Қазақстандағы зауыт үшін 1С:ERP Управление предприятием 2 бір базада нормативтерді (ресурстық спецификацияларды), кезеңдері бар өндіріске тапсырыстарды, цехаралық кестені, нақты өзіндік құнды және ЭСФ пен СНТ-мен бірге ҚР СК бойынша есепті береді. Бағдарламадан емес, анықтамалықтардан бастаған жөн: номенклатура, негізгі бұйымдардың спецификациялары және жұмыс орталықтарының түрлері.
Әдетте бұл әңгімеге екі жағдайдың бірінен келеді. Не есеп Бухгалтерияда немесе Комплексная автоматизацияда жүргізіледі, ал шығару жоспары мен нормалар технологтың Excel файлында жатады. Не ескі УПП тұр, оны енді жаңарту мүмкін емес. Екі жағдайда да бірінші сұрақ бірдей: өндіріс туралы қандай мәліметтер электрондық түрде бар және оларға қаншалықты сенуге болады. Жоба мерзімін пайдаланушылар санынан гөрі осы сұрақтың жауабы көбірек анықтайды.
Төменде – ERP өндірістік контуры неден тұрады, әр бөлігінің мүмкіндік шегі қайда және кеңесшімен алғашқы кездесуге дейін не дайындау керек. Мәзір жолдары ИТС-тегі Қазақстанға арналған ERP 2.4 редакциясының құжаттамасынан алынған.
Өндірістік контур қандай бөліктерден құралған
| Бөлік | Онда не жүргізіледі | Онсыз жұмыс істемейді |
|---|---|---|
| Ресурстық спецификациялар | Кезеңдер, материалдар, шығатын бұйымдар мен қалдықтар, еңбек шығындары, жұмыс орталықтарының түрлері | Технологтардан алынған шығын және уақыт нормалары |
| Өндіріске тапсырыстар мен кезеңдер | Не, қанша және қай мерзімге шығару керек, қандай кезеңдермен | Спецификациялар мен бөлімшелер |
| Цехаралық кесте | Қуатты ескере отырып кезеңдерді аралықтарға орналастыру | Жұмыс орталықтарының нақты қолжетімділігі |
| Өзіндік құн | Тікелей және бөлінетін шығындар, аяқталмаған өндіріс, айды жабу | Дұрыс шығыс баптары мен бөлу ережелері |
ERP-дегі ресурстық спецификация тек материалдар тізімін емес, бүкіл процесті кезеңдер бойынша сипаттайды. Бір спецификацияны номенклатура түріне тағайындап, санын сипаттамалардан формулалар арқылы беруге болады. Өлшемі ғана ерекшеленетін бір типті 300 бұйымыңыз болса, бұл 300 емес, бір спецификация.
Әдеттегі мағынадағы маршрут мұнда кезеңдер мен жұмыс орталықтарының түрлерінен құралады. Бірлікке арналған нормасы және дайындық-қорытынды уақыты бар технологиялық операцияларға дейін егжей-тегжейлеу бар, бірақ цехаралық кесте үшін ол міндетті емес. Біз бастапқыда онсыз жұмыс істер едік.
Жоспарлау: бірінші жылы нақты нені іске қосу керек
ERP-де жоспарлаудың үш деңгейі бар: кәсіпорын жоспары (алдағы айларға сатылым, өндіріс, сатып алу), «Управление очередью заказов» жұмыс орнындағы тапсырыстар бойынша цехаралық кесте және цехішілік диспетчерлеу. Күрделі дискретті өндіріс үшін операциялық жоспарлау мен «Выполнение операций (MES)» жұмыс орны бар.
Бәрін бірден қосқысы келетіні түсінікті: көрсетілімде MES ең сенімді көрінеді. Іс жүзінде тұрақты цехаралық кестеден бұрын іске қосылған MES келісілмеген нормаларға батып кетеді. Біз ұсынатын рет: анықтамалықтар мен спецификациялар, содан кейін факті бойынша шығарумен тапсырыстар мен кезеңдер, одан кейін нормаларды фактімен салыстыру, тек сонда ғана бір пилоттық цехта операциялар.
Кеш білетін пайдалы ұсақ-түйек: «Диагностика этапов» кезеңді ертерек қоюға қай шектеу кедергі болғанын көрсетеді. Директордың «тапсырыс неге үш аптадан кейін шығады» деген сұрағының жауабын сол жерден іздейді. Жоспарлау деңгейлері мен жұмыс орталықтары туралы толығырақ – «1С:ERP-де өндірісті жоспарлау» мақаласында.
Өзіндік құн: ол шын мәнінде қай жерде бұзылады
ERP-дегі нақты өзіндік құн айды жабу кезінде есептеледі, жұмыс орны – «Финансовый результат и контроллинг → Закрытие месяца → Закрытие месяца». Ай ішінде орташа өлшенген бағалау бойынша алдын ала есептеуді көруге болады, мысалы, әр түнгі регламенттік тапсырмамен.
Алгоритмнің өзі сирек қателеседі. Оған кіріске берілетін нәрсе бұзылады: есептен шығару күніне материалдардың теріс қалдықтары, «қаржылық нәтижеге» нұсқасы бар баптағы цех жалдауы, бөлімше ештеңе шығармаған айда базасы жоқ бөлу ережесі. Және қайтарымды қалдықтар: оларды спецификацияда көрсетпесеңіз, шикізаттың бүкіл құны негізгі өнімге түседі.
Тапсырыс бойынша өндірісте әр тапсырыстың өзіндік құны материалдарды әр есептен шығару тапсырысқа сілтеме жасаса ғана есептеледі. Бұл баптау емес, цехтағы тәртіп мәселесі. Баптар мен бөлу қалай құрылғаны – «1С:ERP-де өзіндік құнды есептеу» мақаласында.
Давалдық шикізат және сырттағы қайта өңдеу
Қазақстан үшін бұл жиі кездесетін жағдай: диірмен цехы бөтен астықты өңдейді, жиһаз жасаушы пішуді сыртқа береді. ERP-де бұл екі бөлек схема, және олар әртүрлі опциялармен қосылады.
Сіз бөтен шикізатты өңдейсіз. Опция: «НСИ и администрирование → Настройка НСИ и разделов → Продажи → Производство из давальческого сырья». Давалшымен жұмыс «Заказ давальца» арқылы жүреді («Продажи → Прием в переработку → Заказы давальцев» жұмыс орны), шикізат қозғалысы «Поступление сырья от давальца», «Передача давальцу», «Возврат сырья давальцу», «Отчет давальцу» құжаттарымен ресімделеді. Давалшыға есеп негізінде «Счет-фактура выданный» ресімделеді.
Сіздің шикізатыңызды мердігер өңдейді. Опция: «НСИ и администрирование → Настройка НСИ и разделов → Производство → Переработка на стороне». Өңдеушіге жеке кезеңді немесе бұйымды толығымен беруге болады, өңдеушіге тапсырыстармен немесе оларсыз. Бұл жағдайда өзіндік құн өңдеуді бастаған бөлімшеде есептеледі.
Виртуалды қойманы бөлек ойластырыңыз. Давалдық шикізат сіздің меншігіңіз емес, ал одан шығару ЭСФ АЖ порталында тұрған нәрсені өзгертеді. Мұнда қандай құжаттар керек екені «1С:ERP-дегі ЭСФ, СНТ және виртуалды қойма» мақаласында талданған.
Жоба басталғанға дейін не жинау керек
Бұл бөлікті тапсырыс беруші бізсіз жасай алады және ол мерзімді ең көп қысқартады. Спецификациялар бағдарлама бапталғаннан ұзағырақ жиналады.
- Топтары бар шығарылатын өнім тізімі: не қоймаға, не тапсырыспен жасалады, өлшем мен түс нұсқалары қайда бар.
- Негізгі бұйымдарға материал шығыны нормалары. Технолог жүргізетін кесте жеткілікті; оны өзіміз жүктейміз.
- Нақты уақыт қоры бар жабдықтар мен бригадалар тізімі: ауысымдар, үзілістер, қайта баптаулар. Төлқұжаттағы 24 сағат емес.
- Өнімнің цехтар арасындағы қозғалыс схемасы және аралық қоймалар қайда. Кезеңдер осы бойынша бөлінеді.
- Жанама шығыстар қазір қалай бөлінеді және бухгалтерияда айды жабуға кім жауап береді.
- Давалшылар немесе өңдеушілер бар ма және СНТ тізбесіндегі қай тауарлар өндірістен өтеді.
Нормалар тек шеберлердің «басында» болса, жинауды қазір, мердігерді таңдағанға дейін бастаңыз. Типтік қате – мұны негізгі жұмысымен қатар бір технологқа тапсыру: екі айдан кейін кесте үштен бірге ғана толтырылады. Дайындық пен зерттеудің жалпы тәртібі «1С:ERP енгізуге дайындық» мақаласында сипатталған.
Өндірісіңіз үшін ERP артық болатын кезде
Цех біреу, бұйымдар ондаған, ал шығару күніне бір рет факті бойынша ресімделсе, цехаралық кесте керек емес. Жанама шығыстарды бөлумен өзіндік құнды Комплексная автоматизация да есептейді. ERP бірнеше қайта өңдеу сатысы немесе цех болғанда, жабдық жүктемесі шығаруды шектегенде, мерзімі қатаң тапсырыстар болғанда және олардың нақты қай жерде тұрып қалатынын көру керек болғанда ақталады.
Тағы бір белгі – жөндеулер. Жабдықтың тоқтап қалуы жоспарды үнемі бұзса, ERP-де жөндеулер ішкі жүйесі бар, ал ЖАЖ кестелерін жұмыс орталықтарының қолжетімділігінде ескеруге болады. Бұл туралы – «1С:ERP-дегі жөндеулер және ТОиР» мақаласында. ERP дискреттіден процестікке дейінгі өндіріс түрлерін қалай жабатыны – «1С:ERP салалық сценарийлері» материалында.
Мерзімдер мен құны
Бір-екі контурдан тұратын бірінші кезекті іске қосу әдетте бірнеше айға созылады, өндіріс пен өзіндік құнды қоса толық енгізу – жарты жылдан бастап. Бұл «1С:ERP енгізу кезеңдері мен мерзімдері» мақаласындағы типтік ауқымдар, нақты мерзім жобалаудан кейін жоспар-кестеде пайда болады.
1С:ERP Управление предприятием 2 для Казахстана лицензиясы – электрондық жеткізілімде 3 750 000 ₸ немесе қорапта 4 062 500 ₸, оған қоса бір мезгілдегі пайдаланушылар саны бойынша клиенттік лицензиялар және серверлік лицензия. Жұмыстар – кеңесші немесе бағдарламашы сағатына 22 000 ₸-ден бастап, көлемін зерттеуден кейін бағалаймыз. Жоба толығымен қалай өтетіні – Қазақстанға арналған 1С:ERP енгізу бетінде.
Жиі қойылатын сұрақтар
Өндірістен бастап, қойма мен сатуды ескі бағдарламада қалдыруға бола ма?
Болады, бірақ ыңғайсыз: өндіріске тапсырыстар қоймадағы материалдармен қамтамасыз етіледі және клиенттердің тапсырыстарын жабады. Әдетте бірінші кезекте қойма, сатып алу және сату іске қосылады, өндіріс екінші кезекте жүреді.
Бізде мыңдаған бұйым бар. Қанша спецификация енгізу керек?
Бұйымдардан аз. Спецификацияны номенклатура түріне немесе позициялар тізіміне тағайындайды, ал санын сипаттамалардан формулалармен есептейді.
УПП-дағы нормалар сақтала ма?
Нормалар мен бұйым құрамдары көшіріледі, бірақ ERP спецификациялары кезеңдер бойынша құрылған, сондықтан оларды қайта тексеруге тура келеді. Көшу туралы – «УПП-дан 1С:ERP-ге көшу» мақаласында.
Давалдық схема үшін бөлек бағдарлама керек пе?
Жоқ, екі схема да Қазақстанға арналған типтік ERP-де бар және «Настройка НСИ и разделов» ішіндегі опциялармен қосылады.
