1С:Управление торговлей для Казахстана бағдарламасында қойманы үш тәсілмен жүргізуге болады — «бір құжатпен есептен шығардық» дегеннен деректер жинау терминалдарымен ұяшықтар бойынша мекенжайлық сақтауға дейін. Таңдаудағы қате екі жаққа да қымбатқа түседі: шағын қоймаға ордерлік схема қағаз жұмысын қосады, ал үлкен қоймада онсыз қалдықтар ешқашан сәйкес келмейді. Бұл мақала — карта: қандай нұсқалар бар, қашан қайсысын таңдау керек және әр қадам бізде қай жерде толық қарастырылған.
Қоймалық есептің үш деңгейі
| Деңгей | Қалай жұмыс істейді | Кімге жарайды |
|---|---|---|
| Қарапайым қойма | Сату немесе кіріс құжаты қалдықты бірден өзгертеді | Бір шағын қойма, қоймашы мен менеджер — көбіне бір адам |
| Ордерлік схема | Менеджер құжатты, қоймашы факт бойынша кіріс немесе шығыс ордерін рәсімдейді | Жеке персоналы бар қойма, қабылдау мен жинау уақыт алады |
| Мекенжайлық сақтау | Ордерлік схема + ұяшықтар: тауар мекенжайлар бойынша жатады, бағдарлама қайда қою және қайдан алу керегін айтады | Үлкен ассортимент, бірнеше мың позиция, жинау — тар жер |
Схема қойма карточкасында, кіріс пен тиеп жөнелту үшін бөлек, ал ордерлік қойма үшін — пайдалану басталған күнімен беріледі. Бұл қадамдап өтуге мүмкіндік береді: алдымен ордерлік қабылдау, содан кейін ордерлік тиеп жөнелту, содан кейін ұяшықтар.
Ордерлік схема: менеджер мен қоймашыны не үшін бөлу керек
Басты идея — «құжаттық» және «физикалық» есепті бөлу. Менеджер жеткізушінің жүкқұжаты бойынша кірісті өткізді, ал қоймашы іс жүзінде қайта санап шыққан санды қабылдады. Айырмашылықтар бір құжатта жасырылмайды, бөлек көрінеді және талданады: жетіспеушілік, артықшылық, сұрыптың ауысуы.
Ордерлік схема не береді:
- құжаттарға дейін қабылдау — тауар келді, жүкқұжат әлі жоқ, бірақ қоймашы оны ордермен қабылдап қойды;
- жинауға тапсырмалар — қойма тиеп жөнелтуге өкімдер алып, оларды кезек тәртібімен жинайды;
- жауапкершілікті бақылау — кім қабылдағаны және кім тиеп жөнелткені түсінікті;
- ТСД үшін негіз — терминалдар дәл ордерлермен және тапсырмалармен жұмыс істейді.
ТСД-мен ордерлік схема бойынша тауарды қалай қабылдау керегі — «Қоймаға кіріс» мақаласында. Тапсырмалар мен маршрут бойынша тапсырысты жинау — «Тапсырысты іріктеу» мақаласында. Қоймалар арасындағы орын ауыстырулар, соның ішінде «жолдағы» тауармен — «Қоймалар бойынша орын ауыстыру» мақаласында.
Ордерлік схема қашан артық
Қоймада әрі сататын, әрі тиеп жөнелтетін бір адам болса, ордерлер жұмысты пайдасыз екі есе көбейтеді. 50 позиция және күніне бес тиеп жөнелту болатын қоймаға да солай. Мұнда қарапайым қойма және тұрақты түгендеу жақсырақ.
Мекенжайлық сақтау
УТ-дағы мекенжайлық қойма ордерлік схеманың үстіне құрылады: қойма үй-жайлар мен аймақтарға бөлінеді, оларда ұяшықтар ашылады, тауарларда — қаптамалар мен орналастыру ережелері. Қабылдау кезінде бағдарлама тауарды қай ұяшыққа қою керегін, тиеп жөнелту кезінде — қай ұяшықтан алу және қандай ретпен айналып өту керегін ұсынады.
Бұл күшті құрал, бірақ еңбек шығыны жағынан тегін емес: ұяшықтарды белгілеу, қаптамаларды сипаттау, қоймашыларды қайта оқыту керек, ал ТСД-сыз мекенжайлық қойма жұмыс істемей дерлік. Сондықтан алдымен оның сізге керек-керек еместігіне адал жауап беру керек — критерийлер мен ұяшықтарды есептеу «Сізге мекенжайлық қойма керек пе» мақаласында. УТ 3.4-те қадамдық баптау — «Қазақстанға арналған УТ-да мекенжайлық қойманы құру және баптау» мақаласында.
Ұяшықтармен операциялар бөлек қарастырылған:
- ұяшықтарға орналастыру — қабылданған тауарды қайда қою керек;
- ұяшықтар бойынша орын ауыстыру — іріктеу аймағын толықтыру және тәртіп орнату;
- ұяшықтардағы қалдықтар — бағдарлама мен сөренің бірдей нәрсе көрсететінін тексеру.
Деректер жинау терминалдары
Ордерлік, ал әсіресе мекенжайлық қоймада ТСД сән-салтанат болудан қалады. Қоймашы тауарды тізімнен іздемей, штрихкодты сканерлейді, сұрыптың ауысу қатесі бірден көрінеді. УТ-мен әдетте Mobile SMARTS: Склад 15 жұмыс істейді — ол 1С-тан тапсырмаларды алып, нәтижені қайтарады. Байланыстың қай режимін таңдау — толық онлайн, Wi-Fi арқылы жартылай автономды немесе автономды — қоймадағы желі қамтуына байланысты. Құрылғыларды таңдау — «ТСД, сканер және заттаңба принтерін қалай таңдау керек» мақаласында, ал штрихкодтарды дайындау — номенклатураны штрихкодтау туралы мақалада.
Түгендеу
Ордерлік қоймада қайта санауды қоймашы қайта санау тапсырмаларымен жүргізеді, ал артықшылықтар мен жетіспеушіліктер кейін құжаттармен рәсімделеді. Мекенжайлық қоймада бүкіл қойманы тоқтатпай, жекелеген ұяшықтарды қайта санауға болады. Тәртіп, құжаттар және типтік қателер — «Қоймадағы түгендеу» мақаласында.
Қойма және Қазақстан талаптары
УТ-дағы қоймалық есеп мемлекеттік жүйелермен екі жерде байланысты:
- СНТ және виртуалды қойма. Тізбедегі тауарлар бойынша орын ауыстыру мен тиеп жөнелту СНТ талап етеді, ал қалдықтар ЭСФ АЖ-мен сәйкес келуі керек. УТ нені автоматты түрде жасайтыны — «УТ-дан ЭСФ және СНТ» мақаласында.
- Таңбалау. Таңбаланған тауарды кодтармен қабылдап, тиеп жөнелтеді, ал агрегатталған қораптарды ТСД-да өңдеу ыңғайлы. Шолу — «УТ-дағы таңбалау» мақаласында.
Бірнеше қойма және филиал
Қойма біреуден көп болғанда, схеманы таңдауға орын ауыстыру мәселесі қосылады. Алматыдан Астанаға жіберілген тауар бірнеше күн көлікте келеді: жіберуші қоймадан ол есептен шығарылып қойған, ал алушы қоймада әлі қабылданбаған. УТ-да бұл ордерлік қоймалар арқылы орын ауыстырумен шешіледі — алушы оны ордермен қабылдағанша тауар «жолда» болып саналады. Екі жақ та қарапайым схема бойынша жұмыс істесе, орын ауыстыру бір құжатпен өткізіледі және «жолда» көрінбейді.
Схеманы әр қоймаға өзінше таңдауға болады. Орталық қойма ұяшықтары мен ТСД-сы бар ордерлік схема бойынша, ал филиалдың шағын қоймасы — қарапайым схема бойынша жұмыс істейді. Біз кездестіретін қате: «енгізіп жатқандықтан, ордерлерді барлық жерде қосамыз». Нәтижесінде бір қоймашы мен бір менеджер бар филиалда құжаттар екі еселенеді, ал тәртіп төмендейді, өйткені ордерлерді «кейінгі күнмен» өткізе бастайды.
Тағы бір практикалық сәт — құқықтар. Ордерлік қоймада қоймашы өткізулерді, ал менеджер ордерлерді өткізбеуі керек. Рөлдер бөлінбесе, схеманың мәні жоғалады: бір адам қайтадан құжатқа да, фактіге де жауап береді.
Іске қосу кезіндегі типтік қателер
- Ордерлік схеманы түгендеусіз қосты. Ескі айырмашылықтар жаңа схемаға көшеді, және олардың қайдан шыққаны түсініксіз.
- Қаптамаларды сипаттамады. Тауар қораптармен келеді, ал есеп даналармен — қоймашы қолмен қайта санайды.
- Номенклатураның бір бөлігінде штрихкод жоқ. Әр позицияда код болмайынша ТСД пайдасыз.
- Ордерлерді жаппайды. Аяқталмаған тапсырмалар жиналып, бос қалдықты бұрмалайды.
Қалай таңдау керек: қысқа тексеру парағы
- Қоймашы мен менеджер — әртүрлі адамдар ма? Иә болса, ордерлік схемаға қараңыз.
- Қабылдау немесе жинау бір сағаттан көп уақыт ала ма? Ордерлік схема және ТСД.
- Бірнеше мыңнан көп позиция бар және жинаушылар іздеуге уақыт жұмсай ма? Мекенжайлық сақтау.
- Әр түгендеуден кейін қалдықтар сәйкес келмей ме? Алдымен штрихкодтар мен қаптамаларда тәртіп, қалғаны кейін.
- Бірнеше қойма мен филиал бар ма? Орын ауыстырулардың қалай жүретінін және оларды кім растайтынын бөлек шешіңіз.
Біз УТ-да қоймалық есепті кезең-кезеңімен енгіземіз: алдымен ордерлік қабылдау, содан кейін тиеп жөнелту, содан кейін ұяшықтар — осылайша қойма тоқтамайды. Бұл 1С:Управление торговлей для Казахстана бағдарламасында қойманы автоматтандыру аясында жасалады, жұмыстар — сағатына 22 000 ₸-ден бастап. Бұған сатып алу мен сатудың қалай байланысты екенін «УТ-дағы сатып алу» және «УТ-дағы сату» мақалаларынан оқыңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Ордерлік схеманы тек қабылдау үшін қосуға бола ма?
Иә. Схема кіріс пен тиеп жөнелту үшін бөлек беріледі, сондықтан ордерлік қабылдаудан бастап, тиеп жөнелтуді бұрынғыша бір құжатпен жүргізуге болады.
Мекенжайлық қоймаға ТСД керек пе?
Ресми түрде жоқ, бірақ онсыз қоймашы қағаз парақтар бойынша жұмыс істеп, нәтижені қолмен енгізуге мәжбүр болады. Іс жүзінде ТСД-сыз мекенжайлық қойма тез арада қарапайым қоймаға айналады.
Жыл ортасында ордерлік схемаға көшуге бола ма?
Иә, қоймада ордерлік схеманы пайдалану басталған күн беріледі. Көшер алдында түгендеу жүргізіп, аяқталмаған құжаттарды жапқан дұрыс.
УТ-дағы мекенжайлық қойма жеке WMS-тен немен ерекшеленеді?
УТ-дағы мекенжайлық сақтау көтерме қоймалардың көпшілігінің қажеттіліктерін жабады. Жеке WMS өте үлкен көлемдерде, күрделі логистикада және әртүрлі ережелері бар аймақтарда керек — бұл зерттеуден кейін шешіледі.
