1С:Управление холдингом енгізу – топтың басқарушы компаниясына арналған жоба: УХ еншілес ЖШС базаларынан қорытындыларды алады, топ ішіндегі айналымдарды салыстырады, шоғырландырылған есептілікті, бюджеттерді және топтың төлем күнтізбесін құрады. Негізгі жеткізілім лицензиясы 9 652 500 ₸ тұрады, жұмыс сағатына 22 000 ₸-ден. Контурлармен іске қосамыз, әдетте біріншісі – деректерді жинау және шоғырландыру.
Еншілес компанияларға жаңа бағдарламаға көшудің қажеті жоқ. Бухгалтерия, Управление торговлей, 1С:ERP немесе мүлде 1С емес – есеп бұрынғы жерінде қалады. УХ-қа топты басқаратын көрсеткіштер ғана түседі.
Біз Алматыда және бүкіл Қазақстан бойынша, оның ішінде қашықтан жұмыс істейміз: УХ жобасының басым бөлігі қаржы қызметімен кездесулерде және базаларда өтеді.
УХ-ты кімге ұсынамыз, кімге «ерте» дейміз
Бізге көбіне бағдарлама атауымен емес, белгімен келеді. Топ бойынша есеп айдың оныншы күніне дайын болады, бірақ бәрібір сұрақ туғызады. Таныстырылымдағы топ түсімі нақтыдан екі есеге жуық көп, өйткені зауыт сауда үйіне сатады, ал сауда үйі – клиенттерге. Банк ҚЕХС бойынша шоғырландырылған есептілік сұрайды, ал трансформацияны Excel-де бір адам жасайды.
Топта үш-бес компаниядан көп болса, олар әртүрлі бағдарламада есеп жүргізсе және мына міндеттердің кем дегенде біреуі керек болса, УХ ақталады: ТІА элиминациясымен шоғырландыру, ҚЕХС, топтың бірыңғай бюджеті, барлық компаниялардың төлемдерін бақылау. Егер еншілес ұйымдардағы әртүрлі бағдарламалар, ТІА және ҚЕХС бір мезгілде кездессе, оларды ортақ база да, 1С:ERP де шешпейді. Жеті белгіден тұратын чек-лист – «1С:Управление холдингом кімге керек» мақаласында.
Қашан бас тартуға кеңес береміз:
- бір бағдарламадағы екі-үш компания – бір базадағы бірнеше ұйым жеткілікті;
- топ іс жүзінде заңды тұлғаларға бөлінген бір өндіріс – бірнеше ұйымы бар 1С:ERP жақсырақ;
- еншілес компанияларда есеп ретке келтірілмеген – УХ бастапқы құжаттардағы ретсіздікті тек тезірек көрсетеді;
- қаржы қызметінде жүйенің иесі болатын адам жоқ.
Соңғы тармақ көрінгеннен маңыздырақ. IT-директор «тәртіп үшін» бастаған жобалар бір сұраққа тіреледі: EBITDA-ны қалай есептеу және ҚЕХС 16 бойынша жалдауды қалай есепке алу керектігін кім шешеді. Ондай адам болмаса, күте тұруды ұсынамыз.
УХ, ERP әлде «1С:ERP. Управление холдингом»
Атаулардағы шатасу ақшаға түседі, сондықтан қысқаша. 1С:ERP кәсіпорынның операцияларын жүргізеді: қойма, өндіріс, сату. 1С:Управление холдингом есептің үстінде жұмыс істейді: онда еншілес ұйымдардың бастапқы құжаттары жоқ, ол олардың қорытындыларын жинайды. Топта зауыт та, бірнеше компания да болса, әдетте өндірісте ERP, басқарушы компанияда УХ орнатылады.
«1С:ERP. Управление холдингом» жеке өнімі екі конфигурацияны бір базада біріктіреді. Оны басқарушы компанияның өзі ірі операциялық қызмет жүргізгенде таңдайды. Әр еншілес ұйымның өз базасы бар классикалық холдингке әдетте жеке УХ жеткілікті. Міндеттерді жүйелер арасында қалай бөлу керектігі «1С:Управление холдингом деген не және оның ERP-ден айырмашылығы» мақаласында талданған.
Тағы бір жиі күмән – Свод отчётов. Ол ведомстволық мекемелердің мемлекеттік нысандар бойынша реттелетін есептілігін жинайды, ал УХ коммерциялық топтың қаржысын басқарады. Мемлекеттік сектор үшін УХ – қымбат әрі сәйкес келмейтін сатып алу.
УХ-та нені баптаймыз
Қазақстандық нұсқасы – «1С:Управление холдингом 8 для Казахстана», 3.2 редакциясы. Ішінде Бухгалтерия КОРП для Казахстана негізіндегі регламенттелген есеп бар, сондықтан басқарушы компания УХ-та өз бухгалтериясын салықтарымен және ЭСФ-пен жүргізе алады. Барлығы дерлік «Вид отчёта» (нысан үлгісі) және «Экземпляр отчёта» (компанияның кезең мен сценарий бойынша толтырылған нысаны) объектілерінің айналасында құрылады: шоғырландыруға арналған еншілес ұйымның есебі де, бюджет те, ҚЕХС пакеті де.
| Блок | Не аласыз | Неге назар аудару керек |
|---|---|---|
| Деректерді жинау | Еншілес базалардан файл жібермей жүктеу, әр компанияның тапсыру мәртебесі | Шоттар жоспарлары мен анықтамалықтарды сәйкестендіру |
| Шоғырландыру және ҚЕХС | Топ есептілігі, ТІА элиминациясы, иелік үлестері | Баптауға дейін ҚЕХС есеп саясаты |
| Бюджеттеу | Бірыңғай баптар мен нысандар, компания мен топ бойынша жоспар-факт | Бюджеттеу ережесі және ҚЖО |
| Қазынашылық | Өтінімдер, лимиттер, топтың төлем күнтізбесі | Өтінім беру тәртібі |
| Топ НСИ-і | Бір контрагент – барлық компанияда бір карточка | Орталықтандыруға дейін анықтамалықтарды тазалау |
| Корпоративтік есептілік | Меншік иесіне құжатқа дейін ашылатын панельдер | Еншілес ұйымдарда көрсеткіштерді бірдей әдіспен есептеу |
Деректерді жинау – ең көп еңбек кететін кезең
«1С:Предприятие 8.3» платформасындағы базалардан УХ көрсеткіштерді тікелей қосылу арқылы алады, ал қорытындыдан еншілес ұйым базасындағы құжатқа дейін ашып көруге болады. Сыртқы жүйелер ADO немесе веб-сервис арқылы қосылады, қолжетімділік болмаса – пакет УХ үлгісі бойынша Excel-де тапсырылады. Онда ашып көру жүктелген жолда аяқталады.
Тәжірибеден байқағанымыз: он еншілес ұйымның «бірдей» шоттар жоспары әрдайым дерлік әртүрлі болып шығады. Сондықтан жүктеуді топқа бір сомамен емес, әр компания бойынша жеке бағалаймыз. Типтік Бухгалтерия для Казахстана-дағы он еншілес ұйым әртүрлі бағдарламадағы, оның ішінде өздігінен жазылған базадағы бес компаниядан әлдеқайда тез бапталады. Толығырақ – «Еншілес базалардан УХ-қа деректер жинау» мақаласында.
Шоғырландыру, ҚЕХС және қазынашылық
Мұнда периметрді, иелік үлестерін (оның ішінде жанама және айқас иелікті), трансформация ережелерін және ТІА-ны «әркім әркіммен» салыстыру порталын баптаймыз: компаниялар соңғы күні емес, ай бойы салыстырады. Шоғырландыру әдістемесін жеке «ҚЕХС бойынша есептілікті шоғырландыру» бетінде егжей-тегжейлі талдаймыз.
Қазынашылық – төлем өтінімдері, келісу маршруттары, баптар мен шарттар бойынша лимиттер, барлық компаниялар бойынша төлем күнтізбесі және банктермен алмасу – «Холдинг қазынашылығын автоматтандыру» бетіне шығарылған. Сізге тек ақшаны бақылау керек болса, содан бастауға болады.
Бюджет, НСИ және меншік иесіне есептілік
Бюджет сценарийлерінің типтік жинағы: жылға арналған «Бюджет», ай сайын немесе тоқсан сайын қайта бағаланатын «Прогноз» және «Факт». Факт есептен ережелер арқылы тартылады: мысалы, «Аренда офиса» бабы – белгілі бір шығын бабы бар шығыс шотының айналымдары. Есептерде «Прочие» бабы өсіп жатса, ережелер операциялардың бір бөлігін қамтымайды, бұл бірден көрінеді. Толығырақ – «Компаниялар тобын бюджеттеу».
НСИ-ге қатаң қараймыз: контрагенттер үшін БСН немесе ЖСН, толық атауы, тіркелген елі және «топ ішілік» белгісі міндетті. Бұл белгісіз ТІА элиминациясы қол жұмысына айналады. «Лас» анықтамалықта орталықтандыруды қоспаймыз: алдымен телнұсқаларды тазалау, содан кейін контрагентті өтінімсіз құруға тыйым салу.
Жоба қалай өтеді
Барлық блокты бірден іске қосу – бірде-бір контур жұмыс істемейтін, жылдарға созылатын жобаның сенімді жолы. Біз оны контурларға бөлеміз, әр кезеңнің аяқталу өлшемі бар, оған топ тарапынан бір адам қол қояды.
- Зерттеу. Топ құрылымы мен үлестер, әр еншілес ұйымдағы бағдарламалар мен релиздер, қазіргі есептер. Нәтижесі – есеп және контурлардың кезектілігі. Енгізуді кейінірек бастасаңыз да, ол Сізде қалады.
- Әдістеме. Бюджет баптары, ҚЖО, ҚЕХС есеп саясаты, ТІА салыстыру ережелері. Ережелер бекітілгенде кезең аяқталады. Оларды жазуға көмектесеміз, бірақ шешімді топ қабылдайды.
- Баптау және НСИ. Ұйымдық-қаржылық құрылым, есеп түрлері, трансляция ережелері, келісу маршруттары, бірыңғай анықтамалықтар.
- Интеграция. Еншілес ұйымдардың базалары мен банктерді қосу. Пилоттық компаниялардың сандары қолмен түзетусіз келіп, есептік базалармен сәйкес келгенде кезең жабылады.
- Пилот. Басқарушы компания және бір-екі еншілес ұйым нақты кезеңді жабады. Екі кезең жақсырақ: біріншісі табылған қателерді түзетуге кетеді.
- Тираждау және сүйемелдеу. Қалған компаниялар пысықталған үлгі бойынша, содан кейін келесі контур және тұрақты жаңартулар.
Тапсырыс беруші не істейді: қаржы директорын жоба жетекшісі етіп тағайындайды, әдіснама маманы мен негізгі пайдаланушыларға кезеңді жабу мен аудиттен тыс уақыт бөледі, еншілес ұйымдардың базаларына әкімшілердің қолжетімділігін қамтамасыз етеді. Жоба тоқырағанының ең жиі белгісі – әдістеме бойынша кездесулер ай жабылуына байланысты шегеріледі. Жоба үшін «терезелерді» жоспарға алдын ала саламыз.
Мерзімді зерттеуден кейін айтамыз. Бірінші контур – деректерді жинау және шоғырландыру – әдетте бірнеше айға созылады, бұл уәде емес, бағдар. Кезеңдер туралы толығырақ – «УХ енгізу мерзімі мен кезеңдері», жобалар қай жерде бұзылатыны туралы – «УХ енгізудегі қателер» мақаласында.
1С:Управление холдингом енгізу қанша тұрады
| Бап | Бағасы |
|---|---|
| 1С:Управление холдингом для Казахстана, негізгі жеткізілім | 9 652 500 ₸ |
| Еншілес қоғамдар мен филиалдарға арналған лицензия | 1 462 500 ₸ заңды тұлғаға немесе филиалға, қажет болса |
| Клиенттік лицензиялар мен 1С сервері, ДҚБЖ | Бір мезгілде жұмыс істейтін пайдаланушылар саны бойынша |
| Жұмыс | кеңесші немесе бағдарламашының сағатына 22 000 ₸-ден |
| Сүйемелдеу және 1С:ИТС | Іске қосқаннан кейін, сүйемелдеу шарты бойынша |
Лицензиядағы басты үнемдеу – артығын сатып алмау. Еншілес қоғамға арналған лицензия УХ еншілес ұйымның өз желісінде жұмыс істегенде керек. Егер еншілес ұйымдар өз Бухгалтерияларында есеп жүргізіп, орталық УХ-қа тек сандарды берсе, мұндай лицензиялар қажет болмауы мүмкін. Клиенттік лицензияларды штат кестесі бойынша емес, бір мезгілдегі ең жоғары жүктеме бойынша есептейміз: сегіз компаниялы топ мысалында қолжетімділігі бар адам 41, ал базада бір мезгілде шамамен 20. Басқарушы компанияда Бухгалтериядан бос клиенттік лицензиялар қалса, оларды УХ-пен де пайдалануға болады. Талдауы – «1С:Управление холдингом лицензиялары» мақаласында.
«1С:Бухгалтерия 8 для Казахстана» немесе «1С:Консолидация» бағдарламасында жұмыс істеп отырған басқарушы компания УХ негізгі жеткізілімін апгрейд арқылы сатып ала алады: жаңасының құны минус тапсырылатын бағдарламаның құны, бірақ жаңасы бағасының жартысынан кем емес.
УХ-қа клиент-серверлік нұсқа керек: бірнеше жыл бойы ондаған компанияның есептері жиналатын база файлдық режимде баяу жұмыс істейді. PostgreSQL тегін, MS SQL жеке лицензияланады. Қандай сервер керек және оны басқа қаладағы еншілес ұйымның Бухгалтериясымен қалай байланыстыру керек – «1С:Управление холдингом үшін сервер және инфрақұрылым».
Зерттеусіз жобаның тұрақты бағасын айтпаймыз. Одан кейін кезеңдер мен блоктар бойынша сағатпен смета аласыз, онда әр компанияны жүктеу қанша тұратыны көрінеді. Бюджет неден құралатыны және оны не ұлғайтатыны «УХ енгізу қанша тұрады» мақаласында талданған.
Неге бізбен
Біз Қазақстандағы «1С» фирмасының ресми серіктесіміз, кеңсеміз Алматыда, Мақатаев к-сі 117А, 404-кеңсе. Қазақстандық Бухгалтерияны білеміз: салықтар, ЭСФ, регламенттелген есептілік. Бұл басқарушы компания есепті УХ-тың өзінде жүргізетін болса және есеп ҚР СК бойынша жүргізілетін еншілес базалардан жүктегенде маңызды.
Іске қосқаннан кейін сүйемелдеуде қаламыз: Қазақстанға арналған УХ релиздері жылына бірнеше рет шығады, ал жүктеу ережелерін еншілес ұйымдардағы бағдарламалар әр жаңартылғаннан кейін тексеру керек. Пысықтауларды кеңейтулермен жасаймыз, сонда жаңартулар кодты қайта жазбай орнатылады.
«1С» фирмасының шартын ескеріңіз: «Управление холдингом для Казахстана» желісінің өнімдері тек «1С:Консалтинг» желісінің серіктестері және «1С:Центр ERP» немесе «Кандидат в 1С:Центр ERP» мәртебесі бар серіктестер арқылы таратылады. Лицензияға өтінімді «1С» фирмасы бірнеше жұмыс күні ішінде келіседі, сондықтан оны жұмыс басталғанға дейін береміз. УХ лицензиясын енгізу жобасымен бірге өзіміз рәсімдейміз. Мердігерді таңдау өлшемдері – «1С:Управление холдингом енгізуге серіктесті қалай таңдау керек» мақаласында.
Жиі қойылатын сұрақтар
Еншілес ұйымдарға УХ-қа немесе бір бағдарламаға көшу керек пе?
Жоқ. УХ есептілікті Бухгалтериядан, УТ-дан, ERP-ден, сыртқы жүйелерден және Excel-ден жинайды. Бірақ бағдарламалар неғұрлым әртүрлі болса, жүктеуге және анықтамалықтарды сәйкестендіруге соғұрлым көп жұмыс кетеді. Кейде өздігінен жазылған базадан жүктеуді жазғаннан гөрі еншілес ұйымды типтік Бухгалтерия для Казахстана-ға көшірген арзанырақ.
Тек шоғырландырудан бастауға бола ма?
Иә, біз солай кеңес береміз. Лицензия біреу, контурлар баптау арқылы қосылады. Бірінші күннен ортақ НСИ мен ұйымдық-қаржылық құрылымды саламыз, сонда бюджет пен қазынашылық кейін сол негізге түседі.
Бізде екі компания. УХ керек пе?
Көбіне жоқ: лицензиялар мен енгізу өзін ақтамайды. Есебі ұқсас екі-үш компанияға бірнеше ұйымы бар бір база немесе 1С:ERP жеткілікті.
УХ-та қанша адам жұмыс істейді?
Тұрақты түрде – басқарушы компанияның қаржы қызметі, қазынашылық, ҚЕХС маманы және бақылаушылар, әдетте бірнеше адам, сирек жиырмадан асады. Еншілес ұйымдардың бухгалтерлері есепті тексеріп, бекіту үшін айына бір-екі сағатқа кіреді.
УХ жобасын басқа мердігермен бастап қойдық, ол тоқырап тұр. Не істеуге болады?
Аудит жүргізе аламыз: әдістемені, баптауларды және жүктеуді қарап, бірінші контурды жабуға не кедергі екенін табамыз. Проблемалы жобаның белгілері «УХ енгізудегі қателер» мақаласында келтірілген.
УХ базасымен әртүрлі қалалардан жұмыс істеуге бола ма?
Иә. Орталық база басқарушы компанияның серверінде немесе жалға алынған серверде тұрады, пайдаланушылар жұқа клиент немесе веб-клиент арқылы қосылады. Қарағанды немесе Шымкенттегі еншілес ұйымдар есептілікті желі арқылы береді.
