Банк — шағын фирма бухгалтеріндегі ең көлемді учаске. Күніне ондаған төлем, әртүрлі банктердегі үш-төрт шот, ақша комиссиясы шегеріліп бір сомамен келетін Kaspi Pay және біреу жұма күні жабуды ұмытып кеткен касса. Мұның бәрін қолмен енгізсеңіз, ай соңында 1С-тағы 1030 шоты бойынша қалдық үзінді көшірмемен сәйкес келмейді, ал «жоғалған» 3 500 теңгені іздеуге жарты күн кетеді.
1С:Бухгалтерия 8 для Казахстана-да банк пен кассаны қолмен енгізу дерлік болмайтындай, ал айырмашылықтар сол күні ұсталатындай етіп қалай баптайтынымызды талдайық.
1С-та банк қалай құрылған
Барлығы «Банк и касса» бөлімінде. Сызба қарапайым:
- шығыс төлемдер — «Платежное поручение исходящее» құжаты: бухгалтер оны 1С-та жасайды, банкке шығарады, банк орындайды;
- үзінді көшірме бойынша түсімдер мен есептен шығарулар — банктен жүктеліп, ақша қозғалысы құжаттарын автоматты түрде жасайды;
- касса — «Приходный кассовый ордер» және «Расходный кассовый ордер», сонымен қатар касса кітабы.
Басты идея: төлем тапсырмалары 1С-та туып, банкке кетеді, ал үзінді көшірме банктен 1С-қа қайтады. Сонда базадағы құжат пен банктегі операция — әртүрлі адамдар енгізген екі жазба емес, бір жазба.
Клиент-банк: файлдар немесе тікелей алмасу
Банкпен алмасу екі түрлі болады.
Файлдар арқылы. Төлем тапсырмалары 1С-тан файлға шығарылады, бухгалтер оны интернет-банкингке жүктейді. Үзінді көшірме банкингтен жүктеліп алынып, 1С-қа «Клиент банка» өңдеуімен жүктеледі. Әмбебап нұсқа — кез келген дерлік банкпен жұмыс істейді.
Тікелей алмасу (DirectBank). 1С банкпен тікелей қосылады: төлем тапсырмалары батырмамен жіберіледі, үзінді көшірме файлдарды жүктемей-ақ тартылады. Қазақстанның кейбір банктері бұл үшін өз сыртқы өңдеуін береді және конфигурацияның белгілі бір ең төменгі релизін талап етеді — мысалы, ЦентрКредит Банкінің нұсқаулығында 3.0.11.12 және одан жоғары релиз көрсетілген. Әр банктің шарттары әртүрлі, оларды нақты банктің нұсқаулығы бойынша тексереді.
Қайсысын таңдау керек? Шот бір-екеу болып, төлемдер аз болса — файлдық алмасу жеткілікті. Күніне ондаған төлем болса, тікелей алмасу айтарлықтай уақыт үнемдейді және «басқа файлды жүктеп алдым» қатесін жояды.
Бір рет нені баптау керек
- Ұйымның банк шоттары дұрыс ЖСК және БСК-мен — солар бойынша 1С үзінді көшірменің қай шотқа тиесілі екенін түсінеді.
- Әр банк үшін алмасу форматы: банк қандай файлды күтеді және үзінді көшірмені қандай түрде береді.
- БСН/ЖСН және шоттары бар контрагенттер. Жүктеу кезінде 1С контрагентті БСН мен шот бойынша іздейді. Сәйкестік болмаса — жаңасын жасайды немесе төлемді контрагентсіз қалдырады. Анықтамалықтағы қосарлар осыдан.
- Тарату ережелері: қандай түсімдер — сатып алушылардан төлем, қандайлары — жеткізушіден қайтару, қандайлары — басқалар. Клиенттеріңіздің төлем мақсаты неғұрлым дәл болса, қол жұмысы соғұрлым аз.
Үнемі көретін қате
Үзінді көшірмені «қабаттастырып» жүктейді: алдымен 1–15 күндер, содан кейін 1–30 күндер үшін. Өңдеу бұрын жүктелген құжаттарды көреді, бірақ біреу оларды қолмен түзетіп үлгерсе, қосарлар пайда болады. 1С-тағы шот бойынша қалдық өседі, ал ақша көбейген жоқ. Тексеру қарапайым: күн соңында айналым-сальдо ведомосіндегі 1030 шоты бойынша қалдықты банкингтегі қалдықпен салыстырыңыз. Сәйкес келмесе — соңғы жүктелген кезеңнен қосарды іздеңіз.
Kaspi Pay: шығыс төлемдер және түсім
Kaspi Pay-мен екі бағытта жұмыс істейді.
Жеткізушілерге төлемдер. Kaspi Pay 1С-тан төлем тапсырмаларын «Клиент банка» және МТ100/МТ102 форматтарында импорттауды қабылдайды. Kaspi Pay веб-нұсқасында бұл «Төлемдер» → «Теңгедегі төлемдер» → «Импорт» бөлімі. Тек теңгедегі төлемдерді импорттауға болады. Содан кейін төлемді басшы немесе «Басқарушы» рөлі бар қызметкер мобильді қосымшада растайды.
Сатып алушылардан түсім. Мұнда күрделірек. Сатып алушы Kaspi QR немесе картамен төлейді, ал Kaspi шотқа комиссия шегерілген соманы, көбіне күніне бір сомамен аударады. Түсімді бірден 1030-ға «сатып алушыдан» деп өткізсеңіз, түсім комиссия мөлшеріне азаяды, ал сатып алушылармен есеп айырысулар жабылмайды.
1С-тағы дұрыс сызба:
- Сату әдеттегідей көрсетіледі, ал картамен төлем — «Оплата от покупателей платежными картами» құжатымен немесе өткізудегі картамен төлеу режимімен. Сатып алушының берешегі банкпен (эквайермен) есеп айырысуларға ауысады.
- Ақша шотқа келгенде, түсім банкпен есеп айырысуларды жабады.
- Айырма — банк комиссиясы — шығыс ретінде көрсетіледі. Әдетте оны банктен «Поступление ТМЗ и услуг» құжатымен өткізеді: әр операцияға немесе кезең үшін жалпы сомамен.
Салыстыру үшін Kaspi Pay-дегі сатылымдар есебін және Kaspi Pay шоты бойынша үзінді көшірмені пайдаланыңыз — оны Kaspi Pay қосымшасындағы «Менің Банкім» сервисінен алады, қолжетімділік басшыда және «Басқарушы», «Бухгалтер» рөлдерінде бар. Сатылым көп болса, қолмен тарату күнделікті жұмысқа айналады. Онда интеграцияның мағынасы бар: Kaspi тапсырыстары мен төлемдерін 1С-қа шығару. Kaspi.kz-тегі дүкен үшін бұл қалай құрылғаны — «Kaspi-дүкен және 1С» мақаласында және 1С пен Kaspi.kz интеграциясы қызметінде.
Тосынсыз касса
Қолма-қол ақша — ең «қолмен» жүретін учаске, сондықтан мұнда ережелер қатаңырақ.
- Әр операция — ордермен. Кіріс және шығыс кассалық ордерлер апта соңында емес, операция күні жасалады. Касса кітабы солардан автоматты түрде қалыптасады.
- Есеп беру. Есеп беруге беру — қызметкерге шығыс ордерімен, жабу — аванстық есеппен. Өткен айлардан ілініп тұрған есеп беру сомалары — базаны аудиттеу кезіндегі жиі табылатын нәрсе.
- Қолма-қол ақшаны банкке өткізу. Жолдағы аударымдар арқылы ресімделеді: кассадан шығыс ордері, содан кейін үзінді көшірме бойынша есеп шотқа түсім. Тікелей «касса → банк» деп өткізіп, кейін үзінді көшірмені жүктесеңіз, сома қосарланады.
- Бөлшек түсім. Касса мен есеп байланысқан болса (мысалы, 1С:Розница арқылы), түсім бөлшек сауда есептерімен келеді. Болмаса — ауысымына кемінде бір рет Z-есепті көшіріңіз.
1С-тағы касса қалдығы теріс бола алмайды. 1010 шоты бойынша АСВ минус көрсетсе, шығыс кірістен бұрын өткізілген немесе кіріс мүлдем ұмытылған. Мұндай жерлерді күндер бойынша «Анализ счета» есебімен ұстау ыңғайлы.
10 минуттық күнделікті жұмыс
| Не | 1С-та қайда | Не үшін |
|---|---|---|
| Барлық шоттар бойынша үзінді көшірмелерді жүктеу | «Банк и касса» → банкпен алмасу | Қолмен енгізусіз ақша қозғалысы құжаттары |
| Контрагентсіз немесе шартсыз төлемдерді тарату | Банк құжаттарының тізімі, бос өрістер бойынша іріктеу | «Ілініп» тұрған сомаларды ай соңына дейін жинамау |
| 1030 және 1010 қалдықтарын салыстыру | Айналым-сальдо ведомосі | Қосарлар мен өткізіп алуларды сол күні ұстау |
| Kaspi түсімдерін тарату | Банкпен есеп айырысулар, Kaspi Pay есебі | Берешекті жабу және комиссияны көрсету |
| Ертеңгі төлем тапсырмаларын шығару | Төлем тапсырмаларының тізімі | Төлемдер банкингке енгізілмей, 1С-тан кетеді |
Мұны күн сайын жасасаңыз, айды жабу жоғалған сомаларды іздеусіз өтеді, ал контрагентпен салыстыру актісі бірінші реттен сәйкес келеді. Бөлек тақырып — валюталық шоттар: қайта бағалау мен бағамдық айырмалар 1С-тағы валюталық операциялар туралы мақалада талданған.
Неден бастау керек
Банкпен алмасу әлі бапталмаса немесе бірде жұмыс істеп, бірде істемесе, аудиттен бастаңыз: қандай банктер, қандай форматтар, контрагенттердің қанша қосары жиналған. Көбіне мәселе өңдеуде емес, контрагенттер анықтамалығында — 1С сатып алушыны БСН бойынша танымай, жаңасын жасайды. Анықтамалықты бір рет тазалау төлемдерді күн сайын қолмен таратудан арзанырақ.
Банктермен және Kaspi Pay-мен алмасуды бухгалтерлік есепті автоматтандыру және 1С сүйемелдеу қызметтері аясында баптаймыз. Бағдарлама әлі жоқ болса — 1С:Бухгалтерия 8 для Казахстана: Базовая — 25 900 ₸, ПРОФ — 97 250 ₸. Біздің жұмыстар — сағатына 22 000 ₸-ден бастап.
Жиі қойылатын сұрақтар
Үзінді көшірмені жүктегеннен кейін неге жаңа қосар контрагенттер пайда болды?
1С контрагентті БСН/ЖСН және шот нөмірі бойынша іздейді. Бар контрагенттің карточкасында БСН толтырылмаса немесе қатемен толтырылса, бағдарлама жаңасын жасайды. Барлық контрагенттерде БСН толтырып, қосарларды біріктіріңіз — содан кейін жүктеу таза болады.
Kaspi Pay үзінді көшірмесін 1С-қа жүктеуге бола ма?
Алдымен Kaspi Pay сіздің шотыңыз бойынша үзінді көшірмені қандай форматта беретінін тексеріңіз. Формат «Клиент банка» өңдеуіне сәйкес келмесе, үзінді көшірмені сатылымдар есебі бойынша немесе интеграция арқылы таратады. 1С-тан Kaspi Pay-ге төлем тапсырмалары «Клиент банка» және МТ100/МТ102 форматтарында импортталады.
Сатылымдар үшін Kaspi комиссиясын қалай көрсету керек?
Банк қызметтері бойынша шығыс ретінде: сатып алушыдан түсім банкпен есеп айырысуларды сатудың толық сомасына жабады, ал сату сомасы мен нақты түсім арасындағы айырма банк қызметі ретінде ресімделеді — әр операцияға немесе кезең қорытындысымен.
Шағын фирмаға банкпен тікелей алмасу керек пе?
Міндетті емес. Төлемдер аз болса, «Клиент банка» арқылы файлдық алмасу сенімді жұмыс істейді. Тікелей алмасу төлемдер көп болғанда немесе әртүрлі банктерде бірнеше шот болғанда өзін ақтайды.
