1С-те тауарларды таңбалауды кілтке дейін қосамыз: ИС МПТ-да тіркелу, Ұлттық тауарлар каталогындағы (НКТ) карточкалар, Розница, УТ, Бухгалтерия немесе Комплексная автоматизация бағдарламаңыздағы «1С:Маркировка для Казахстана» сервисі, АПП бойынша қабылдау мен тиеп жөнелту, кодты ОФД-ға жіберетін касса арқылы сату. Жұмыс – сағатына 22 000 ₸-ден, лицензиялар – «1С» фирмасының бағасымен.
Қазақстанда жүйе өзіміздікі: ИС МПТ, операторы – «Қазақтелеком» АҚ. Ресейлік «Честный знак» жүйесінің оған қатысы жоқ, ондағы нұсқаулықтар мұнда жұмыс істемейді: құжаттар да, мерзімдер де, касса да басқа.
Төменде мұндай жобаны қалай жүргізетініміз, Сізден не қажет болатыны және оның құны туралы.
Қай топтар таңбаланып жатыр және алда не бар
Мерзімдер таңбалануға жататын тауарлар тізбесі бойынша берілген (Сауда және интеграция министрінің 2026 жылғы 26 мамырдағы № 199-НҚ бұйрығы, қолданыстағы редакциясында). Әр жаңа топ бойынша бізде әрекет тәртібі жазылған талдау бар.
| Тауар тобы | Міндетті таңбалау | Талдау |
|---|---|---|
| Темекі бұйымдары | 2020 жылғы 1 қазаннан | – |
| Аяқ киім | 2021 жылғы 1 қарашадан | – |
| Дәрілік заттар | 2024 жылғы 1 шілдеден, қағидаларға түзетулер – 2026 жылғы 10 қарашадан | дәрілер |
| Сыра және сыра сусындары | кегтер – 2026 жылғы 1 ақпаннан, бөтелкелер – 2026 жылғы 1 қыркүйектен, банкалар мен қадағалану – 2027 жылғы 1 қаңтардан | сыра |
| Мотор майлары | 2026 жылғы 1 ақпаннан | майлар |
| Басқа майлау майлары, антифриздер, тежегіш сұйықтықтары | 2026 жылғы 1 қыркүйектен, компаниялар арасындағы беру – 2027 жылғы 1 ақпаннан | майлар |
| ББҚ | қағидалар 2026 жылғы 10 қазаннан қолданылады, агрегация мен тізбек бойынша беру – 2027 жылғы 1 наурыздан бастап өндірілгендерге | ББҚ |
| Киім және іш киім | толқындар: 2026 жылғы 1 желтоқсан, 2027 жылғы 1 наурыз және 1 қазан, қалдықтар – 2028 жылғы 1 қаңтарға дейін | жеңіл өнеркәсіп |
| Тұтынушылық қаптамадағы өсімдік майлары | 2027 жылғы 1 сәуірден | – |
Сыра, майлар, ББҚ және дәрілер бойынша міндет көрсетілген күннен бастап өндірілген тауарға қатысты: ескі партиялар кодсыз сатылып бітеді. Киімде толқынды прайстағы атауы емес, СЭҚ ТН коды анықтайды: матадан тігілген күрте мен трикотаж күрте әртүрлі толқынға түседі. Барлық топтар бойынша жалпы карта – таңбалаудың жол картасында.
Бұл қызмет кімге керек, ал кімге кеңес жеткілікті
Таңбаланған тауар ағынмен жүретін болса, кілтке дейінгі жобаның мағынасы бар: кодтарға тапсырыс беріп, оларды айналымға енгізетін импорттаушы; күн сайын кіріс және шығыс АПП-лары бар дистрибьютор; әр чекке код түсуі тиіс дүкендер немесе дәріханалар желісі.
Бір нүкте және ондаған таңбаланған позиция болса, үлкен жоба қажет емес. Кеңесшінің екі-үш сағаты жетеді: релизді тексеру, сервисті қосу, код оқылмаса не істеу керегін кассирге көрсету. Мұны алғашқы қоңырауда-ақ айтамыз.
Керісінше жағдай да болады: компания таңбалау оған қатысы жоқ деп ойлайды. Трансформатор майы бар энергетикалық компания немесе антифризі бар автопарк тауарды қайта сатпайды, бірақ майлар мен автосұйықтықтар қағидалары бойынша 2027 жылғы 1 ақпаннан бастап оны жүйеде қабылдап, айналымнан шығару туралы хабарлауы керек. Мұндай клиенттерді номенклатураны СЭҚ ТН кодтары бойынша қарағанда табамыз.
Жұмысқа не кіреді
Құрамы тізбектегі рөлге байланысты. Рөл құжаттар жиынын анықтайды, сервистің қай тарифі керегі де соған байланысты.
| Сіз кімсіз | 1С-те не баптаймыз |
|---|---|
| Өндіруші, импорттаушы | СУЗ арқылы кодқа тапсырыс, DataMatrix басып шығару және кодты салу, әкелу туралы хабарлама, айналымға енгізу, шығыс АПП |
| Дистрибьютор, көтерме | кіріс АПП және кодтарды салыстыру, сәйкессіздік туралы хабарламалар, шығыс АПП, агрегацияланған қораптар |
| Бөлшек сауда, дәріхана | АПП бойынша қабылдау, чекте коды бар сату мен қайтару, кассаның ОФД-мен байланысы |
| Барлығы | себебі көрсетілген есептен шығару және айналымнан шығару, таңбаланған қалдықтарды ИС МПТ-мен салыстыру |
Ұлттық тауарлар каталогы – бөлек тақырып. НКТ-да карточка болмаса, кодқа тапсырыс беру мүмкін емес, ал чектегі тауар атауы НКТ бойынша көрсетіледі (2025 жылғы 24 қазандағы № 626 бұйрық). НКТ 2026 жылғы 12–13 қазанда жаңарғаннан кейін таңбалау белгісі СЭҚ ТН коды бойынша қойылады, ал таңбаланатын тауардың GTIN-сіз карточкасы сақталмайды. 14 қарашада каталог қайталанатын карточкаларды өшіреді, сондықтан 1С-тегі NTIN-ді тізіліммен салыстыруға тура келеді. Бұл салыстыруды ЭСФ-тегі алғашқы қатеден кейін емес, жобаның басында жасаймыз.
Жабдық сатпаймыз, бірақ ағыныңызға қарай таңдап береміз: кассаға 2D сканер, кодты салуға заттаңба принтері, агрегацияланған қабылдауы бар қоймаға ТСД. Қай жерде жұмыс орнындағы сканер жеткілікті, ал қай жерде ТСД-сыз тиеп жөнелту созылып кететінін айтамыз.
Жоба қалай өтеді
Бүкіл ағынды бірден қоспаймыз. Алдымен бір-екі позиция толық айналымнан өтеді, содан кейін қалғандары.
- Ассортимент пен рөлді талдау. Сіз номенклатураны жүктеп бересіз, біз оны СЭҚ ТН кодтары бойынша тауар топтары мен мерзімдерге бөлеміз. Карточкаларда код болмаса, оны кеден құжаттарынан алады немесе жеткізушіден сұратады.
- ЭЦҚ және тіркелу. Ұйымға және құжаттарға қол қоятын қызметкерге ҚР ҰКО ЭЦҚ-сы, сондай-ақ ИС МПТ-да тіркелу қажет. Қол қою NCALayer арқылы жүреді.
- НКТ карточкалары. Барларын тексереміз, жетіспейтіндерін енгіземіз, каталог пен 1С-тегі GTIN-ді салыстырамыз. Мыңдаған SKU болса, бұл ең ұзақ кезең, оны баптаумен тездету мүмкін емес.
- Конфигурацияны жаңарту. Жаңа топтарды қолдау релиздермен келеді. Мысалы, ББҚ кодтарының ККМ чектерінде шығарылуы «Розница для Казахстана» 2.3.11.4 релизінде (2026 жылғы 22 қыркүйек) пайда болды, ал УТ ред. 3.4, 1С серіктестерінің деректері бойынша, сервисті 3.4.4.115 релизінен бастап қолдайды. База көптен бері жаңартылмаса, жаңартудан бастаймыз.
- Сервисті қосу. ИТС порталында жазылым және базада қосылған интернет-қолдау қажет. УТ-да баптаулар «Администрирование» → «Настройка учёта и взаимодействия (ИС МПТ, ИС ЦЭДМ)» бөлімінде: ИС ЦЭДМ – дәрілер үшін, ИС МПТ – қалған топтар үшін.
- Касса және қойма. Кассаның чекте кодты жіберетінін және ОФД оны ИС МПТ-ға жеткізетінін тексереміз, сканерлер мен ТСД-ны баптаймыз.
- Сынақ айналымы. Қабылдау, тиеп жөнелту немесе сату, қайтару, есептен шығару – бір-екі тауары бар нақты құжатта.
- Оқыту және жауапты адам. Кассир, қоймашы және тауартанушы өз сценарийлерінен өтеді. Күн сайын кіріс актілерін қарайтын адамды және оны алмастыратын адамды тағайындаймыз.
Сізден номенклатура жүктемесі, базаға қолжетімділік, ЭЦҚ және қойманы білетін адам қажет. Тіркелу мен алмасуды баптау – бірнеше күн. Номенклатураны НКТ-да сипаттау мен оқыту – ассортимент көлеміне қарай екі аптадан бастап. Бұл біздің жол картамыздағы типтік ауқым, нақты мерзімді анықтамалықты қарағаннан кейін айтамыз.
Жобалар әдетте қай жерде сүрінеді
Көтерме саудагерлердің ең жиі қатесі – кіріс АПП-ны кодтарын салыстырмай «сол күйінде» қабылдау. «100 келді, актіде 100» деген кодтар бірдей дегенді білдірмейді. Қабылданған бөтен кодтар Сіздікі болады, оларды келесі тиеп жөнелтуде шешуге тура келеді.
Екіншісі – операциялардың жартысын ИС МПТ жеке кабинетінде, жартысын 1С-те жүргізу. Бір айдан кейін қалдықтар алшақтайды. Біз барлық құжат бағдарламадан кететіндей баптаймыз, ал кабинет тек тексеру үшін ашылады.
Үшіншісі – ақауды тек 1С-те есептен шығару. Кодтар ұйымда қалып қояды, қалдықтарды салыстырғанда айырма шығады. Есептен шығару себебі көрсетілген айналымнан шығарумен де ресімделеді.
Сыра дүкендері туралы бөлек айтайық. 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап бөлшек сауда сыраны қабылдау расталған жағдайда ғана айналымнан шығарады, сондықтан таңертеңгі жеткізілімді кешкі сатылымға дейін жүйеде сол күні қабылдау керек. Бұл баптау емес, тәртіп мәселесі, оны басқарушымен алдын ала талқылаған жөн.
Құны
| Не | Бағасы |
|---|---|
| 1С:Розница для Казахстана | 97 250 ₸ – электрондық жеткізілім, базалық нұсқа – 25 900 ₸ |
| 1С:Управление торговлей для Казахстана | 136 250 ₸ – электрондық жеткізілім, базалық нұсқа – 36 300 ₸ |
| 1С:ИТС ПРОФ 12 айға | 169 000 ₸ |
| Қосу бойынша жұмыстар | кеңесші немесе бағдарламашы сағатына 22 000 ₸-ден |
«1С:Маркировка для Казахстана» сервисі үшін ПРОФ деңгейіндегі қолданыстағы 1С:ИТС шарты немесе 1cfresh.kz-те жұмыс істеу қажет. Сервис тарифтері құжаттар құрамымен ерекшеленеді, сондықтан ең қымбатын емес, рөліңізге сай тарифті таңдаймыз.
Бағдарлама бұрыннан бар болса, лицензия сатып алынбайды: тек жұмыс сағаттарына төлейсіз. Бағалауды номенклатура мен қойма сызбасын қарағаннан кейін береміз. Дүкендер желісін әдетте УТ-мен алмасатын Розницада жүргіземіз – әр бағдарламаны енгізу туралы бөлек беттер бар: 1С:Розница және 1С:Управление торговлей.
Неге бізге жүгінеді
Біз «1С» фирмасының ресми серіктесіміз және тек қазақстандық конфигурациялармен, қазақстандық қағидалармен жұмыс істейміз. Жоғарыдағы кестедегі мерзімдер бұйрықтармен, мәзір жолдары ИТС құжаттамасымен салыстырылған. Таңбалау туралы мақалалар сериясын әр жаңа бұйрық шыққан сайын жаңартып отырамыз.
Бүкіл Қазақстан бойынша, соның ішінде қашықтан қосамыз: тіркелу, НКТ және сервисті баптау барып жұмыс істеуді қажет етпейді. Іске қосылғаннан кейін таңбалау бізде сүйемелдеуде қалады: жаңа тауар тобы, жаңа релиз, порталдың құжатты қабылдамауы – өтініш бойынша шешеміз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Біз тек қайта сатамыз. Кодтарды айналымға бізге де енгізу керек пе?
Жоқ, егер қазақстандық жеткізушіден сатып алсаңыз. Айналымға енгізуді өндіруші немесе импорттаушы жасайды, Сіз кодтарды актілермен қабылдап, бересіз. Ерекшелік – жаңа топ іске қосылғанда қалдықтарды таңбалау.
1С-сіз, жеке кабинетте жұмыс істеуге бола ма?
Ондаған позиция мен бір нүкте болса – иә. Нақты айналымда кодтар жоғалып, қалдықтар алшақтайды.
Бізде ескі Бухгалтерия, сол жеткілікті ме?
Сервис Бухгалтерия для Казахстана ред. 3.0-де жұмыс істейді, бірақ релиз Сіздің тобыңызды қолдауы керек. База бір-бір жарым жыл жаңартылмаса, алдымен жаңарту.
Жеткізуші тауарды кодсыз жіберді, не істеу керек?
Қабылдамаңыз: оны сата алмайсыз. Сәйкессіздік актімен тіркеледі, жеткізуші құжаттарды түзетеді.
Сканерді алдын ала сатып алу керек пе?
Тіркеліп, базаны баптағаннан кейін алған дұрыс. Бапталмаған 1С-сіз сканер ештеңе бермейді, ал қажетті модель агрегация болатын-болмайтынына байланысты.
