Компаниялар тобы өсіп келеді, ал қаржы директоры оны тұтас көргісі келеді: шоғырландырылған есеп, ортақ бюджет, бірыңғай қазынашылық. Алғашқы ой — «барлығына ERP орнатайық». Кейде бұл дұрыс. Бірақ көбіне бас компанияның міндеттері мен зауыттың міндеттері әртүрлі, ал бір жүйе екеуін де нашар тартады. 1С:ERP мен 1С:Управление холдингом арасындағы шекара қайдан өтетінін және оларды қалай байланыстыратынын талдайық.
Әртүрлі жүйелер — әртүрлі сұрақтар
1С:ERP Управление предприятием «кәсіпорын қалай жұмыс істейді» деген сұраққа жауап береді. Өндіріс, қойма, сатып алу, сату, өзіндік құн, жөндеулер, Қазақстан заңнамасы бойынша бухгалтерлік және салықтық есеп. Бұл — күн сайын жүздеген пайдаланушы жұмыс істейтін жүйе.
1С:Управление холдингом «топ қалай жұмыс істейді» деген сұраққа жауап береді. Есептілікті шоғырландыру, соның ішінде ҚЕХС бойынша, топты бюджеттеу, қазынашылық және төлемдерді келісу, шарттар мен лимиттерді басқару, корпоративтік есептілік. Оны бас компаниядағы ондаған адам және «еншілес» компаниялардың қаржы қызметтері пайдаланады.
| Міндет | 1С:ERP | 1С:Управление холдингом |
|---|---|---|
| Жедел есеп: қойма, өндіріс, сату | Иә | Жоқ |
| Заңды тұлғаның бухгалтерлік және салықтық есебі | Иә | Бар, бірақ әдетте негізгі сценарий емес |
| Бюджеттеу | Кәсіпорын шеңберінде | Топ шеңберінде, сценарийлер мен нұсқалармен |
| Топ есептілігін шоғырландыру | Жоқ | Иә |
| Топішілік айналымдарды элиминациялау | Жоқ | Иә |
| Әртүрлі жүйелердегі еншілес компаниялар базаларынан деректер жинау | Жоқ | Иә |
Өнімдердің өзін егжей-тегжейлі салыстыру — «1С:Управление холдингом деген не және оның ERP-ден айырмашылығы» мақаласында.
Топқа бір ERP қашан жеткілікті
Біз УХ-ты «болашаққа» орнатпаймыз. Әдетте бір 1С:ERP жеткілікті, егер:
- заңды тұлғалар аз болса және олардың барлығы бір ERP базасында есеп жүргізсе;
- шоғырландырылған есептілік элиминациясы бар ҚЕХС бойынша емес, басқарушылық түрде керек болса;
- бюджет кәсіпорын бойынша құрылса және сценарийлер мен компаниялар арасындағы күрделі келісуді талап етпесе.
ERP-де бір базада бірнеше ұйымның есебі, бюджеттеу, қазынашылық және басқарушылық есеп бар. Мүмкіндіктер «1С:ERP-дегі бюджеттеу және қазынашылық» және «1С:ERP-дегі ҚЕХС және басқарушылық есеп» мақалаларында сипатталған.
УХ қосатын уақыт келгенінің белгілері
- Топ компаниялары әртүрлі жүйелерде жұмыс істейді: бір жерде ERP, бір жерде Бухгалтерия, бір жерде мүлдем 1С емес.
- Топішілік айналымдарды алып тастай отырып, ҚЕХС бойынша шоғырландырылған есептілік керек.
- Топ бюджеті Excel-де ондаған файлдан жиналады, ал оны келтіруге бір апта кетеді.
- «Еншілестердің» төлемдерін бас компания келіседі, және бұл пошта мен мессенджерлер арқылы жүреді.
- Акционерлер немесе банктер өз нысандары бойынша топтың тұрақты есептілігін талап етеді.
Көбірек белгілер — «УХ кімге керек» мақаласында.
ERP мен УХ қалай байланысқан
Біздің клиенттердегі типтік схема мынадай: өндірістік кәсіпорындарда — 1С:ERP, шағын сервистік компанияларда — Бухгалтерия, бас компанияда — Управление холдингом. ERP «есеп жүйесі» болып қалады, УХ — «топты басқару жүйесі».
ERP-ден УХ-қа деректер Управление холдингомда бар деректер жинау механизмдері арқылы көтеріледі: 1С базаларынан және сыртқы көздерден. Мұны қалай баптайтыны — «УХ-та еншілес базалардан деректер жинау» мақаласында. Кері бағытта, УХ-тан ERP-ге, әдетте бекітілген бюджеттер мен лимиттер, сондай-ақ төлемге келісілген өтінімдер бойынша шешімдер түседі.
Байланыстың ең көп еңбек қажет ететін бөлігі — алмасу емес, бірыңғай нормативтік-анықтамалық ақпарат. Егер зауыттың ERP-інде контрагент «ЖШС Альфа», ал еншілес базасында — «Альфа ЖШС» болса, шоғырландыру элиминацияда сүрінеді. Сондықтан холдинг жобасында бірінші қадам ретінде НАА-ны ретке келтіреміз: баптардың, топ контрагенттерінің, есептілікке арналған шоттар жоспарларының бірыңғай жіктеуіштері. Толығырақ — «Топтың НАА-сын басқару» мақаласында.
Пайдаланушылар рөлдерін қалай бөлу керек
Байланыста кім қай жерде жұмыс істейтінін алдын ала келісу маңызды. Біздің клиенттердегі типтік бөлініс:
| Рөл | Қай жерде жұмыс істейді |
|---|---|
| Қоймашылар, менеджерлер, өндіріс қызметкерлері, зауыт бухгалтериясы | 1С:ERP |
| Еншілес компанияның қаржы қызметі | Есеп үшін ERP немесе Бухгалтерия, бюджет пен төлемге өтінімдер үшін — УХ |
| Топ қазынашысы | УХ |
| Шоғырландыру және ҚЕХС бөлімі | УХ |
| Қаржы директоры және меншік иесі | УХ есептері мен панельдері |
УХ пайдаланушыларына, әдетте, ERP жедел базаларына қолжетімділік қажет емес, және керісінше. Бұл құқықтарды жеңілдетеді және ERP-ге жүктемені азайтады: топтың ауыр талдамалық есептері тиеп жөнелту жүріп жатқан базада емес, бөлек базада құрылады. УХ-тың өзінде профильдер мен компаниялар бойынша қолжетімділікті қалай баптау керегі «УХ-тағы рөлдер мен қолжетімділік құқықтары» мақаласында талданған.
Байланыстағы ай қалай өтеді
Байланыс жұмыс істеуі үшін регламент керек. Жеңілдетілген түрде ол мынадай: белгілі бір күнге дейін кәсіпорындар ERP-де айды жабады, содан кейін деректер УХ-қа жүктеледі, шоғырландыру бөлімі топішілік есеп айырысуларды тексеріп, салыстырады, осыдан кейін топтың есептілігі қалыптастырылады. Бір «еншілес» жабуды кешіктірсе, бүкіл топ кешігеді. Сондықтан ERP-де айды жабу мерзімдері әр кәсіпорын бухгалтериясының қалауына қалдырылмай, холдинг регламентінде бекітіледі.
Типтік қателер
Функцияларды қайталау. Бюджетті ERP-де де, УХ-та да жүргізеді, ал үш айдан кейін сандар алшақтайды. Ереже қарапайым: әр міндеттің бір басты жүйесі болады. Топ бюджеттері — УХ-та, өндірістік жоспар — ERP-де.
Алдымен УХ, содан кейін есеп. Еншілес базаларда есеп жолға қойылмаса, шоғырландыру жұмыс істемейді. Алдымен ERP мен айды жабуды ретке келтіреміз, содан кейін шоғырландыруды құрамыз.
Барлық компанияны ERP-ге көшіруге тырысу. Он адамдық сервистік компанияға ERP керек емес. Оған Бухгалтерия жеткілікті, ал УХ-та деректер дәл солай жиналады.
Топішілік есеп айырысулар ERP-де басталады
УХ-тағы элиминация топішілік операциялар есеп базаларында-ақ дұрыс белгіленген кезде ғана жұмыс істейді. Сондықтан топтың әр кәсіпорнының ERP-інде біз мыналарды баптаймыз:
- топқа қатысушы контрагенттерді анықтамалықта холдинг НАА-сымен сәйкес келетін бірыңғай кодпен жеке топ ретінде;
- топішілік жеткізілімдерге, қарыздарға және қызметтерге арналған жеке шарттар;
- айды жапқанға дейін топ компаниялары арасындағы өзара есеп айырысуларды тұрақты салыстыру.
Егер сатушы өткізуді бір айда, ал сатып алушы кірісті келесі айда көрсетсе, шоғырландыруда қолмен түсіндіруге тура келетін алшақтық пайда болады. ERP-дегі есеп неғұрлым тәртіпті болса, УХ-тағы қол жұмысы соғұрлым аз. Толығырақ — «Топішілік айналымдар және элиминация» мақаласында.
Лицензиялар
ERP және УХ лицензиялары бөлек сатып алынады. Біздің каталог бойынша ағымдағы бағалар:
- 1С:ERP — 3 750 000 ₸;
- 1С:Управление холдингом, негізгі жеткізілім — 9 652 500 ₸;
- еншілес қоғамдарға арналған 1С:Управление холдингом — 1 462 500 ₸.
Оған қоса пайдаланушылар саны бойынша платформаның клиенттік және серверлік лицензиялары. Жоба бойынша жұмыстар бөлек бағаланады, сағатына 22 000 ₸-ден бастап. УХ енгізудің мерзімдері мен бюджеті — «УХ енгізу қанша тұрады» мақаласында, ERP үшін — «1С:ERP енгізу құны».
Неден бастау керек
Топтың картасын салыңыз: заңды тұлғалар, кім неге иелік етеді, қандай есеп жүйелері тұр, меншік иесіне қандай есептілік және қандай мерзімде керек. Осы карта бойынша бір-екі кездесуде байланыс керек пе, әлде бір ERP жеткілікті ме — анық көрінеді. ERP жобасы туралы толығырақ — Қазақстанға арналған 1С:ERP енгізу бетінде.
Жиі қойылатын сұрақтар
Топ есептілігін ERP-дің өзінде шоғырландыруға бола ма?
Егер барлық компания бір ERP базасында есеп жүргізсе, жиынтық басқарушылық есептілікті сол жерден де алуға болады. Топішілік айналымдарды элиминациялай отырып және әртүрлі жүйелерден деректер жинай отырып ҚЕХС бойынша шоғырландыру — Управление холдингомның міндеті.
УХ жұмыс істеуі үшін ERP керек пе?
Жоқ. УХ әртүрлі есеп жүйелерінен, соның ішінде Бухгалтериядан және 1С емес жүйелерден деректер жинайды. ERP топ кәсіпорындарында өндіріс пен күрделі логистика болғанда керек.
Алдымен нені енгізу керек — ERP ме, УХ па?
Әдетте алдымен кәсіпорындардағы есеп, содан кейін шоғырландыру. Еншілес базалардағы есеп жолға қойылған болса, УХ-тағы топты бюджеттеу мен қазынашылықты қатар іске қосуға болады.
ERP мен УХ байланысының жобасы қанша уақытқа созылады?
Компаниялар саны мен міндеттерге байланысты. Мерзімдер ERP жобасы мен УХ жобасынан құралады; УХ кезеңдері туралы — «УХ енгізу мерзімдері мен кезеңдері» мақаласында.
