Бухгалтерлердің көпшілігі 1С-те екі есепті ашады — айналым-сальдо ведомосын және шот карточкасын. Қалғаны жабық болуы тиіс шотта 37 мыңдық сальдо қайдан шыққанын іздеуге тура келгенге дейін артық көрінеді. Төменде — сағаттарды үнемдейтін 1С:Бухгалтерия для Казахстана-ның он есебі, және әрқайсысы үшін оған ең жақсы сәйкес келетін міндет. Олардың барлығы дерлік «Отчеты» бөлімінде жиналған; егер интерфейсіңізде қайсыбірі көрінбесе, оны атауы бойынша іздеу арқылы табыңыз.
1. Айналым-сальдо ведомосы
Оны бәрі біледі, бірақ аз адам баптайды. Екі пайдалы баптау:
- Есеп айырысу шоттары бойынша жайылған сальдо. 1210 бойынша нөлге жиналған сальдо бір сатып алушының қарызын және екіншісінің артық төлемін жасыруы мүмкін.
- Ұйым бойынша іріктеу. Базада бірнеше ұйым болса, іріктеусіз АСВ барлығы бойынша соманы көрсетеді — бухгалтер декларациямен басқа нәрсені салыстырады.
Басты тәсіл: АСВ — кіру нүктесі. Оғаш санды көрдіңіз — оны екі рет басыңыз, құжатқа дейінгі ашып көрсету ашылады.
2. Шот бойынша айналым-сальдо ведомосы
Сол АСВ, бірақ субконто бойынша жайылған бір шот бойынша: контрагенттер, шарттар, номенклатура, қоймалар. Есеп айырысу үшін бұл негізгі іздеу құралы: әр сатып алушы мен шарт бойынша қарыздар. Валюталық шоттар үшін «Валютная сумма» көрсеткішін қосыңыз — валютадағы нөлдік қалдықпен теңгедегі қалдық қайта бағалаумен байланысты мәселені бірден көрсетеді. Толығырақ — валюталық операциялар мен бағамдық айырма туралы мақалада.
3. Шот талдауы
Таңдалған шот қандай шоттармен корреспонденцияланғанын көрсетеді. Ақша немесе шығындар қайдан келгенін түсінудің ең жақсы тәсілі. Шығыстар шотында болмауы тиіс корреспонденция пайда болса — мысалы, 1210-дан тікелей шығыстарға есептен шығару, — оны карточканы парақтамай-ақ бір жолмен көресіз.
4. Шот айналымдары (айлар бойынша)
Сол талдау, бірақ кезеңдер бойынша: айлар немесе тоқсандар бойынша айналымдар. Ауытқуларды іздеуге арналған біздің сүйікті есебіміз. Жалға алу шоты 12 ай бойы бір соманы көрсетеді, ал мамырда — екі еселенген бе? Демек, акт қайталанған. Персоналмен есеп айырысу шоты бір айда әдеттегіден екі есе көп — жалақы екі рет есептелген. Бұл бөлек ЗУП-қа көшу кезіндегі жиі қате, ол туралы Жалақы Бухгалтерияда ма, әлде бөлек ЗУП-та ма мақаласында жаздық.
5. Шот карточкасы
Ағымдағы сальдомен кезеңдегі шот бойынша өткізбелердің жол бойынша тізімі. Қай жерден іздеу керегі түсінікті болғанда — баяу, бірақ дәл құрал. Кеңес: әрдайым субконто бойынша іріктеу қойыңыз — іріктеусіз 1210-ның жылдық карточкасы пайдасыз.
6. Субконто талдауы
«Аналитикадан» есеп: контрагентті таңдайсыз — және ол кездесетін барлық шотты көресіз: 1210, 3310, аванстар, басқа есеп айырысулар. Контрагент бір мезгілде сатып алушы әрі жеткізуші болғанда, сондай-ақ салыстыруға дайындық кезінде таптырмайды. Салыстыруды қалай жүргізу керек және ол неге сәйкес келмейді — салыстыру актісі және дебиторлық берешек туралы мақалада.
7. Субконто карточкасы
Бір аналитика мәні — контрагент, шарт, негізгі құрал — бойынша барлық шоттағы барлық операциялардың хронологиясы. Басшыға немесе аудиторға бір объект бойынша «бүкіл тарихты» көрсету керек болғанда ыңғайлы.
8. Өткізбелер бойынша есеп
Шоттар, құжаттар, ұйым және пайдаланушы бойынша (баптауларда шығарсаңыз) іріктеулері бар өткізбелер тізімі. Белгілі бір түрдегі барлық өткізбені табу керек болғанда пайдалы — мысалы, түсімнің бастапқы құжатынсыз шығыстарға барлық есептен шығару.
9. Есеп жүргізуді экспресс-тексеру
Үлгілік қателерді өзі іздейтін есеп: теріс қалдықтар, құжаттар ретінің бұзылуы, есеп айырысулардағы сәйкессіздіктер және басқалар. Ол есептер арасында орналасқан және таңдалған кезеңге қалыптасады. Біз оны ай жабу алдында және міндетті түрде тоқсандық есептілікті тапсыру алдында іске қосуды ұсынамыз: мұнда табылғанды нысанды бергеннен кейін түзеткеннен гөрі арзанырақ. Ай жабу тәртібі және регламенттік операциялардан кейін нені тексеру керегі — 1С-те ай жабу мақаласында.
Экспресс-тексеру ойлауды алмастырмайды: ол сіздің компанияңызда жалға алу әрдайым 500 мың екенін білмейді. Бірақ бухгалтер шаршағанда өткізіп алатынды тез ұстайды.
10. Әмбебап есеп
Конструктор: деректер көзін — бухгалтерия регистрін, мәліметтер регистрін, құжаттарды, анықтамалықтарды — таңдап, қажетті бағандар мен іріктеулері бар кестені жинайсыз. Бағдарламада жоқ бір реттік есеп керек болғанда, әмбебап есеп міндетті көбіне бағдарламашысыз жабады. Мысалы, «әр сатып алушы бойынша ҚҚС сомалары бар тоқсандағы барлық өткізу» немесе «аяқталу күні жоқ шарттар».
Баптауларды қалай сақтау керек
Бұл есептердің әрқайсысын бір рет баптап, нұсқасын сақтауға болады: «Еще» → «Сохранить вариант отчета». Оған түсінікті ат беріңіз («АСВ 1210 шарттар бойынша, жайылған») — бір айдан кейін қайта баптаудың қажеті болмайды. Сақталған нұсқалар есептер тізімінде көрінеді және барлық пайдаланушыға ортақ болуы мүмкін.
Тағы бір ұсақ-түйек: кез келген есептен нәтижені Excel немесе PDF-ке шығарып, басшыға жіберуге болады. Басшыға есеп тұрақты керек болса, оны кесте бойынша таратуға баптауға болады.
Есептілікті тапсыру алдындағы чек-парақ
Біз бұл есептерді бірге былай пайдаланамыз:
- Кезеңге экспресс-тексеру — ол тапқанның бәрін түзету.
- Жайылған сальдосы бар АСВ — «мүмкін емес» қалдықтар жоқ па: касса бойынша кредиттік сальдо, кірістер шоттары бойынша дебеттік сальдо.
- Шығыстардың ірі баптары бойынша айлар бойынша шот айналымдары — ауытқулар жоқ па.
- Шарттар бойынша 1210 және 3310 шоттары бойынша АСВ — салыстыру актілерімен салыстыру.
- Салық есептері — тек осыдан кейін. Есептіліктегі сандар неге есеппен сәйкес келмейтіні және мұны қалай түзету керегі туралы — 1С-тен салық есептілігі мақаласында.
Есептерді компанияңызға қарай баптауға көмек керек болса, бәрін сіздің базаңызда көрсетеміз — әдетте бір сағаттық кеңес жетеді, жұмыстар сағат бойынша төленеді, сағатына 22 000 ₸-ден бастап. Толығырақ — бухгалтерлік есепті автоматтандыру және 1С бойынша кеңес беттерінде.
Ашып көрсету: саннан құжатқа дейін қалай жетуге болады
1С есептеріндегі ең бағаланбағаны — қандай да бір нақты есеп емес, ашып көрсету. Бухгалтерлік есептегі кез келген сан дерлік «басылады»: екі рет басу егжей-тегжейдің келесі деңгейін ашады.
Қатені іздеудің үлгілік жолы былай көрінеді:
- АСВ-да шот бойынша оғаш сальдоны көресіз.
- Екі рет басу — аналитика бойынша жайылған шот бойынша АСВ ашылады: сальдоны қай контрагент немесе шарт беретіні көрінеді.
- Жолды тағы бір басу — осы контрагент бойынша іріктелген шот карточкасы.
- Карточка жолын басу — құжаттың өзі ашылады.
Журналдарды жарты сағат парақтаудың орнына төрт басу. Біз базамен жұмыстың басында әр бухгалтерді осыған үйретеміз, және бұл, бәлкім, ең пайдалы дағды.
Екінші пайдалы тәсіл — кезеңдерді салыстыру. Ағымдағы және өткен жылғы есепті көрші терезелерде құрыңыз. Айналымдар құрылымы көрінетін себепсіз күрт өзгерсе, бұл тек сомаларды емес, құжаттарды тексеруге себеп.
Жиі қойылатын сұрақтар
1С:Бухгалтерия для Казахстана-да экспресс-тексеруді қайдан табуға болады?
Бағдарламаның есептер тізімінде. Оны кезеңге іске қосып, қателер табылған бөлімдерді қарайды — әрқайсысына сипаттама бар.
АСВ неге декларациямен сәйкес келмейді?
Көбіне — ұйым бойынша іріктеуге, жабылмаған айға немесе есеп нысанындағы қолмен түзетуге байланысты. Алдымен АСВ қажетті ұйым бойынша сол кезеңге құрылғанын тексеріңіз.
Бағдарламашысыз өз есебіңізді жасауға бола ма?
Көп жағдайда иә — әмбебап есептің және стандартты есептердің сақталған нұсқаларының көмегімен. Бағдарламашы базада есепке деректер болмағанда немесе күрделі басып шығару нысаны керек болғанда қажет.
Директорға есепті апта сайын автоматты түрде қалай жіберуге болады?
Есептерді кесте бойынша таратуды баптау керек: есепті, нұсқаны, алушыларды және жиілікті таңдау. Ол үшін базада электрондық пошта есептік жазбасы бапталуы керек.
Есеп неге ұзақ құрылады?
Әдетте іріктеусіз тым үлкен кезеңге немесе бірден барлық субконто бойынша жайылған аналитикаға байланысты. Алдымен кезеңді тарылтып, ұйым мен шот бойынша іріктеу қойыңыз, ал егжей-тегжейді тек қажет жерде қосыңыз. Бір есеп емес, бүкіл база баяуласа, себеп басқада — біздің «1С баяулайды» чек-парағымызды қараңыз.
