Бухгалтерлерді жаңа бағдарламаға көшу бағдарламаның өзімен емес, тарихты жоғалту және кезең басында «сәйкеспей қалу» қорқынышымен үркітеді. Әдетте бұл қорқыныш көшіру қаншалықты нашар дайындалса, соншалықты негізді. Төменде — клиенттерді 1С:Бухгалтерия для Казахстана 3.0 редакциясына төрт әдеттегі дереккөзден қалай көшіретініміз және салыстыру жиі қай жерде бұзылатыны.
Неге көшуді бұдан әрі созуға болмайды
Егер әлі 2.0 редакциясында жұмыс істесеңіз, сізде жаңартулар жоқ: «1С» фирмасының хабарлауынша, 2024 жылдың 1 сәуірінен бастап Бухгалтерия для Казахстана 2.0 редакциясын қолдау толығымен тоқтатылды. Одан кейін пайда болған есептіліктің жаңа нысандары, ЭСФ ережелері мен мөлшерлемелер — соның ішінде 2026 жылғы жаңа Салық кодексінің өзгерістері — тек 3.0 редакциясына келеді. 2.0-ден есептілік тапсыру әр жолы нысандарды қолмен толықтыруды білдіреді.
1С 7.7-де де жағдай сондай, тек ертеректен: платформа баяғыдан дамымайды, қазіргі талаптарды қолдамайды.
Лицензия иелеріне жақсы жаңалық: сол жеткізілім шеңберінде 2.0-ден 3.0-ге көшу жаңа бағдарлама сатып алуды талап етпейді. ПРОФ үшін — қолданыстағы 1С:ИТС ПРОФ шарты болғанда, Базовая үшін — қосымша төлемсіз.
Қайдан көшеді және қалай көшіріледі
| Дереккөз | Қалай көшіріледі | Әдетте не көшіреміз |
|---|---|---|
| Бухгалтерия для Казахстана 2.0 ред. | 3.0 ред. штаттық көшу, деректер сақталады | бүкіл базаны |
| 1С:Предприятие 7.7 | конфигурацияда қарастырылған 7.7 базаларынан штаттық жүктеу | көшу күнгі анықтамалықтар мен қалдықтар |
| Excel | кестелерден жүктеу: анықтамалықтар, қалдықтар | контрагенттер, номенклатура, шоттар бойынша қалдықтар |
| Басқа есеп бағдарламалары | Excel/XML-ге жүктеп шығару және жүктеу, кейде өз өңдеуі | анықтамалықтар мен қалдықтар |
2.0 редакциясынан
Ең қарапайым жағдай. 3.0 редакциясы — сол конфигурацияның дамуы, база бүкіл тарихымен көшеді. Бірақ «қарапайым» «бір батырманы басу» дегенді білдірмейді:
- алдымен 2.0 базасы өз редакциясының соңғы релизіне дейін жаңартылады — релиздерді өткізіп жіберуге болмайды;
- конфигурацияда пысықтаулар болса, оларды қолмен көшіруге немесе олардан бас тартуға тура келеді — бұл туралы «Пысықтаулары бар 1С-ті жаңарту» мақаласында толық;
- көшкеннен кейін интерфейс өзгереді, ал баптаулардың бір бөлігі — есеп саясаты, функционалдылық — жаңа орындарға көшеді, оларды тексеру керек.
Көшуді әрдайым алдымен базаның көшірмесінде жасаймыз. Айналым-сальдо ведомосін дейін және кейін — әр ұйым бойынша — салыстырамыз, содан кейін ғана пайдаланушыларды ауыстырамыз.
1С 7.7-ден
Мұнда тарихты әдетте көшірмейміз. Анықтамалықтар (контрагенттер, номенклатура, қызметкерлер, негізгі құралдар) және көшу күнгі қалдықтар көшіріледі. Ескі база «тек қарау» режимінде қалады — өткен жылдардың құжаты керек болса, оған жүгінуге болады.
Басты мәселе — лас анықтамалықтар. 7.7-де жылдар бойы жұмыс істегенде контрагенттер қайталанады, номенклатура әртүрлі енгізіледі. Мұны сол күйінде көшірсеңіз, жаңа базада да сол былық болады. Сондықтан көшірер алдында анықтамалықтарды кестеге жүктеп шығарып, бухгалтермен бірге тазалаймыз: қайталанғандарды біріктіреміз, БСН/ЖСН тексереміз, бірнеше жыл қолданылмағанын жоямыз.
Excel-ден
Көптеген шағын компаниялар кестелерде өмір сүріп, есептілікті онлайн-сервистер арқылы тапсырған. Олар үшін көшу — шын мәнінде есепті алғаш іске қосу. Көшіреміз:
- БСН/ЖСН және банк деректемелері бар контрагенттер тізімін;
- өлшем бірліктері бар номенклатураны;
- шоттар бойынша қалдықтарды: ақша, шарттар бөлінісінде контрагенттермен есеп айырысу, қорлар, негізгі құралдар.
Мұның бәрі кестелерден жүктеледі, бірақ кесте бірыңғай пішімге келтірілуі керек: бір жол — бір контрагент, біріктірілген ұяшықтарсыз және сомалар өрістерінде түсініктемелерсіз. Қалдықтарды қалай енгізу керектігін «Бухгалтерияны алғашқы баптау» мақаласында жаздық.
Басқа бағдарламалардан
Басқа есеп жүйесінде жұмыс істесеңіз, жол Excel-дегідей: анықтамалықтар мен қалдықтарды жүктеп шығарамыз, пішімге келтіреміз, жүктейміз. Кейде бағдарламада XML-ге жүктеп шығару болады, сонда жүктеу өңдеуін жазамыз. Бөтен бағдарламадан құжаттар тарихын көшіру ешқашан дерлік өзін ақтамайды.
Қай күнге көшу керек
Ең жақсы күн — жылдың басы. Сонда жаңа жыл толығымен жаңа бағдарламада, ал өткен жылдың жылдық есептілігі ескісінен тапсырылады. Ыңғайлылығы бойынша екінші — тоқсанның басы.
Кеңес бермейтініміз: айдың ортасында немесе декларация тапсыру күні көшу. Көшкеннен кейінгі алғашқы екі аптада бухгалтер баяуырақ жұмыс істейді — бұл қалыпты жағдай, оны ескеру керек.
Жұмыс тәртібі
- Не көшіретінімізді шешу: бүкіл тарихты ма, әлде тек қалдықтарды ма.
- Көшу күнін таңдау.
- Анықтамалықтарды дереккөзде немесе кестеде тазалау.
- Бағдарламаны орнату және ұйым мен есеп саясатын бастапқы баптау.
- Анықтамалықтарды, содан кейін қалдықтарды көшіру.
- Қалдықтарды салыстыру: ескі және жаңа бағдарламадағы айналым-сальдо ведомосі әр шот бойынша сәйкес келуі керек.
- Негізгі операцияларды сынақ құжаттарында тексеру: өткізу, кіріс, ЭСФ, банк үзіндісі.
- Пайдаланушыларды оқыту және жұмысты ауыстыру.
6-тармақ — біз ең көп уақыт жұмсайтын тармақ. Әдеттегі айырмашылық — ескі бағдарламада шарттарға бөлінбеген, ал жаңасында шартсыз енгізілмейтін контрагенттермен есеп айырысу қалдықтары.
Көшу кезіндегі әдеттегі қателер және оларды қалай байқауға болады
| Қате | Қалай байқауға болады | Қалай болдырмауға болады |
|---|---|---|
| Қалдықтар шарттар мен есеп айырысу құжаттары бөлінісінсіз енгізілген | Шот бойынша жалпы қалдық дұрыс болса да, жаңа базада контрагентпен салыстыру актісі сәйкес келмейді | Қалдықтар кестесін бірден контрагент → шарт → құжат бөлінісінде дайындау |
| 2.0-ден көшкеннен кейін есеп саясаты тексерілмеген | Есептіліктегі салықтар бұрынғыдай есептелмейді | Ұйымның есеп саясатын ашып, әр тармақ бойынша бұрынғысымен салыстыру |
| Контрагенттердің қайталанғандары сол күйінде көшірілген | Тізімде бір БСН-мен екі-үш контрагент, қарыз олардың арасында «шашылған» | Анықтамалықты жүктегенге дейін тазалау, кейін — БСН/ЖСН бірдей контрагенттерді тексеру |
| Негізгі құралдар бір сомамен енгізілген | Бірінші айда амортизация есептелмейді немесе қате есептеледі | НҚ-ны дана бойынша енгізу: бастапқы құн, жинақталған амортизация, мерзім |
| Пайдаланушылар ескі және жаңа базада бір мезгілде жұмыс істейді | Бір кезеңнің құжаттары әртүрлі бағдарламаларда болып шығады | Ескі база тек оқу үшін болатын күнді жариялау |
Пайдаланушыларды ауыстыру алдындағы тексеру парағы
- Көшу күнгі айналым-сальдо ведомосі ескі бағдарламамен әр шот және ұйым бойынша сәйкес келді.
- Бірнеше ірі контрагент пен қойма бойынша қалдықтар іріктеп салыстырылды.
- Сынақ құжаттары өткізілді: кіріс, өткізу, банк үзіндісі, ЭСФ.
- Есеп саясаты, ұйым деректемелері, банк шоттары тексерілді.
- Пайдаланушылар мен құқықтар бапталды, ескі кезеңдер үшін өзгертуге тыйым салу күні орнатылды.
- Ескі база сақталып, «тек оқу» режиміне ауыстырылды.
Жиі қойылатын сұрақтар
2.0-ден 3.0-ге көшкенде тарих сақтала ма?
Иә. Бұл сол конфигурация, база барлық құжаттарымен көшеді. Көшер алдында 2.0-ді соңғы релизге дейін жаңартып, көшірме жасаймыз.
1С 7.7-ден тарихты көшіруге бола ма?
Техникалық тұрғыдан болады, бірақ әдетте қажет емес. Көшу күнгі анықтамалықтар мен қалдықтар таза бастау береді, ал ескі база анықтама үшін қалады.
Көшкеннен кейін ескі базамен не істеу керек?
Жоймаңыз. Оның көшірмесін сақтап, оқуға қолжетімділік қалдырыңыз: оған тексерулер, контрагенттермен салыстырулар және өткен жылдардың құжаттарын сұрату кезінде жүгінеді. Онда жаңа құжаттар жасаудың қажеті жоқ — сонда «дұрыс» деректердің қайда екені туралы шатасу болмайды.
Көшу қанша тұрады?
Жұмыстар сағатпен төленеді — сағатына 22 000 ₸-ден бастап. Лицензия да керек болса, смета құрамын «Бухгалтерия кілтке дейін қанша тұрады» мақаласында қарастырдық.
Бірден бұлтқа көшуге бола ма?
Иә. Конфигурация типтік болса, көшкеннен кейін базаны 1С-Fresh-ке жүктеуге болады. Нұсқаларды салыстыру — «Бұлттағы Бухгалтерия немесе қорап» мақаласында.
Көшіруді жеке қызмет ретінде — 1С деректерін көшіру — немесе бухгалтерлік есепті автоматтандыру құрамында жасаймыз. Бухгалтериямен бірге жалақы есебіне де көшсеңіз, «Жалақы Бухгалтерияда ма, әлде бөлек ЗУП па» мақаласын қараңыз.
