ERP ERP-дің кесірінен баяуламайды. Бізді «1С-ті жылдамдатуға» шақырғанда, мәселе көбіне серверде болады: жад аз, дискілер баяу, ДҚБЖ бухгалтерия, пошта және файлдық мұрағат жұмыс істейтін сол компьютерде тұр. Сондықтан «база қайда тұрады» деген сұрақты айдың алғашқы жабылуынан кейін емес, жоба басталғанға дейін шешкен жөн.
ERP-ге кез келген жағдайда не керек
1С:ERP клиент-серверлік нұсқада жұмыс істейді. Файлдық база оған жарамайды: ондаған пайдаланушыда бұғаттаулар басталады, ал айды жабу мен өзіндік құнды есептеу сағаттарға созылады. Демек, орналастырудың кез келген нұсқасында мыналар керек:
- 1С:Предприятие сервері — конфигурация кодын орындайтын қызмет;
- ДҚБЖ — PostgreSQL немесе Microsoft SQL Server; PostgreSQL тегін, MS SQL бөлек лицензияланады;
- 1С серверіне лицензия және бір мезгілдегі пайдаланушылар саны бойынша клиенттік лицензиялар — толығырақ «1С:ERP лицензиялары» мақаласында;
- сақтық көшірме жасау — оны біреу тек «бапталды» деп емес, қалпына келтіру арқылы үнемі тексеріп отыруы керек.
Бұлт пен өз серверіңіздің айырмашылығы — жабдықты кім сатып алатынында және мұның бәрі жұмыс істеуіне кім жауап беретінінде.
Өз серверіңіз
Компания сервер сатып алып, оны серверлік бөлмеге немесе деректер орталығының сөресіне (колокация) қояды және өзі немесе мердігер күшімен әкімшілендіреді.
Артықшылықтары:
- ай сайынғы төлемнің орнына бір реттік салым — бірнеше жыл көкжиегінде әдетте арзанырақ;
- деректер физикалық түрде сізде;
- толық бақылау: кез келген өңдеулерді, цех жабдығымен алмасуды, өз мониторинг жүйеңізді қоюға болады.
Кемшіліктері:
- тек Windows-ты емес, «1С + ДҚБЖ» байламын түсінетін әкімші керек;
- резервтеу — сіздің қамыңыз: екінші қуат блогы, RAID, ҮҚК, кеңседен тыс көшірме;
- жаңғырту — жаңа сатып алу; пайдаланушылар екі есе көбейсе, жеткізілімді апталап күтуге тура келеді.
Пайдаланушылар негізінен бір ғимаратта болғанда, өз IT-қызметі болғанда және цехта базамен жергілікті желі арқылы жұмыс істеуі тиіс жабдық тұрғанда сәйкес келеді.
Бұлтта жалдау
Сервер (виртуалды немесе бөлінген) деректер орталығында жалға алынады. Нұсқалар әртүрлі: бәрін өзіңіз баптайтын «жалаңаш» виртуалды машинадан бастап платформа, ДҚБЖ, көшірмелер мен жаңартуларға провайдер жауап беретін сервиске дейін.
Артықшылықтары:
- күрделі шығындар жоқ, ресурстар сағаттар ішінде қосылады;
- филиалдар мен қашықтағы қызметкерлерге ыңғайлы — бәрі бірдей қосылады;
- деректер орталығының сенімділігі: қуат, салқындату, арналар — сіздің бас ауруыңыз емес.
Кемшіліктері:
- уақыт өте келе өз жабдығыңыздың құнынан асып түсетін ай сайынғы төлем;
- кеңсе мен цехтағы интернетке тәуелділік: арна құласа — қойма тұрады;
- провайдер шектеулері: сыртқы компоненттерді, таразымен және ТСД-мен алмасуды, өз кеңейтулеріңізді барлық жерде қоюға болмайды.
1С-Fresh сияқты сервистер туралы бөлек: олар шағын бизнестің типтік конфигурацияларына — Бухгалтерия, УНФ, Розницаға арналған. Пысықтаулары бар ERP мұндай модельге сыймайды, ол үшін дәл серверді жалға алады. Шағын компаниялар үшін бұлт пен қорапты салыстыруды «Бухгалтерия бұлтта ма, әлде қорап па» мақаласында жасадық.
Ақша бойынша қалай салыстыру керек
Бірінші ай үшін емес, үш-бес жыл көкжиегінде есептеңіз:
| Бап | Өз серверіңіз | Бұлт |
|---|---|---|
| Жабдық | Сервер мен ҮҚК сатып алу, 4–5 жылда бір рет ауыстыру | Жалдауға кіреді |
| 1С лицензиялары | Бір рет сатып алынады | Өзіңіздікі немесе жалдау құрамында — провайдерден нақтылаңыз |
| ДҚБЖ | PostgreSQL — тегін, MS SQL — лицензия бойынша | Сол сияқты |
| Әкімшілендіру | Штаттағы немесе келіп жұмыс істейтін әкімші | Ішінара провайдерде, қалғаны — сіздікі |
| Сақтық көшірмелер | Дискілер, екінші қойма, тексеру | Әдетте кіреді, бірақ тексеру бәрібір сізде |
| Апат кезіндегі тоқтап қалу | Жөндегенше немесе ауыстырғанша | Провайдердің SLA-сына байланысты |
Типтік көрініс: бір алаңы және өз IT-қызметі бар компания үшін өз сервері екі-үш жылда өзін ақтайды. Ел бойынша филиалдары бар және әкімшісі жоқ компания үшін бұлт құны жоғары болса да оңайырақ болып шығады.
Қандай сервер керек
Нақты конфигурацияны жобаға қарай есептейміз: пайдаланушылар саны, күніне құжаттар көлемі, ауыр регламенттер (өзіндік құн, жоспарлау, айды жабу). Жалпы қағидалар:
- Жад процессор жиілігінен маңыздырақ. 1С сервері де, ДҚБЖ да оны белсенді пайдаланады; жадтың жетіспеуі — баяулаудың бірінші себебі.
- База үшін жылдам дискілер. ДҚБЖ файлдары мен транзакциялар журналына SSD/NVMe; кәдімгі HDD-де ERP айтарлықтай баяу.
- 1С сервері мен ДҚБЖ — бірнеше ондаған пайдаланушы жүктемесінде әртүрлі машиналарда болғаны жақсы; бастапқыда ресурстар қормен болса, біреуінде де болады.
- Тестке бөлек контур. Жаңартулар мен пысықтауларды тексеруге арналған жұмыс базасының көшірмесі негізгі базаның ресурстарын алмауы керек.
Біз жиі көретін қателер
Серверді «1С үшін» деген хабарландыру бойынша сатып алған. Қуатты процессор, 16 ГБ жад және бір диск. Үш айдан кейін ERP айды түні бойы жабады. Алдымен жүктеме — содан кейін жабдық.
Көшірмелер бар, қалпына келтіру жоқ. Сақтық көшірме бапталған, бірақ бірде-бір рет тексерілмеген. Апат күні мұрағаттың бүлінгені немесе басқа каталог көшірілгені анықталады. Тоқсанына бір рет тест серверіне сынақ қалпына келтіруін жасаңыз.
Резервтік арнасыз бұлт. Қойма мен өндіріс интернеті тұрақсыз қалада, ал база — бұлтта. Кеңседегі екінші провайдер цехтың бір күн тұрып қалуынан арзан.
Терминалдық сервер мен база бір машинада. Пайдаланушылар RDP арқылы 1С сервері мен ДҚБЖ тұрған сол компьютерде жұмыс істейді — шарықтауда бәрі бір-біріне кедергі келтіреді.
ERP жұмыс істеп тұрып баяуласа, жаңа жабдық сатып алмас бұрын серверді нақты не жүктейтінін қарау мағыналы: кейде мәселе бір ауыр пысықтауда. Бұл — 1С:ERP сүйемелдеуінің бөлігі. Орналастыру мен серверге қойылатын талаптарды жобалау кезеңінде саламыз — «1С:ERP енгізу кезеңдері мен мерзімдері» қараңыз — және 1С:ERP енгізу жобасына қосамыз.
Сервердің шамасы жететінін қалай түсінуге болады
Бір-екі ай жұмыстан кейін серверді пайдаланушылардың сезімімен емес, бірнеше белгі бойынша тексерген жөн:
- Айды жабу мен өзіндік құнды есептеу қанша уақытқа созылады. Операциялар көлемі өзгермей, уақыт айдан айға өссе, тар жерді іздейміз.
- Бұғаттауларда күту бар ма. Пайдаланушылар құжат «ойланып тұр» деп шағымданады, ал серверде бос ресурстар бар — мәселе жабдықта емес, бір деректермен бір мезгілде жұмыс істеуде.
- Жад жете ме. 1С сервері мен ДҚБЖ үнемі жадқа тіреліп, айырбас файлына кетсе, бұл бірінші арттыратын нәрсе.
- Дискілерде қанша орын бар және база қалай өседі. ДҚБЖ көшірмелері мен журналдары орынды көрінгеннен тезірек жейді.
Бұл көрсеткіштерді іске қосқаннан кейінгі алғашқы апталарда, содан кейін тоқсанына бір рет аламыз — сонда баяулау пайдаланушылар чатқа жаза бастағанға дейін көп бұрын көрінеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
ERP-ді файлдық нұсқада іске қосуға бола ма?
Техникалық тұрғыдан база ашылады, бірақ жұмыс істейтін ERP үшін бұл нұсқа емес: бірнеше пайдаланушыда бұғаттаулар басталады, ауыр операциялар өте ұзақ жүреді. Файлдық базаны бір адамды оқытуға ғана пайдалануға болады.
ERP үшін PostgreSQL ме, әлде MS SQL ме?
Екі ДҚБЖ да қолдау көрсетіледі. PostgreSQL тегін, біздің жобалардың көпшілігіне сол жетеді. Компанияда оның лицензиялары және онымен жұмыс істейтін әкімші бұрыннан болса, MS SQL таңдайды.
Серверді баптау жұмысы қанша тұрады?
Платформаны, ДҚБЖ-ны орнату, кластерді және сақтық көшірмені баптау сағат бойынша төленеді — сағатына 22 000 ₸-ден бастап. Көлемі бір сервер ме, әлде бірнеше ме және бөлек тест контуры керек пе — соған байланысты.
Алдымен бұлтта бастап, кейін базаны өз серверіңізге көшіруге бола ма?
Иә. ERP базасы жүктеп шығару және жүктеу арқылы көшіріледі, лицензиялар — оларды белсендіру ережелері бойынша. Ең бастысы — провайдер базаны қандай күйде беретінін алдын ала келісу.
Тест базасына бөлек сервер керек пе?
Міндетті түрде бөлек жабдық емес, бірақ бөлек контур міндетті: базаның өз көшірмесі, алмасулардың өз баптаулары — тест құжаттарды ЭСФ АЖ-ға жібермеуі және жұмыс базаларына жазбауы үшін. Шағын жобаларда ресурстар қормен болса, тест базасы сол серверде тұрады. ERP-де пысықтау көп және жаңартулар үнемі жүрсе, тест ортасын бөлек виртуалды машинаға шығарамыз — сонда релизді күндіз тексеру қойма мен бухгалтерия жұмысына кедергі келтірмейді.
