдар, операция түрі дұрыс таңдалмай өткізілген сатылымдар |
| Есепке жатқызылатын ҚҚС пен жеткізушілер деректері | ЭСФ жүйесінде сомалар белгіленбеген, кіріс шот-фактуралар кірістермен салыстырылмаған |
| 200.00 мен жалақы есебі | Есептеу басқа базада жасалған немесе көшірілмеген, шегерім баптаулары қате қолданылған |
| КТС пен бухгалтерлік пайда | Ай жабылмаған, өзіндік құн есептелмеген, шығыстар негізсіз қабылданбайтын баптарға жатқызылған |
| ТМҚ қалдықтары мен қойма деректері | Сұрып шатасуы, теріс қалдықтар, өткен кезеңнің құжаттары кейінгі күнмен өткізілген |
Жалпы заңдылық: алшақтықтар әрдайым дерлік жедел есепте туып, есептілікте шығады. Сондықтан деректерді ай бойы тексеру тапсыру алдындағы соңғы аптада ұшығын іздеуден арзанырақ.
Есеп салыққа қалай түседі
Қазақстанға арналған типтік конфигурацияларда декларациялар регламенттелген есептілік блогында қалыптастырылады: бағдарлама нысанды есеп деректері бойынша толтырады, талдап көрсетеді және салық төлеушінің кабинетіне жіберуге арналған файлды жүктеп шығаруға мүмкіндік береді. Дайын нысанды қолмен түзету — нашар тәжірибе: келесі кезеңде сандар қайта алшақтайды, себебі деректер көзі бұрынғы күйінде қалды.
Нысан «дерлік дұрыс» толтырылып, оны әр жолы қолмен реттеп отырса, бұл белгі: есеп баптаулары қызметіңізге сәйкес келмейді. Мұндай нәрселер бір рет жөнделеді — есеп саясатын, шығын баптары мен талдаманы баптау арқылы. Біз мұны сүйемелдеу аясында немесе жеке 1С бойынша кеңес ретінде жасаймыз.
Есеп беру кезеңін қалай қысқартуға болады
- Жауаптылары жазылған күнтізбе. «200.00-ді 15-іне дейін тапсыру» емес, «5-іне дейін жалақыны жабу, 8-іне дейін ЭСФ-ті салыстыру, 10-ына дейін айды жабу».
- Тоқсандық емес, ай сайынғы салыстыру. Ағымдағы айдың қатесі он минутта, үш ай бұрынғы қате бір күнде ізделеді.
- Жабық кезеңдерді өзгертуге тыйым. 1С-те бұл пайдаланушылар бойынша түзетуге тыйым салу күнін баптау арқылы жасалады.
- Анықтамалықтарға бір жауапты адам. Контрагенттер мен номенклатура қосарлануы — алшақтықтардың жартысының көзі.
- Өзекті релиз. Нысандар мен ережелер өзгереді, жаңа нұсқалар жаңартулармен келеді: пысықтаулар болса, қалай жаңарту керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
Есептілікті тікелей 1С-тен тапсыруға бола ма? Бағдарлама декларация файлын есеп деректері бойынша қалыптастырып, жүктеп шығарады. Жіберу салық төлеушінің кабинеті арқылы орындалады.
Декларация қатемен тапсырылып қойса не істеу керек? Сол кезең үшін қосымша нысан беріледі. Алдымен есептегі себепті түзету маңызды, әйтпесе қате келесі кезеңде қайталанады.
Бізде екі база бар: бухгалтерия және жалақы. Бұл қалыпты ма? Қалыпты әрі жиі ыңғайлы. Ең бастысы — жалақы базасынан бухгалтерлік базаға қорытындыларды көшіруді баптау, әйтпесе 200.00 мен еңбекақы бойынша өткізбелер өз бетінше өмір сүреді.
Біз оңайлатылған режимдеміз. Бізге осының бәрі керек пе? Нысандар қарапайымырақ, бірақ қағида сол: 910.00 табыстар есебінің деректері бойынша толтырылады, ал қызметкерлер болса — жалақы бойынша есептілік қосылады. Есепті бәрібір жүргізу керек.
Есеп беру кезеңі әр жолы аврал болып кетсе, уақыт дәл қай жерде жоғалатынын қарап берейік. Біз есепті қызметіңізге қарай баптаймыз, қажет болса бухгалтерияны толық аутсорсқа аламыз — өтінім қалдырыңыз, жағдайыңызды талдаймыз.
