Комплексная автоматизацияны жиі «үлкен Бухгалтерия» ретінде сатып алып, үштен бір бөлігін ғана пайдаланады. Керісінше жағдай да кездеседі: компания КА-дан цехтардың жүктемесін жоспарлауды күтеді, ал онда мұндай мүмкіндік жоқ. Екі жақта да қателеспеу үшін бағдарлама неден тұратынын және оның шекаралары қайда екенін бір рет талдап алған пайдалы.
Қысқаша: Қазақстанға арналған 1С:Комплексная автоматизация (2-редакция) 1С:ERP негізінде жасалған және оның ең сұранысқа ие бөлігін қамтиды. Бір базада жедел есеп (сату, сатып алу, қойма, ақша, қарапайым өндіріс), жалақы мен кадрлар, сондай-ақ Қазақстан заңнамасы бойынша бухгалтерлік және салықтық есеп жүргізіледі.
Бағдарлама блоктары
| Блок | Онда не істейді | Кім үшін маңызды |
|---|---|---|
| CRM және сату | Серіктестер, мәмілелер, клиент тапсырыстары, келісімдер, баға белгілеу, жеңілдіктер, өзара есеп айырысу | Сату бөлімі, басшы |
| Сатып алу | Жеткізушілерге тапсырыстар, тауарлар мен қызметтерді сатып алу, жеткізушілермен есеп айырысу, сатып алуды жедел жоспарлау | Жабдықтау |
| Қойма және қорлар | Бірнеше қойма, ордерлік сызба, орын ауыстыру, түгендеу, мекенжайлық сақтау | Қойма, логистика |
| Өндіріс | Ресурстық спецификациялар, өнім шығару, материалдар мен шығындар есебі | Өндірістік компаниялар |
| Қазынашылық | Банк және касса, ақша жұмсауға өтінімдер, төлем күнтізбесі | Қаржыгер, директор |
| Жалақы және кадрлар | Кадрлық есеп, жалақы есептеу, салықтар мен жарналар | Бухгалтерия, кадрлар |
| Негізгі құралдар | Есепке алу, амортизация, орын ауыстыру, есептен шығару | Бухгалтерия |
| Регламенттелген есеп | Өткізбелер, ЭСФ және СНТ, ҚҚС, салықтық және бухгалтерлік есептілік | Бас бухгалтер |
| Басшы мониторы | Негізгі көрсеткіштер бір экранда | Директор, меншік иесі |
«Бюджетирование» модулі бөлек сатылады — төлем күнтізбесі жеткіліксіз болса, ол қаржылық жоспарлауды кеңейтеді.
Сату, сатып алу, қойма
Мәні бойынша бұл 1С:Управление торговлей функционалы: серіктестер мен номенклатураның сол анықтамалықтары, сол тапсырыстар, резервтер, кредит лимиттері, баға түрлері. УТ 11-де жұмыс істегендер КА-ны бір күнде меңгереді. Айырмашылығы — мұнда әр құжат кейін сол базадағы регламенттелген есепке түседі, алмасусыз және екінші бағдарламасыз.
Өндіріс
КА-дағы өндіріс — құрастыру, жинақтау, спецификациялар бойынша күрделі емес өнім шығару үшін. Материалдар өндіріске есептен шығарылады, шығарылым құжатпен рәсімделеді, шығындар ай жабылғанда өнімге бөлінеді. Не жоқ: жұмыс орталықтарының жүктеме кестесі, көп сатылы жоспарлау, цехаралық басқару — бұл 1С:ERP деңгейі. Шекара туралы «1С:ERP немесе Комплексная автоматизация» мақаласында, ал өндірістің өзі туралы — «КА-дағы өндіріс» мақаласында толық жаздық.
Ақша
«Казначейство» бөлімі: банк үзінділері, касса құжаттары, ақша қаражатын жұмсауға өтінімдер, төлем күнтізбесі. Компаниядағы әдеттегі тәртіп: менеджер өтінім жасайды, басшы келіседі, қазынашы тек келісілген өтінімдер бойынша төлем тапсырмасын қалыптастырады. Осы тәртіп — өсіп келе жатқан компаниялардың Бухгалтериядан КА-ға көшуінің бір себебі. Толығырақ — «КА-дағы қазынашылық және төлем күнтізбесі».
Жалақы және кадрлар
Жалақыны есептеу, салықтар мен жарналар, кадрлық құжаттар тікелей КА-да жүргізіледі. Күрделі еңбекақы схемалары жоқ, бірнеше ондаған қызметкерге дейінгі компания үшін бұл әдетте жеткілікті. Кадрлар көп болса, ауысымдық кестелер, күрделі үстемеақылар және бөлек есеп бөлімі болса, жалақыны бөлек ЗУП-қа шығарады. Қалай таңдау керек — «КА-дағы жалақы: кірістірілген немесе ЗУП» мақаласында.
Регламенттелген есеп
КА-ны УТ-дан ерекшелейтін басты нәрсе. Жедел құжаттар бухгалтерлік және салықтық есепте көрініс табады, ЭСФ, СНТ, виртуалды қойма, регламенттелген есептілік бар. Бухгалтериядан келген бухгалтерлерді бір ерекшелік қорқытады: өткізбелер құжат өткізілген сәтте емес, «Отражение документов в регламентированном учете» регламенттік операциясы кезінде пайда болады. Мұнымен қалай жұмыс істеу керек — «КА-дағы регламенттелген есеп: айды жабу» мақаласында.
КА кімге арналған
КА бір мезгілде мыналар бар компанияларға жақсы сәйкес келеді:
- айтарлықтай қоймасы бар сауда немесе өндіріс;
- сатуда, жабдықтауда, қоймада және бухгалтерияда бірнеше адам — яғни 5–40 бір мезгілдегі пайдаланушы;
- бір базада басқарушылық көріністі де, салықтық есептілікті де көру ниеті;
- бір-бірімен немесе бір клиенттермен сауда жасайтын бір немесе бірнеше ұйым (ЖШС, ЖК).
Біз КА-ға көшіретін әдеттегі клиенттер: өз өлшеп-оруы бар дистрибьютор, көп сатылы циклсыз жиһаз немесе металл конструкциялар өндірушісі, сервистік бөлімі бар сауда компаниясы, ортақ қоймасы бар екі-үш ЖШС тобы.
КА кімге ерте немесе жеткіліксіз
Ерте, егер компанияда бес адамға дейін болса, қойма жоқ немесе қарапайым болса, ал директорға ақша мен қарыздарды көру жеткілікті болса. Мұнда УНФ немесе УТ мен Бухгалтерия байламы қарапайымырақ: лицензиялар мен сүйемелдеу арзанырақ, жаңартулар оңайырақ.
Жеткіліксіз, егер өндіріс көп сатылы болса, тапсырыс бойынша өзіндік құн, жөндеу кестелері, ХҚЕС немесе топты шоғырландыру керек болса. Белгілері «КА жеткіліксіз болғанда және ERP-ге көшу уақыты» мақаласында талданған.
Көрсетілімде не қарайды
Көрсетілім мәзір бойынша экскурсияға айналмауы үшін өз үздіксіз процесіңізді көрсетуді сұраңыз: клиент тапсырысы → резерв → ЭСФ және СНТ-мен тиеп жөнелту → төлем → жалпы пайда есебі → ай жабылғаннан кейінгі өткізбелер. Барысында «бізде басқаша» деген сұрақтар туса, жазып алыңыз — бұл болашақ пысықтаулар тізімі, оны сатып алуға дейін білген дұрыс.
Таңдаудағы әдеттегі қате — КА-ға бір бөлімнің көзімен қарау. Бухгалтер тек өткізбелерді, коммерциялық директор тек сатуды бағалайды. Нәтижесінде шешім бағдарламаның жартысы бойынша қабылданады. Көрсетілімге болашақ барлық негізгі пайдаланушыларды шақырыңыз.
Лицензиялар және жеткізілім нұсқалары
КА негізгі жеткізіліммен (қорап немесе электрондық) және «10 пайдаланушыға + клиент-сервер» нұсқасымен сатылады. Қосымша жұмыс орындары клиенттік лицензиялармен сатып алынады, көп пайдаланушылық жұмысқа көшу басқа бағдарлама сатып алуды талап етпейді. Жұмыстармен бірге қанша тұратыны — «КА енгізу қанша тұрады» мақаласында, ал тауар карточкасы — 1С:Комплексная автоматизация 8 для Казахстана.
Блоктар бір-бірімен қалай байланысқан
КА-ның күші бөлімдер санында емес, бір құжаттың барлық блоктарда бірден тізбекті іске қосуында. Қоймадан әдеттегі тиеп жөнелтуді алайық.
- Менеджер клиент тапсырысы бойынша «Реализация товаров и услуг» құжатын өткізеді. Резерв алынады, тауар қоймадан есептен шығарылады, клиентте қарыз пайда болады.
- Өткізу бойынша ЭСФ, қажет болса СНТ жазылады, және тауар виртуалды қоймадан шығады.
- Қазынашы төлем күнтізбесінде күтілетін түсімді көреді, ал үзінді келгенде төлем клиент қарызын жабады.
- Ай жабылғанда өзіндік құн есептеледі, құжат өткізбелерге түседі, ал мәміле бойынша жалпы пайда — басқарушылық есептерге.
Бағдарламалар байламында 2–4 қадамдар алмасу өткеніне және анықтамалықтар бірдей екеніне байланысты. КА-да бұл бір база, және директор бухгалтер көретін көріністі көреді.
Тәжірибеде бұдан не шығады
- Бір жердегі қате барлық жерде көрінеді. Қойма кірісті басқа номенклатурамен өткізсе, бұл қалдықтарда да, өзіндік құнда да, ЭСФ-те де шығады. Сондықтан КА-да кімнің не енгізетіні қарапайым бағдарламаларға қарағанда маңыздырақ.
- Қолжетімділік құқықтары — формальдылық емес, баптаудың бөлігі. Қолжетімділік топтарының профильдері сатып алу бағаларын, өткізбелерді, жалақыны кім көретінін анықтайды.
- «Бәрін қосуға» болмайды. «НСИ и администрирование» бөліміндегі әр функционалдық опция құжаттарға қадамдар қосады. Тек нақты пайдаланатыныңызды қосыңыз — қалғанын кейін қосуға болады.
Блоктарды іске қосу ретін «КА енгізу кезеңдері мен мерзімдері» мақаласында талдаймыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
КА — бұл бір қораптағы УТ, Бухгалтерия және ЗУП па?
Міндеттер құрамы бойынша жақын, бірақ техникалық тұрғыдан бұл үш бағдарлама емес, бір бөлек конфигурация. Анықтамалықтар мен құжаттар ортақ, ішінде алмасу жоқ.
КА-да бірнеше ұйымды жүргізуге бола ма?
Иә, бір базада бөлек есептілігі және ұйымаралық сатуы бар бірнеше ұйымның есебі жүргізіледі. Толығырақ — «КА-дағы бірнеше ұйым».
КА-да бюджеттеу бар ма?
Төлем күнтізбесі және шығысқа өтінімдер — бар. Кеңейтілген бюджеттеу — бөлек «Бюджетирование» модулімен, ал ХҚЕС-пен ЖОО (ЦФО) бойынша толыққанды бюджеттеу — 1С:ERP-де.
КА файлдық режимде жұмыс істей ме?
Иә, пайдаланушылар саны аз болса. 10 және одан көп бір мезгілдегі пайдаланушыда біз клиент-серверлік нұсқаны ұсынамыз — бұл туралы «1С лицензиялары: қалай есептеу керек» мақаласында.
Сізге КА-ның қандай блоктары керек екенін түсінгіңіз келсе — КА сүйемелдеу қызметтерін қараңыз немесе бізге жазыңыз.
