2026 жылғы 10 қарашада Дәрілік заттарды таңбалау және қадағалау қағидаларына түзетулер қолданысқа енгізіледі: Денсаулық сақтау министрінің 2026 жылғы 28 қазандағы № 151 бұйрығы 2021 жылғы 27 қаңтардағы № ҚР ДСМ-11 бұйрықты өзгертеді. Ол 30 қазанда жарияланды, дайындыққа – күнтізбелік он күн.
Мұнда жаңа тауар топтары жоқ. Күнделікті жұмыс өзгереді: қабылдау мерзімі қай күннен есептеледі, шотқа төленген сату қалай ресімделеді, алшақтықтармен не істеу керек және желінің дәріханалары жүйеге қалай енгізіледі. 1С үшін бұл көбіне жаңартудағы батырма емес, регламент пен мерзімдерді бақылау мәселесі.
Нормаларды «Әділеттегі» қағидалар мәтінімен салыстырдық, ескі редакциямен салыстыру – PRO1C шолуы бойынша. Бұл таңбалау туралы сериясының кезекті бөлімі: бұған дейін ББҚ, сыра және жеңіл өнеркәсіп тауарларын талдадық.
Не өзгерді және база үшін мәні қандай
| Тақырып | Бұрын | 10 қарашадан | Не істеу керек |
|---|---|---|---|
| Қабылдау мерзімі (82-т.) | Қабылдау күнінен 1 жұмыс күні | Нақты жеткізу күнінен 1 жұмыс күні | Кірісті машина келген күні енгізу |
| Алшақтықтар (84-т.) | Акт автоматты түрде кері қайтарылады | Акт автоматты түрде жойылады, жөнелтуші жаңасын жасайды | Ескісін түзетуді емес, жаңа актіні күту |
| Актіні кері қайтару (84-т.) | 20 жұмыс күні ішінде және расталғанға дейін | Алушы растағанға дейін | Жөнелтуші нұсқаулығын қайта қарау |
| Банк шотына төленетін бөлшек сауда (92-т.) | Мұндай тармақ болмаған | Хабарламамен айналымнан шығару | Оны кім жасайтынын белгілеу |
| Шығару туралы хабарлама себептері (95-т.) | 9 себеп | 13 себеп | Регламентті жаңарту |
| Филиалдар мен нүктелер (71-т.) | Мұндай тармақ болмаған | Әр бөлімшеге рөлімен ТБӨ | ЦС МПТ-дағы нүктелерді базадағы қоймалармен салыстыру |
| Серия нөмірі (48-т.) | Таңбаларға талап болмаған | Сандар мен латын әріптері, арнайы таңбасыз | Базада сериялардың қалай жазылғанын тексеру |
ТБӨ – аумақтық бөлінген бөлімше (орысша ТРП), ЦС МПТ – таңбалау мен қадағалаудың цифрлық жүйесі.
Қабылдау: мерзім енді жеткізуден есептеледі
Бұрын тұжырымда саңылау болатын: бір жұмыс күні қабылдау күнінен есептелді, ал қабылдауға бірден кірісу міндетті емес еді. Енді акт ЭЦҚ-мен қол қойылады, ал мәліметтер ЦС МПТ-ға нақты жеткізу күнінен бастап бір жұмыс күні ішінде және тауармен кейінгі операцияларға дейін жіберіледі.
Іс жүзінде бұл жұма күнгі машиналарға және жүкқұжаттарды орталық кеңседегі бір адам қарайтын нүктелерге әсер етеді. Базадағы кіріс құжатында қай күн тұрғанын қараңыз: жеткізушінің жүкқұжат күні ме, әлде нақты келген күн бе. Егер тауарды «қол тиген кезде» енгізу әдетке айналса, расталмаған актілер тізімін күн сайын таңертең қараған жөн. Мұндай есепті 1С пысықтау арқылы жасауға болады. Қабылдауды ТСД-да қалай ұйымдастыру керегін қоймаға кіріс мақаласында сипаттадық.
Алшақтықтар: ескі акт енді жоқ
Алушы алшақтықтар туралы хабарлама жасайды, бұрынғы акт автоматты түрде жойылады, жөнелтуші жаңасын жасайды. Есепте бұлар әртүрлі нәрсе: базадағы кіріс бірінші акт бойынша өткізіліп қойған болуы мүмкін. Алшақтық кезінде құжатты кім тоқтататынын келісіп алыңыз, әйтпесе жеткізуші жаңа акт жібереді, ал базада жойылған актіге сілтеме қалады.
Жөнелтушіге сәл еркіндік берілді: кері қайтаруға арналған 20 жұмыс күнінің шегі алынып тасталды. Жаңасын ресімдемей актіні алушы растағанға дейін кері қайтаруға болады. Ерекшелік – дәл алшақтық жағдайы.
Дәріхана: шотқа төлем және оқылмаған код
Әдеттегі сату өзгермейді: 91-тармақ бұрынғыдай кодты БКМ-мен жалғанған құралдармен сканерлеуді талап етеді, код чекке түседі және ОФД арқылы жүйеге кетеді. Бұл туралы толығырақ – таңбаланған тауарды сату және чекке қойылатын жаңа талаптар мақалаларында.
Жаңа 92-тармақ банк шотына аудару арқылы төленетін бөлшек саудаға қатысты: мұндай жағдайда айналымнан шығару хабарлама арқылы жүреді. 95-тармақтағы себептерге мыналар қосылды:
- құқық қорғау және арнайы мемлекеттік органдарға беру;
- сақтандыру рецепті бойынша беру;
- қолма-қол ақшасыз есеп айырысу бойынша сату;
- сату кезінде таңбалау коды оқылмаған.
Хабарлама айналымнан шығарылған күннен кейінгі 3 жұмыс күнінен кешіктірілмей беріледі. «Код оқылмады» себебі 91-тармақ бойынша сканерлеуді жоймайды, біз оны рұқсат етілген айналма жол деп санамас едік. Мұндай жағдайларды кейін жинап әуре болмас үшін себебі мен жауапты адамы көрсетілген журналға түсіріп отырыңыз.
Дәріхана базаларында шотқа төленетін сату көбіне кассаны айналып өтетін бөлек құжатпен жүреді. Соларды табу керек: осындай іске асыруларға іріктеу және хабарламаға үш жұмыс күнін бақылау жасаңыз.
Қағидалардың қосымшаларындағы әкелу туралы хабарламалар мен қабылдау-беру актілерінің нысандарында қаптама бағасының екі бағаны бар: ҚҚС-сыз және ҚҚС-пен. Егер бұл құжаттар базадан дайындалса, екі мән де қайдан алынатынын тексеріңіз.
Дәріхана желісі: әр нүктеге ТБӨ
71-тармақ бір БСН немесе ЖСН шеңберінде бөлімшелері немесе сауда нүктелері бар қатысушыны ЦС МПТ-да олардың әрқайсысына аумақтық бөлінген бөлімше құруға және қызмет түріне қарай рөлін көрсетуге міндеттейді. Есеп тілімен айтқанда: жүйедегі дәріханалар мен қоймалар тізімі 1С-тегі қоймалар тізімімен сәйкес келуі тиіс. Сәйкестік кестесін алғашқы сәтсіз жіберілімде емес, қазір жасаңыз.
Импорттаушылар мен өндірушілерге
Өзгерістер көп, бірақ компаниялар аясы тар:
- Тіркелген GTIN бар карточка енді бас тарту себебі емес: өз данаңызды тіркеп, импорттаушы мәліметтерін өзгертуге болады (40, 42-т.). Бас тартудың жаңа негізі: дәрінің тіркеуі немесе бір реттік әкелуге рұқсаты кері қайтарылған, тоқтатылған немесе мерзімі өткен (41-т.).
- Көлік қаптамасына бір немесе бірнеше GTIN агрегаттауға болады (59-т.). Ішкі қаптамалардың бір бөлігі шығарылғанда жүйе қораптың жаңа құрамын бұрынғы агрегаттау кодымен тіркейді (62-т.).
- ЕАЭО-дан әкелу кезінде кодтар ЭЦҚ қою арқылы расталады (73-т.), ал шетелдік өндіруші тауарды бергенге дейін кодтарды импорттаушыға беру туралы есеп жасайды (70-т.).
- Қате серияны немесе жарамдылық мерзімін айналымға енгізгенге дейін жеке кабинетте өзіңіз түзетесіз, енгізгеннен кейін – оператор арқылы (48-т.).
10 қарашаға дейін нені тексеру керек
- Дәріханалар мен қоймалар ЦС МПТ-дағы ТБӨ-мен салыстырылды, рөлдері көрсетілді.
- Қабылдау бөлімі жаңа мерзімді біледі, актілерге қол қоятын ЭЦҚ мерзімі өтпеген және бір адамда ғана емес.
- Алшақтықтар тәртібі бар: кірісті кім тоқтатады және жаңа актіні қалай байланыстырады.
- Шотқа төленетін сатулар табылды, хабарламаларға жауапты адам тағайындалды.
- Базадағы серияларда кириллица мен арнайы таңбалар жоқ.
- Конфигурацияңыздың әзірлеушісінен түзетулерді қолдау туралы жауап алынды: 5 қарашада мұндай қолдаудың сипаттамасын көрмедік. Егер база бізде сүйемелдеуде болса, бұл сұрақты өзімізге аламыз.
