Бізге жиі дайын шешіммен келеді: «бәрі солай істейді, сондықтан Управление торговлей сатып алайық». Жарты сағаттық әңгімеден кейін компанияның бір қоймасы, үш менеджері және кеңсе жанында дүкені бар екені анықталады — олар үшін УТ нанға бару үшін жүк көлігін алғандай болады. Керісінше де болады: бес қоймасы бар дистрибьютор үшінші жыл шағын бизнеске арналған бағдарламада қиналып, есептерді Excel-де құрады. Сізге қай бағдарлама керек екенін қандай белгілерден түсінуге болатынын талдайық.
Үш бағдарлама — үш түрлі міндет
Үш бағдарламаның бәрі — 1С:Управление торговлей для Казахстана (УТ), 1С:Управление нашей фирмой (УНФ) және 1С:Розница — тауарларды, қоймаларды, бағаларды және сатуды жүргізе алады. Айырмашылық — олардың қай процеске бейімделгенінде.
- Розница — дүкен бағдарламасы. Оның орталығы — касса, кассир жұмыс орны, ауысым, чек, дисконттық карталар. Көтерме сауда мүмкін, бірақ ыңғайсыз.
- УНФ — шағын компанияға арналған «бәрі бірінде» бағдарламасы: сату, сатып алу, қарапайым өндіріс, қызметтер, ақша, жалақы, қарапайым CRM. Кең, бірақ терең емес.
- УТ — көтерме және көп қоймалы сауда бағдарламасы. Дәл сауда циклін терең пысықтайды: клиенттермен келісімдер, күрделі баға белгілеу, резервтер, ордерлік және мекенжайлық қойма, сатып алуды жоспарлау, логистика, қазынашылық.
Міндеттер бойынша салыстыру
| Міндет | Розница | УНФ | УТ |
|---|---|---|---|
| Касса, ауысымдар, чектер, РМК | негізгі міндет | бар | бар, бірақ дүкен үшін артық |
| Тапсырыстар бойынша көтерме сату | әлсіз | бар | негізгі міндет |
| Бірнеше баға түрі және оларды есептеу ережелері | базалық | бар | икемді: формулалар, баға топтары, дөңгелектеу |
| Клиенттердің жеке шарттары (келісімдер) | жоқ | жеңілдетілген | бар |
| Тапсырыс үшін тауарды резервтеу | жоқ | бар | бар, қамтамасыз етумен және кестелермен |
| Ордерлік қойма, мекенжайлық сақтау | жоқ | жоқ | бар |
| Қажеттілік бойынша сатып алуды жоспарлау | жоқ | жеңілдетілген | бар |
| Өндіріс, қызметтер, жалақы | жоқ | бар | жоқ (бұл КА немесе ERP) |
| Бухгалтерлік және салықтық есеп, СЕН | жоқ | жоқ | жоқ — Бухгалтерия керек |
Соңғы жол көпшілікті таң қалдырады. УТ — басқарушылық есеп бағдарламасы. Онда салықтық есептілік тапсырылмайды: ол үшін қасына 1С:Бухгалтерия для Казахстана қойып, алмасуды баптайды немесе бірден Комплексная автоматизация алады. Бұл нұсқалардың арасынан қалай таңдау керектігін «Алмасуы бар УТ және Бухгалтерия немесе бір КА базасы» мақаласында талдадық.
Сізге УТ керек екенінің белгілері
Біз бірнеше нәрсеге қараймыз. Үшеуі немесе одан көбі сәйкес келсе — УТ өзін ақтайды.
- Бірден көп қойма, және тауар олардың арасында тұрақты орын ауыстырады. Бір қойма және «экспедитор көлігі» — әлі себеп емес.
- Қойма кеңседен бөлек жұмыс істейді: қоймашылар тапсырыстарды тапсырмалар бойынша жинайды, менеджер қағазы бойынша емес, нақты қабылдайды. Бұл ордерлік схема — УНФ-та ол жоқ.
- Әр клиентке әр түрлі шарттар: дилерлік баға, желілерге арналған баға, біреуге 30 күн кейінге қалдыру, екіншісіне алдын ала төлем. УТ-да бұл менеджердің есінде емес, келісімдермен бапталады.
- Кімге қанша қарызға сатылғанын бақылау керек: несие лимиттері, мерзімі өткен берешек, төлем кестесі.
- Сатып алу «көзбен» емес, есеппен: сатуды, қалдықтарды және жеткізу мерзімдерін ескеріп, қанша тапсырыс беру керек.
- Бес адамнан бастап сату бөлімі, және жетекшіге воронка, жоспар-факт және менеджерлер бойынша маржа керек.
- Мыңдаған позициядан тұратын номенклатура — сипаттамалармен, сериялармен, қаптамалармен.
УТ-да бағалар мен жеңілдіктер қалай құрылғаны туралы толығырақ — «УТ-дағы баға белгілеу: баға түрлері, жеңілдіктер, үстемелер» мақаласында.
УНФ қашан жеткілікті
Бір-екі компания, бір-екі қойма және бизнес аралас болса — сауда жасайсыз әрі бірдеңе құрастырасыз, қызмет көрсетесіз, жобалар жүргізесіз — УНФ жақсы таңдау. Оны иесі айда емес, аптада өзі түсіне алатыны үшін жақсы көреді.
Типтік қате — УНФ-ты «өсуге» алып, екі жылдан кейін шекке тірелу: қойма үлгермейді, бағалар қолмен есептеледі, менеджерлер шектеулерді айналып өтеді. УНФ-тан УТ-ға көшу мүмкін, бірақ бұл деректерді көшірумен бөлек жоба. Екі жыл ішінде үш-бес есе өсу шынайы болса, бірден УТ-ға қараған дұрыс.
Розница қашан жеткілікті
Негізгі түсім кассадан түссе — дүкен, дүкендер желісі, дәріхана, бутик — Розница алыңыз. Ол кассир үшін қарапайым, кассада жылдам жұмыс істейді, офлайн режимді жақсы ұстайды. Розницадан көтерме тиеп жөнелту жасалады, бірақ әдетте айына бірнеше құжат қана.
Орталық қоймасы бар дүкендер желісінде жиі мынадай байлам кездеседі: кеңсе мен қоймада УТ, дүкендерде Розница, олардың арасында алмасу. Бұл штаттық схема, алмасу ережелері екі бағдарламада да бар.
УТ қашан аздық етеді
УТ өндіріс пен жалақыны жүргізбейді. Бірдеңе өндірсеңіз, рецептура бойынша өзіндік құнды ескеріп өлшеп-орасаңыз немесе сол базада жалақы есептеу керек болса — 1С:Комплексная автоматизация немесе ERP-ге қараңыз. Бұл екі бағдарламаны салыстыру — «ERP немесе Комплексная автоматизация» мақаласында. 1С желілерінің жалпы шолуы — «Қай 1С-ты таңдау керек» материалында.
УТ редакциялары: Базовая және ПРОФ
УТ-ның екі редакциясы бар. Базовая бір пайдаланушыға арналған, файлдық режимде жұмыс істейді және пысықталмайды. ПРОФ — көп пайдаланушылы, файлдық та, клиент-серверлік нұсқада да жұмыс істейді, оны өзіңізге қарай пысықтауға болады. Сату бөлімі бар сауда компаниясына әрдайым дерлік ПРОФ және бір уақытта жұмыс істейтін қызметкерлер санына қарай клиенттік лицензиялар керек. Лицензияларды қалай есептеу керек — «1С лицензиялары: қалай есептеу» мақаласында, ал жоба бюджеті неден құралатыны — «Управление торговлей енгізу қанша тұрады» материалында.
Таңдау алдындағы чек-парақ
Сұрақтарға жауап беріңіз — таңдау айқын болады:
- Қазір қанша қойма бар және екі жылдан кейін қанша болады?
- Қоймашы менеджердің құжаттары бойынша жұмыс істей ме, әлде өз тапсырмалары бойынша ма?
- Бағдарламада бір уақытта неше адам жұмыс істейді?
- Өндіріс, құрастыру, қызметтер бар ма?
- Әр клиентке әр түрлі бағалар мен төлем шарттары керек пе?
- Қазір бухгалтерия қайда жүргізіледі және есептілікті кім тапсырады?
- Негізгі түсім неден түседі: касса ма, жүкқұжаттар ма?
Күмәндансаңыз, ең оңайы — процестеріңізді бізге көрсету. Біз қойма мен сауданы автоматтандырумен айналысамыз және УТ сізге ерте болса, ашық айтамыз.
Сатып алмас бұрын таңдауды қалай тексеру
Ең сенімді тәсіл — демо-базада өзіңіздің бір типтік күніңізді өткізу. Ірі клиенттің нақты тапсырысын алып, оны толық өтіңіз: тапсырыс, резерв, қоймада жинау, тиеп жөнелту, төлем, тауардың бір бөлігін қайтару. Бағдарламада әр қадамда бірдеңені «айналып өтуге» тура келсе — бұл сіздің бағдарламаңыз емес. Керісінше, қадамдар тым көп болса және өрістердің жартысы сізге керек болмаса — сіз тым ауыр жүйеге қарап отырсыз.
Екінші тест — бәрі сол үшін басталған есеп. Әдетте бұл клиенттер мен менеджерлер бойынша жалпы пайда немесе айналымдылығы бар қалдықтар. Өзіңізден сұраңыз: бұл бағдарламада оны Excel-сіз ала аламын ба? Бірнеше қоймасы бар көтерме компания үшін «иә» деген жауапты көбіне дәл УТ береді.
Жиі қойылатын сұрақтар
УТ-да бухгалтерия жүргізіп, есептілік тапсыруға бола ма?
Жоқ. УТ — басқарушылық есеп бағдарламасы. Бухгалтерия деректер алмасуы бар 1С:Бухгалтерия для Казахстана-да немесе бәрі бір базада болатын Комплексная автоматизация-да жүргізіледі.
УТ интернет-дүкенге сай ма?
Иә, егер интернет-дүкеннің артында қойма мен логистика тұрса. Сайт пен маркетплейстерден келген тапсырыстар УТ-ға клиент тапсырыстары ретінде жүктеледі. Мысал — «Kaspi-дүкен және 1С» мақаласында сипатталған Kaspi интеграциясы.
УНФ-тан бастап, кейін УТ-ға көшуге бола ма?
Болады, бірақ бұл бөлек жоба: анықтамалықтарды, қалдықтарды және қарыздарды көшіру, процестерді қайта баптау, қайта оқыту. Өсу айқын болса, бірден УТ-дан бастаған арзанырақ.
Бір дүкен және шағын көтерме сауда болса, УТ керек пе?
Көбіне жоқ. Мезгіл-мезгіл көтерме тиеп жөнелтуі бар бір дүкенге Розница немесе УНФ жеткілікті.
