Екі өнім де бірнеше ұйымның есептерін бірге жинайды, екеуі де өзара айналымдарды алып тастай алады, екеуінің атауында да «шоғырландыру» естіледі. Сондықтан бізден жиі сұрайды: «Бізге Свод отчетов жетпей ме, ол УХ-тан арзан ғой?» Қысқа жауап: бұл әртүрлі әлемдерге арналған өнімдер. Свод отчетов для Казахстана мемлекеттік сектор үшін жасалған, Управление холдингом — коммерциялық компаниялар топтары үшін. Төменде — айырмашылық нақты неде және таңдау мәселесі қашан туындайды.
Свод отчетов для Казахстана: кімге арналған
«1С:Свод отчетов 8 для Казахстана» бюджеттік есептілікті, сондай-ақ еркін статистикалық және талдамалық есептілікті жинауды, тексеруді, шоғырландыруды және талдауды автоматтандырады. «1С» фирмасының сипаттамасы бойынша өнім толық технологиялық циклді іске асырады — бюджет қаражатын алушылардың есептерді дайындауынан бастап бюджеттік бағдарламалар әкімшісінің шоғырландырылған есептерді құрып, оларды жоғары тұрған ұйымға электрондық түрде жүктеп шығаруына дейін.
Онда не бар:
- бюджеттік бағдарламалар әкімшілеріне арналған бюджеттік және қаржылық есептілік нысандарының типтік жиынтығы — бланкілер ҚР Қаржы министрлігі бекіткендерге сәйкес келеді, жиынтықты заңнама өзгерген кезде «1С» фирмасы жаңартады;
- нысанішілік және нысанаралық бақылауға арналған бақылау арақатынастары;
- өзара байланысты көрсеткіштерді жиынтық есептіліктен алып тастаудың (элиминацияның) алгоритмдері;
- есептілікті өңдеу регламенті: есептердің күйлері, кезеңдері, қатысушылар және олардың рөлдері;
- есептерді электрондық түрде импорттау және экспорттау.
Свод отчетов «1С:Бухгалтерский учет для государственных учреждений Казахстана» бағдарламасымен бірге жұмыс істейді: онда жасалған есептер жүктеліп, шоғырландырылады. Типтік пайдаланушы — ведомстволық бағынысты мекемелері бар министрлік, әкімдік, басқарма.
Толығырақ — 1С:Свод отчетов для Казахстана карточкасында.
Управление холдингом: кімге арналған
«1С:Управление холдингом 8 для Казахстана» — қаржыны басқару толық немесе ішінара орталықтандырылған компаниялар топтарына арналған CPM класындағы шешім. Бұл коммерциялық сектор: ЖШС және АҚ, басқарушы компания және еншілес қоғамдар, көбіне әртүрлі салалардан және әртүрлі есеп жүйелерімен.
Шоғырландырудан басқа онда не бар:
- транзакциялық және трансформациялық модельдердегі ҚЕХС бойынша есеп пен есептілік, параллель есептің 14 объектісі, жеке және шоғырландырылған есептілік пакеті;
- «әрқайсысы әрқайсысымен» топішілік операцияларды салыстыру порталы және салыстыру үлгісінің конструкторы;
- бюджеттеу: БДР, БДДС, ресурстар қозғалысы бюджеті, сценарийлер, лимиттер;
- орталықтандырылған қазынашылық және төлем күнтізбесі;
- шарттарды, инвестициялық жобаларды, сатып алу мен активтерді басқару;
- топтың НАА-сын басқару;
- регламенттелген есеп — УХ ішіне «Бухгалтерия для Казахстана» кіріктірілген.
Өнімге толық шолу — «1С:Управление холдингом деген не және ERP-ден айырмашылығы» мақаласында.
Кестедегі салыстыру
| Свод отчетов для Казахстана | Управление холдингом для Казахстана | |
|---|---|---|
| Сектор | Мемлекеттік: бюджеттік бағдарламалар әкімшілері және ведомстволық бағынысты мекемелер | Коммерциялық: холдингтер, компаниялар топтары |
| Қандай есептілік | ҚР Қаржы министрлігі нысандары бойынша бюджеттік және қаржылық, еркін статистикалық | Басқарушылық, ҚЕХС, регламенттелген, бюджеттер |
| Деректер көзі | Мекемелердің есептері, соның ішінде мемлекеттік мекемелерге арналған бухгалтерлік есептен | 1С және сыртқы жүйелердің есеп базалары, енгізу нысандары |
| Элиминация | Өзара байланысты көрсеткіштерді алып тастау алгоритмдері | ТІО салыстыру порталы, элиминациялық түзетулер, шоғырландыру түзетулері |
| Жоспарлау | Жоқ | Бюджеттеу, сценарийлер, лимиттер |
| Қазынашылық, шарттар | Жоқ | Бар |
| Операциялар есебі | Жоқ, тек есептер | Кіріктірілген регламенттелген есеп бар |
| Сату | 1С серіктестері арқылы | Тек «1С:Консалтинг» және «1С:Центр ERP» серіктестері арқылы |
Таңдау шынымен қашан тұрады
Мемлекеттік секторда әдетте сұрақ туындамайды: Қаржы министрлігінің нысандары және мемлекеттік мекемелер бухгалтериясымен байланыс Свод отчетов-та бар, УХ бұл міндеттерге арналмаған.
Сұрақ квазимемлекеттік топтарда туындайды — коммерциялық еншілес ЖШС мен АҚ-тары да, мемлекеттік органдар алдындағы есептілігі де бар ұлттық компанияларда, мемлекет қатысатын холдингтерде. Мұнда шын мәнінде қандай есептілік жинайтыныңызды анықтаған жөн:
- аудиторлар, банктер, биржа үшін ҚЕХС бойынша шоғырландырылған есептілік керек — бұл УХ;
- топ бойынша бюджеттер, лимиттер және төлемдерді бақылау керек — бұл УХ;
- мекемелердің есептілігін Қаржы министрлігінің нысандары бойынша жинау керек — бұл Свод отчетов.
Кейде бір топта екі өнім де ақталады, бірақ әртүрлі периметрлер үшін. Коммерциялық топтың ҚЕХС-шоғырландыруын Свод отчетов-пен жабуға тырысу — бәрін қолмен құру деген сөз: онда ҚЕХС шоттар жоспары, параллель есеп және ТІО салыстыру жоқ.
Ал топ мүлдем шағын болса
Егер Сізде бір меншік иесінің үш-төрт ЖШС-ы болса және жай ғана ортақ сандарды көру керек болса, УХ артық болуы мүмкін. Қарапайымырақ нұсқалар:
- барлық ұйымдарды Бухгалтерия немесе КА-ның бір базасында жүргізіп, олар бойынша жиынтық есептер құру — «1С-тің бір базасындағы бірнеше ұйым» қараңыз;
- өндіріс болса және бюджеттеу керек болса, 1С:ERP алу — салыстыру «1С:ERP ме, әлде Комплексная автоматизация ма» мақаласында.
УХ-сыз болмайтын белгілер «УХ кімге керек» мақаласында жиналған: еншілестердегі әртүрлі есеп жүйелері, ҚЕХС, топішілік айналымдар, орталықтандырылған қазынашылық. Бәрі сәйкес келсе — «УХ енгізу қанша тұрады» мақаласына өтіңіз, ал деректер жинаудың техникалық жағы «УХ-та еншілес базалардан деректер жинау» мақаласында талданған.
Әр өнімде есепті цикл қалай құрылған
Кезеңді жабудың бір циклінен өтсеңіз, айырмашылық жақсы көрінеді. Мұндай цикл күндерге қалай бөлінетінін «Топта кезеңді жабу: шоғырландыру күнтізбесі» мақаласында көрсеттік.
Свод отчетов-та цикл мекемелер иерархиясы бойынша «төменнен жоғары» жүреді. Бюджет қаражатын алушы есепті бекітілген нысан бойынша дайындайды, бағдарлама оны бақылау арақатынастарымен — нысан ішінде және нысандар арасында — тексереді. Есеп өңделген сайын күйін өзгертеді, ал бюджеттік бағдарлама әкімшісі қабылданған есептерді жинап, жиынтығын қалыптастырады, өзара байланысты көрсеткіштерді кіріктірілген алгоритмдер бойынша элиминациялайды және нәтижені жоғары тұрған ұйымға жүктеп шығарады. Регламент — кезеңдердің мерзімдері мен қатысушылардың рөлдері — бағдарламада беріледі, және кім кешіктіретіні көрінеді.
Управление холдингом-да цикл басқаша. Деректер нысан бойынша есептермен емес, есеп жүйелерінен келеді: 1С базаларына тікелей қосылу арқылы немесе сыртқы жүйелерден жүктеу арқылы. Әрі қарай — ҚЕХС шоттар жоспарына трансляциялау, параллель есеп объектілері бойынша түзетулер, портал арқылы топішілік операцияларды салыстыру, элиминация, шоғырландыру түзетулері, ескертпелері бар есептілік пакеті. Қатар — бюджеттер бойынша жоспар-факт, өйткені сол факт қаржы директорына басқару үшін керек.
Қорытынды қарапайым: Свод отчетов «ведомстволық бағыныстылардың есептілігін мемлекет нысандары бойынша қалай жинап, тексеру керек» деген сұраққа жауап береді, ал УХ — «топтың қаржысын қалай басқару және оның ҚЕХС бойынша шоғырландырылған көрінісін қалай көрсету керек» деген сұраққа.
Қате таңдағанда неден тәуекел етесіз
Мемлекеттік секторда Свод отчетов орнына УХ. ҚР Қаржы министрлігі нысандарының типтік жиынтығы жоқ қымбат өнімді сатып алып, оларды өзіңіз құрасыз — Свод отчетов-та олар «1С» фирмасымен жеткізіліп, жаңартылатынына қарамастан.
Коммерциялық топта УХ орнына Свод отчетов. Лицензияны үнемдейсіз, бірақ ҚЕХС, ТІО салыстыру және бюджеттеу логикасының бәрі Excel-ге немесе қымбат пысықтауларға түседі. Бір жылдан кейін таңдау мәселесі қайта оралады.
Шешімді қалай қабылдауға болады: бес сұрақ
Коммерциялық ұсыныс сұрамас бұрын, компания ішінде бес сұраққа жауап беріңіз. Әдетте жауаптардың өзі қай өнім керек екенін көрсетеді.
- Жиынтық есептілік кімге тапсырылады? Жоғары тұрған мемлекеттік органға ҚР Қаржыминінің нысандары бойынша болса — Свод отчетов. Банктерге, аудиторларға, акционерлерге болса — УХ.
- Не жиналады: дайын есептер ме, әлде есеп деректері ме? Мекемелер толтырылған нысандарды жіберсе, бұл Свод отчетов міндеті. Трансформация үшін еншілес компаниялардың базаларынан айналымдар мен қалдықтар керек болса — УХ.
- Салыстыруды қажет ететін топішілік операциялар бар ма? «Әркім әркіммен» салыстыру порталы тек УХ-та бар.
- Жоспарлау керек пе? Бюджеттер, лимиттер, төлем күнтізбесі — тек УХ.
- Жүйені кім жүргізеді? УХ ҚЕХС және бюджеттеу әдіснамасын меңгерген қаржы қызметін және «1С:Консалтинг» немесе «1С:Центр ERP» мәртебесі бар серіктесті талап етеді.
Жауаптардың көбі бір өнімді көрсетсе, таңдау жасалды. Жауаптар екіге бөлінсе, сізде есептіліктің екі түрлі периметрі бар болуы мүмкін, оларды бөлек талқылаған жөн.
Таңдаудағы қателер
- «Шоғырландыру» сөзіне қарап таңдау. Бұл сөзді екі өнім де қолданады, бірақ әртүрлі нәрсені шоғырландырады: бірі есептілік нысандарын, екіншісі есеп деректерін.
- Тек лицензия бағасын салыстыру. УХ жобасының құнын қорап емес, әдіснама — ҚЕХС шоттар жоспары, салыстыру ережелері, бюджеттер моделі — анықтайды.
- Аудитордан сұрамау. Шоғырландырылған есептілік аудиторға берілсе, оның пакет пен ескертпелерге қоятын талаптарын өнімді таңдамас бұрын білген дұрыс.
Жиі қойылатын сұрақтар
Свод отчетов-та ҚЕХС жүргізуге бола ма?
Онда ҚЕХС бойынша дайын есеп жоқ. Еркін нысандарды баптауға болады, бірақ трансформацияны, параллель есепті және ТІО салыстыруды өз бетінше құруға тура келер еді. ҚЕХС үшін УХ арналған — «УХ-та ҚЕХС бойынша есептілікті шоғырландыру» қараңыз.
Свод отчетов коммерциялық компанияға жарай ма?
Нысандардың типтік жиынтығы бюджеттік бағдарламалар әкімшілеріне арналып жасалған. Коммерциялық топқа ол қораптан аз нәрсе береді.
Еншілес компанияларға УХ сатып алу керек пе?
Міндетті емес: УХ олардың есеп жүйелерінен деректер жинай алады. Егер еншілестердің қаржысы УХ-та жүргізілсе, оларға еншілес қоғамдар мен филиалдарға арналған бөлек лицензия бар.
Баптау жұмысы қанша тұрады?
Сағатына 22 000 ₸-ден бастап. Көлемді қысқа зерттеуден кейін бағалаймыз: қандай нысандар, қанша ұйым, деректер қайдан.
Свод отчетов-тан бастап, кейін УХ-қа көшуге бола ма?
Коммерциялық топ үшін мұндай жолдың мағынасы жоқ: бұл логикасы әртүрлі өнімдер, және Свод отчетов баптаулары УХ-қа көшірілмейді. УХ керек пе, жоқ па, бірден бағалаған немесе есеп жүйесіндегі жиынтық есептермен шектелген дұрыс.
Сатып алмас бұрын екі өнімді де көруге бола ма?
Иә. Серіктестен демонстрацияны абстрактілі мысалда емес, өзіңіздің есептілік циклыңызда көрсетуін сұраңыз: қандай нысандар, деректер қайдан келеді, кім тексереді. Мұндай кездесуден кейін таңдау мәселесі әдетте шешіледі.
