ERP-ге көшу туралы көбіне стратегиялық сессияда емес, бір апта созылған кезекті ай жабуынан кейін сөз қозғалады. Немесе директордың «неге мен осы тапсырыстың өзіндік құнын көрмеймін» деген сөзінен кейін. Бірақ мұндай әр шағым КА-ның мүмкіндігі таусылғанын білдірмейді. Олардың жартысы баптаумен, сервермен немесе жұмыс тәртібімен шешіледі — және бұл көшуден бірнеше есе арзан.
КА мен ERP мүмкіндіктерінің жалпы салыстыруын біз кесте мен белгілермен бірге «1С:ERP немесе Комплексная автоматизация» мақаласында жасадық. Мұнда басқа көзқарас: Сізде КА жұмыс істеп тұр, және «КА нашар бапталған» дегенді «КА шынымен аз» дегеннен ажырату керек.
Белгі → себеп → не істеу керек
| Белгі | Жиі себеп | КА-да шешіле ме? |
|---|---|---|
| Ай жабу бір тәулік жүреді | Әлсіз сервер, файлдық режим, өткен күнмен енгізілген құжаттар, өзіндік құн қателері | Иә, көп жағдайда |
| Өзіндік құн «секіреді» | Теріс қалдықтар, құжаттардың қате реті, шығындарды бөлу қателері | Иә |
| Әр тапсырыс бойынша өзіндік құн жоқ | КА шектеуі: өзіндік құн ай бойынша есептеледі | Жоқ — ERP керек |
| Өндірісті Excel-де жоспарлайды | Жұмыс орталықтары бойынша өндіріс кестесі жоқ | Жоқ — ERP керек |
| Жартылай фабрикаттар цехтар арасында беріледі, есеп «шатасады» | Көп сатылы өндіріс | Ішінара; толыққанды — ERP |
| Жабдық жөндеуі дәптерде | ТОиР жоқ | Жоқ — ERP немесе бөлек шешім |
| Бюджеттерді Excel-де жинайды | ЖОО (ЦФО) бойынша бюджеттеу жоқ | Ішінара «Бюджетирование» модулімен; толыққанды — ERP немесе Управление холдингом |
| ХҚЕС бойынша есептілік керек | Халықаралық есеп жоқ | Жоқ — ERP |
| 30+ пайдаланушыда баяулайды | Сервер, ДҚБЖ, бұғаттаулар, ауыр пысықтаулар | Көбіне иә |
КА-да алдымен нені тексеру керек
Өнімділік
Баяу база — «ERP-ге кетудің» ең жиі және ең сәтсіз себебі. ERP КА-дан ауыр, және КА баяуласа, сол серверде ERP одан да нашар болады. Алдымен:
- әлі жасамаған болсаңыз, базаны файлдық режимнен клиент-серверлік режимге ауыстырыңыз;
- сервердің дискісі мен жадын, ДҚБЖ қызмет көрсетуін тексеріңіз;
- ауыр пысықтауларды табыңыз: көбіне бір типтік емес есеп немесе өткізу кезіндегі өңдегіш баяулатады.
Өзіндік құн
Өзіндік құн қате болса, ERP оны түзетпейді: деректерді енгізу қателері базамен бірге көшеді. Теріс қалдықтардан және өткен күнмен енгізілген құжаттардан бастаңыз. Толығырақ — «КА-дағы өзіндік құн: неге “ұшады” және қалай түзету керек» мақаласында және өзіндік құн бойынша қызмет бетінде.
Айды жабу
Жабуға бір апта кетуі әдетте қателер соңғы күні табылатынын білдіреді. Ай бойы жүйелі тексеру және көмекшімен қадам бойынша жабу «КА-дағы регламенттелген есеп: айды жабу» мақаласында сипатталған.
Көшу шынымен қашан керек
Тексеруден кейін кестеден «жоқ» деген жауабы бар кемінде екі-үш тармақ қалса, ERP-ді байыппен есептейтін уақыт келді. Әсіресе:
- өндіріс көп сатылы болса, және шеберлерге тек шығарылым фактісі емес, кесте керек болса;
- басшылық нақты тапсырыстың немесе партияның маржасы бойынша шешім қабылдаса;
- компания ЖОО бойынша бюджеттері және шоғырландыруы бар топқа айналса;
- банк немесе шетелдік меншік иесі үшін ХҚЕС керек болса.
Бөлек ескерту: себеп тек бір блокта болса — мысалы, топ бюджеттері керек, ал өндіріс қарапайым болса, — кейде ERP-ге көшпей, КА-ға бөлек шешім қосқан дұрысырақ. Мұны зерттеу кезінде талқылаймыз.
Жиі назардан тыс қалатын тағы бір белгі — заңды тұлғалар мен алаңдар санының өсуі. Компанияда бір-екі ұйым және бір қойма болғанда КА оңай жұмыс істейді. Әртүрлі қалаларда филиалдар, өз цехтары және жұмыс логикасы әртүрлі бірнеше қойма пайда болғанда, базаға жүктеме мен жоспарлауға қойылатын талаптар көрінгеннен тезірек өседі. Егер мұндай өсу алдағы екі-үш жылдың жоспарларында болса, көшу туралы шешімді КА жұмыс істей алмай қалған сәтте емес, алдын ала қабылдаған жөн.
Көшу арзан болуы үшін КА-да алдын ала не істеу керек
КА мен ERP-дің ортақ негізі бар: сол анықтамалықтар, құжаттар және деректер құрылымы. Осы жұптың ішіндегі көшу — 1С желісіндегі ең қысқасы, бірақ тек база ретті болса:
- Пысықтаулар — кеңейтулерде. Конфигурацияның өзіндегі өзгерістерді көшу кезінде қолмен ауыстыруға тура келеді.
- Таза анықтамалықтар. Номенклатура мен контрагенттердің қайталамалары, пайдаланылмайтын қоймалар — бәрі ERP-ге көшеді.
- Жабылған айлар. Жабылмаған кезеңдермен және «қалқымалы» өзіндік құнмен көшу — талдауға кететін кепілді апталар.
- Жаңартылған релиз. КА релизі өзектіге неғұрлым жақын болса, көшіру соғұрлым оңай.
ERP-ге көшу қалай жүреді
Тәртіп ERP-ді кез келген енгізудегідей: жаңа процестерді зерттеу, жобалау, баптау, көшіру, пилот, іске қосу. Бірақ көлемі аз: анықтамалықтар мен қалдықтар дерлік бірме-бір көшеді, пайдаланушылар тек жаңа механизмдерге қайта оқиды. Кезеңдер толығырақ — «1С:ERP енгізу кезеңдері мен мерзімдері» мақаласында, бюджет — «1С:ERP енгізу қанша тұрады», ал дайындық — «1С:ERP енгізуге дайындық» мақаласында.
Тексеруді өзіңіз қалай өткізуге болады: бір күнге жоспар
Мердігермен сөйлесер алдында фактілерді жинаған пайдалы. Бұл жоба жетекшісі мен бас бухгалтерге бір күн алады.
- Ай жабу уақыты. Ай соңынан пайда туралы есепті директорға көрсетуге болатын сәтке дейін неше күн? Ай неше рет қайта ашылды?
- Excel кестелерінің тізімі. КА-ның жанында қандай кестелер және не үшін жүргізіледі: өндіріс жоспары, бюджеттер, жөндеу кестесі, тапсырыстың өзіндік құнын есептеу. Әрбір осындай кесте — не бапталмаған КА функциясы, не нақты олқылық.
- Пайдаланушылардың шағымдары. Бөлім басшыларынан бағдарламадағы үш басты мәселені атауды сұраңыз. Оларды «баяу», «ыңғайсыз» және «функция жоқ» деп бөліңіз.
- Жүктеме. Шарықтау уақытында бір мезгілде неше пайдаланушы жұмыс істейді, күніне неше құжат, база көлемі қандай.
- Пысықтаулар. Пысықтаулар тізімі, олар қай жерде жасалған — конфигурацияда ма, кеңейтулерде ме.
Осы тізіммен кеңесшімен әңгіме бір аптаны емес, бір сағатты алады. Және әрдайым дерлік мәселелердің бір бөлігі КА-да шешілетін, ал бір бөлігі шынымен ERP-ді талап ететін көрініс шығады. Сонда шешім «бағдарлама тартпайды» деген сезім бойынша емес, мәні бойынша қабылданады.
Не істемеген жөн
- Жылды ауыр жапқаннан кейін бірден көшу туралы шешім қабылдамаңыз: бұл сәтте себеп енгізу қателерінде болса да, КА-ға бәрі наразы.
- Өткен айлар жабылмайынша көшуді бастамаңыз.
- ERP лицензияларын зерттеуге дейін сатып алмаңыз: дұрыс бапталған КА тағы екі жыл міндеттерді жабатыны анықталуы мүмкін.
КА-ны оңтайландыру ма, әлде көшу ме: жағдайлар бойынша салыстыру
Шешім «сезім бойынша» қабылданбауы үшін өз жағдайыңызды типтік жағдайлармен салыстырған пайдалы. Кесте базаны тексеруді алмастырмайды, бірақ әңгімені қай жақтан бастау керегін түсінуге көмектеседі.
| Жағдай | Әдетте не арзанырақ | Неге |
|---|---|---|
| База баяу жұмыс істейді, бірақ КА процестері қанағаттандырады | КА-да оңтайландыру | Себеп көбіне конфигурацияда емес, жабдықта, регламенттік тапсырмаларда немесе пысықтауларда |
| Өзіндік құн «ұшып» кетеді, айды жабу бір аптаға созылады | Алдымен КА-да тәртіп орнату | ERP-де деректермен байланысты сол мәселе ешқайда кетпейді |
| Өндірісті операциялар бойынша жоспарлау және жабдықтың жүктемесі керек | ERP-ге көшу | ERP дәл осындай міндеттер үшін жасалған |
| Бірнеше заңды тұлға және фирмааралық операциялар бар, бірақ есеп қанағаттандырады | КА-да қалу | КА-да фирмааралық сатулар бар |
| Бюджеттеу, ХҚЕС және топты шоғырландыру керек | Кеңірек қарау: ERP немесе УХ | Бұл міндеттердің басқа класы |
Жағдайыңыз бірден бірнеше жолға түссе, жоғарғыларынан бастаңыз: деректердегі тәртіп пен өнімділік кез келген шешімде керек.
Жиі қойылатын сұрақтар
КА баяуласа, ERP жылдамырақ жұмыс істей ме?
Жоқ. ERP серверге көбірек талап қояды («1С:ERP үшін бұлт па, әлде өз серверіңіз бе» мақаласын қараңыз). Алдымен КА-дағы баяу жұмыстың себебін табу керек.
КА-ға ERP-дің өндірістік механизмдерін сатып алып қосуға бола ма?
Типтік түрде — жоқ: өндірісті көп сатылы жоспарлау, ТОиР және ХҚЕС тек ERP-де бар. Оларды пысықтаумен қайталау орынсыз.
КА-дан ERP-ге көшкенде тарих сақтала ма?
Әдетте анықтамалықтар мен қалдықтарды көшіреді, ал КА-ны анықтама үшін қалдырады. Тарихты толық көшіру мүмкін, бірақ қымбат және сирек керек.
ERP-ге асығып жатқан жоқпыз ба, қалай түсінуге болады?
ERP-ге ішінара, мысалы тек өндіріспен көшуге бола ма?
Екі база — сауда үшін КА және өндіріс үшін ERP — техникалық тұрғыдан мүмкін, бірақ бұл компанияны КА-ға көшкенде құтылған алмасулар мен айырмашылықтарға қайтарады. Біз басқа жолды ұсынамыз: ERP-ге бүкіл базамен көшу, ал жаңа механизмдерді — өндірісті, жоспарлауды, жөндеулерді — көшкеннен кейін кезекпен қосу. Сонда пайдаланушылар алдымен ERP-ге таныс процестерде үйренеді, ал күрделі блоктар база тұрақты болғанда іске қосылады. Бұл тәртіп «1С:ERP енгізу кезеңдері мен мерзімдері» мақаласында сипаттағанымызбен сәйкес келеді.
Кестедегі барлық шағым КА-да шешілсе — асығып жатырсыз. Базаның аудитінен КА сүйемелдеу бетінде бастаңыз.
