Қазақстандағы 1С: қандай бағдарламаны таңдау және серіктеспен қалай жұмыс істеу керек

Қазақстанда 1С — «для Казахстана» белгісі бар бағдарламалар желісі. Олар басқа елдердегідей «1С:Предприятие 8» платформасында жұмыс істейді, бірақ олардағы есеп, салықтар мен есептілік ҚР заңнамасы бойынша құрылған. Бұл бағдарламаларды «1С» фирмасының франчайзи-серіктестері сатады, орнатады және сүйемелдейді. «Қазақстандық» нұсқалардың айырмашылығын, міндетке қарай қай бағдарламаны таңдау керектігін және серіктеспен жұмысты қалай құру керектігін қарастырайық.

«Для Казахстана» бағдарламаларының айырмашылығы

Барлық нұсқаның платформасы ортақ, ал конфигурациялары — есеп ережелері бар қолданбалы бөлігі — әртүрлі. Айырмашылық туралы толығырақ — «1С:Предприятие 8.3» бағдарламасы дегеніміз не мақаласында. Қазақстанға арналған шешімдерде:

• бухгалтерлік және салықтық есеп ҚР заңнамасы бойынша жүргізіледі: ҚҚС, КТС, жалақыдан төленетін салықтар мен жарналар, валюталық операцияларды қолдайтын теңгедегі есеп;
• регламенттелген есептілік — салықтық, қаржылық және статистикалық — ҚР-да белгіленген нысандар бойынша қалыптасады, ал салықтық нысандар тапсыру үшін XML форматында жүктеп шығарылады;
• ЭСФ және СНТ — есеп шешімдерінде электрондық шот-фактуралар мен тауарларға ілеспе жүкқұжаттар бағдарлама деректері бойынша ресімделіп, ЭСФ АЖ-ға жіберіледі;
• таңбалау — «1С:Маркировка для Казахстана» сервисі тауарларды таңбалау мен қадағалаудың ақпараттық жүйесінің (ИС МПТ) құжаттарымен тікелей 1С-тен жұмыс істеуге мүмкіндік береді: таңбалау кодтарын эмиссиялауға сұрау жіберу, оларды агрегаттау, қабылдау-беру актілерін жіберу және алу, бөлшек сауда кезінде тауарды айналымнан шығару. Сервисті «Бухгалтерия для Казахстана» 3.0, «Комплексная автоматизация для Казахстана» 2.4, «Управление предприятием для Казахстана» 2.4 (ERP), «Управление торговлей для Казахстана» 3.4 және «Розница для Казахстана» 2.3 қолдайды;
• заңнама өзгерістері жаңартулар арқылы келеді. 01.01.2026 бастап жаңа ҚР Салық кодексі қолданылады: ҚҚС мөлшерлемесі 16 %-ға дейін өсті (бұрын 12 % болған), ҚҚС бойынша міндетті есепке тұру шегі — 10 000 АЕК (2026 жылы 43 250 000 ₸). Бағдарламада мұндай өзгерістер тек конфигурация жаңартылғаннан кейін пайда болады.

Бағдарламалардың ресейлік нұсқалары — «для Казахстана» белгісі жоқтары — РФ заңнамасына есептелген және қазақстандық компанияның есебіне жарамайды.

Қай міндетке қай бағдарлама

Бағдарламаларды бірге қолдануға болады. «Бухгалтерия для Казахстана» бастапқыдан «Управление торговлей» және «Зарплата и управление персоналом» бағдарламаларымен екі жақты деректер алмасу арқылы бірлесіп жұмыс істеуге есептелген, ал «Розница» Бухгалтериямен және Управление торговлеймен деректер алмасады. Сауда компаниясына арналған әдеттегі жиынтық: сату мен қойма үшін — УТ, салықтар мен есептілік үшін — Бухгалтерия, жалақы үшін — ЗУП. Бәрі бір базада болуы керек болса, Комплексная автоматизация немесе ERP қарастырылады.

Жекелеген салаларға типтік шешімдер негізінде жасалған шешімдер бар — мысалы, ауыл шаруашылығы кәсіпорындарына, тамақ өнеркәсібіне, мүлік иелерінің бірлестіктері (ОСИ) мен пәтер иелерінің кооперативтеріне (КСК), дәріханаларға арналған. Оларды каталогтан табуға болады. Кейбір бағдарламаларда, соның ішінде Бухгалтерия мен Управление торговлейде, ПРОФ нұсқасынан бөлек Базовая нұсқасы да бар — бір пайдаланушыға арналған, пысықтаусыз. Айырмашылықтары туралы толығырақ — «1С:Бухгалтерия для Казахстана» мақаласында.

1С серіктесімен жұмыс қалай құрылады

«1С» фирмасы бағдарламаларды әзірлейді, ал оларды серіктестер — франчайзилер сатады, енгізеді және оларға қызмет көрсетеді. Әдетте жұмыс былай жүреді:

1. Таңдау. Серіктес Сіздің процестеріңізді зерделеп, бағдарламаны, нұсқаны және лицензиялар санын ұсынады.
2. Сату. 13.04.2020 бастап Қазақстанға арналған «1С:Предприятие 8» өнімдері электрондық форматта сатылады: дистрибутивті, құжаттаманы және пин-кодтарды серіктес төлемнен кейін бірден 1С:ИТС порталындағы жеке кабинеті арқылы береді, жүктеп алу сілтемесі 30 күн жарамды. Электрондық жеткізілім «1С» фирмасында автоматты түрде тіркеледі, және Сіз бірден ресми пайдаланушы мәртебесін аласыз. Қораптағы жеткізілімді сауалнама арқылы — поштамен немесе серіктес арқылы тіркейді. Сатып алу туралы толығырақ — «Қазақстанда 1С сатып алу» мақаласында.
3. Орнату және баптау. Платформа мен базаны орнату, лицензияларды белсендіру, пайдаланушылар мен құқықтар, резервтік көшірме, қажет болса — 1С сервері немесе бұлт.
4. Енгізу. Есепті компанияға қарай баптау, бұрынғы бағдарламадан деректерді көшіру, қызметкерлерді оқыту, жабдық пен интеграцияларды қосу.
5. 1С:ИТС. Ақпараттық-технологиялық сүйемелдеу шарты: жаңартулар, кеңестер, сервистер. ИТС-сіз конфигурация жаңартулары қолжетімсіз.
6. Жаңартулар. Жаңа релиздерді үнемі орнату — әсіресе 2026 жылғыдай заңнама көп өзгерген жылдары маңызды.
7. Сүйемелдеу. Пайдаланушыларға кеңес беру, қателер мен есептілікке қатысты көмек, базаларға қызмет көрсету.
8. Пысықтау және интеграциялар. Сіздің процестеріңізге арналған есептер мен өңдеулер, сайтпен, Kaspi.kz, маркетплейстермен, satu.kz-пен алмасу. Конфигурация кеңейтулері арқылы жасалған пысықтаулар жаңартуларға азырақ кедергі келтіреді.

Барлық кезеңді бір серіктеске тапсыруға болады — сонда нәтижеге бірнеше мердігер емес, бір команда жауап береді.

1С сатып алу мен енгізудегі әдеттегі қателер

• Нұсқаны тым тапшы етіп сатып алу. Базовая нұсқасы арзанырақ, бірақ жарты жылдан кейін базада үш адам жұмыс істейтін болса, ПРОФ нұсқасына өтуге тура келеді. Пайдаланушылар мен ұйымдар санын алдын ала шамалаңыз.
• 1С:ИТС шартын ұзартпау. Бағдарлама жаңартуларды алмай қалады да, уақыт өте заңнамаға сай келмей қалады — әсіресе Салық кодексі ауысқан жылы.
• Типтік конфигурацияны ережесіз пысықтау. Сипаттамасыз «орнында» жасалған өзгерістер әр жаңартуды ұзаққа созады. Кеңейтулерді пайдаланып, не және не үшін өзгертілгенін тіркеп отырған дұрыс.
• Деректерді салыстырмай көшіру. Ескі бағдарламадан көшіргеннен кейін, жаңа базада жұмыс бастамас бұрын шоттар бойынша қалдықтарды, өзара есеп айырысуды және қойманы салыстырады.
• Оқытуға үнемдеу. Бағдарлама бапталған, бірақ қызметкерлер «ескідегідей» жұмыс істейді — қателер ай жабылғанда және есептілік тапсырғанда шығады.
• Резервтік көшірмесіз жұмыс істеу. Айлар бойғы жұмысты жоғалту үшін дискінің бір рет істен шығуы жеткілікті. Автоматты көшіруді орнатқаннан кейін бірден баптайды.

Серіктесті қалай таңдау керек: тексеру тізімі

• Ресми мәртебе. Серіктес «1С» фирмасының франчайзиі болуы тиіс: осылай Сіз заңды лицензияларды, тіркеуді және 1С:ИТС шартын аласыз. Мәртебесін растауды сұраңыз.
• Сіздің бағдарламаңыз бен салаңыз бойынша тәжірибе — дәл «для Казахстана» нұсқаларымен. Серіктес бұрын қандай ұқсас міндеттерді шешкенін сұраңыз.
• Өз кеңес беру желісі мен бағдарламашылары. Бухгалтердің сұрақтарына кім жауап беретінін және бағдарламаны кім пысықтайтынын алдын ала білу маңызды.
• Толық цикл. Сату, орнату, ИТС, жаңартулар, пысықтау, интеграциялар, бұлт немесе серверлер — бір қолда болғаны ыңғайлы.
• Ашық шарттар. Жұмыс басталмай тұрып анықтаңыз: ИТС пен сүйемелдеуге не кіреді, пысықтау қалай төленеді, серіктес өтініштерге қаншалықты жылдам жауап береді.
• Ұқыпты пысықтау. Өзгерістерден кейін бағдарлама жаңартылатын күйде қалуы, ал қол жеткізу деректері мен жұмыс нәтижелері Сізде болуы тиіс.
• Қашықтан қолдау. Сұрақтардың көбі қашықтан қосылу арқылы шешіледі — оның қалай ұйымдастырылғанын нақтылаңыз.
• Құжаттар және төлем. Шарт, жабу құжаттары, қолма-қол емес аударыммен төлеу мүмкіндігі.

Optimal Course қалай көмектеседі

«Optimal Course» ЖШС (OPTIMAL, Алматы) — «1С» фирмасының ресми серіктесі (франчайзиі). Біз жобаларды бағдарлама таңдаудан бастап сүйемелдеу мен пысықтауға дейін жүргіземіз. 1С өнімін бізден сатып алғанда орнату — сыйлыққа; қолма-қол ақшамен немесе қолма-қол емес аударыммен төлеуге болады.

• Сатып алу және іске қосу: 1С типтік өнімдері, лицензиялар, 1С баға тізімі, орнату және баптау, 1С енгізу, деректерді көшіру.
• Жаңартулар және қолдау: 1С:ИТС, 1С:ИТС Отраслевой, конфигурацияны жаңарту, сүйемелдеу, кеңестер, оңтайландыру.
• Пысықтау және интеграциялар: 1С пысықтау, 1С бағдарламашылары, 1С интеграциясы, 1С және Kaspi.kz, Kaspi-мен жұмысқа арналған 1С-бот, 1С және satu.kz, Wildberries және Ozon, 1С және Hikvision.
• Бұлт және серверлер: 1С-Fresh, 1С серверлерін жалға алу.
• Бухгалтерия: бухгалтерлік есепті автоматтандыру, бухгалтерлік аутсорсинг.
• Сауда және қойма: Mobile SMARTS негізінде қойманы автоматтандыру, дүкенді автоматтандыру, 1С:Webkassa, НКТ: 2026 жылға дайындық, мобильді саудаға арналған Моби-С.
• Ірі жобалар: 1С:Комплексная автоматизация енгізу, Комплексная автоматизация бағдарламасын сүйемелдеу, Қазақстанға арналған 1С:ERP, ЗУП 3.1-ге көшу, 1С:Документооборот, CRM.

Жиі қойылатын сұрақтар

1С-ті тікелей «1С» фирмасынан сатып алуға бола ма?

Бағдарламалар серіктестер арқылы таратылады: электрондық жеткізілімді серіктес 1С:ИТС порталындағы жеке кабинетінде ресімдейді, қораптағы жеткізілімді сатады және тіркеуге көмектеседі. Бұл ретте Сіз «1С» фирмасының ресми тіркелген пайдаланушысы боласыз.

1С-тің ресейлік нұсқасы Қазақстандағы есепке жарай ма?

Жоқ. Ол РФ заңнамасына есептелген. Қазақстан үшін «для Казахстана» белгісі бар бағдарламалар қажет.

Сатып алғаннан кейін неге төлеуге тура келеді?

Бағдарламаға лицензия бір рет сатып алынады. Тұрақты түрде 1С:ИТС шарты — жаңартулар мен кеңестер — және қажет болса, сүйемелдеу мен пысықтау төленеді. 1С-Fresh бұлтында лицензия сатып алудың орнына жазылым төленеді.

Серіктесті ауыстыруға бола ма?

Иә. Лицензиялар Сіздің ұйымыңызға тиесілі, ал 1С:ИТС шарты мен сүйемелдеуді басқа серіктеске ауыстыруға болады. Жаңарту кезінде жоғалтып алмау үшін жаңа серіктеске пысықтаулар туралы мәліметтерді беріңіз.

2026 жылғы ҚР Салық кодексінің өзгерістері 1С-ке қалай түседі?

Конфигурация жаңартулары арқылы: оларға жаңа мөлшерлемелер, нысандар және есептеу алгоритмдері қосылады. Жаңартуларды алу үшін қолданыстағы 1С:ИТС шарты қажет.

Неден бастарыңызды білмейсіз бе? 1С бойынша кеңеске жазылыңыз — бизнесіңізге бағдарламаны, нұсқаны және енгізу жоспарын таңдап береміз.